I SA/Ol 856/13

WyrokWSA w Olsztynie2014-03-13

Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Zofia Skrzynecka, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności obszarowych rolnikowi, gdy stwierdzono znaczną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią kwalifikowaną do płatności, przekraczającą 20% ustalonego obszaru?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego. Rolnik miał obowiązek wykazać, że zadeklarowana powierzchnia jest zgodna ze stanem faktycznym, a przedstawione przez organ ustalenia faktyczne i zastosowane przepisy unijne dotyczące wyłączenia pomocy obszarowej przy przekroczeniu 20% różnicy powierzchni były zasadne. Sąd podkreślił również, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, organ nie ma obowiązku ponownego dokonywania kontroli na miejscu, a ciężar dowodu spoczywa na stronie.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2012. Kontrola na miejscu wykazała, że powierzchnia działek rolnych różni się od zadeklarowanej, stwierdzając powierzchnię kwalifikowaną do płatności niższą o 21,27% od zadeklarowanej. Organ I instancji odmówił przyznania płatności, a Dyrektor Regionalny ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Rolnik wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów i domagając się ponownego przeprowadzenia kontroli.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Milena Małyszko, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 13 marca 2014r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012r. oddala skargę M. P. (dalej powoływana jako "skarżąca", "strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "ARiMR") z dnia 21 października 2013r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. Z akt sprawy wynika, że w dniu 18 maja 2012r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2012, w tym płatności obszarowej: - jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 97,25 ha, - uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do powierzchni 97,25 ha. W dniach 18 - 23 kwietnia 2013r. w gospodarstwie rolnym strony została przeprowadzona kontrola na miejscu. Z treści protokołu z czynności kontrolnych wynika, że powierzchnia części działek rolnych różni się od powierzchni zadeklarowanej we wniosku - stwierdzono powierzchnię kwalifikowaną do płatności JPO i UPO 80,19 ha. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, decyzją z dnia 4 czerwca 2013r., odmówił przyznania skarżącej płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Regionalnego ARiMR, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy opisaną decyzję organu I instancji. Dyrektor ARiMR wskazał w motywach rozstrzygnięcia, że przyznanie płatności obszarowych uzależnione jest od spełnienia warunków określonych w ustawie z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008r. nr 170, poz.1051 ze zm.). Organ w formie tabeli przedstawił w uzasadnieniu decyzji powierzchnie wszystkich zgłoszonych do płatności działek - zarówno powierzchnie deklarowane, stwierdzone w toku kontroli na miejscu, jak i zakwalifikowane do płatności. Zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej dotyczyło działek: A, C, D, F, G, K, L, O, P, R. Natomiast w przypadku działki rolnej J, organ stwierdził, że strona zadeklarowała powierzchnię mniejszą niż powierzchnia kwalifikująca się do płatności. Nadto w odniesieniu do działki M stwierdzono błąd przekroczenia powierzchni ewidencyjno gospodarczej dla tej działki. Powierzchnia działki rolnej M została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art.17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. UE L z dnia 31 stycznia 2009r.). Odnośnie działek M i N w kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono błąd, polegający na tym, że rolnik zadeklarował działki rolne leżące na działkach ewidencyjnych, na których działki rolne zadeklarowali też inni rolnicy. Biorąc pod uwagę szkice pomiaru wykonane podczas kontroli na miejscu, wypełnione przez stronę załączniki graficzne i korektę wniosku złożoną w dniu 5 lipca 2012r. na wezwanie organu, do płatności zakwalifikowano następujące powierzchnie: działka M - 2,09 ha (pierwotna deklaracja 5,40 ha), działka N – 4,10 ha (pierwotna deklaracja 8,10 ha). W konsekwencji powyższego organ wyliczył, że procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną, a zakwalifikowaną do płatności wynosi 21,27 %. Zgodnie z art.58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE L z dnia 2 grudnia 2012r.), jeżeli różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw, nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Organ II instancji, w wyniku weryfikacji raportu z kontroli, wskazał, że podczas kontroli przedmiotowych gruntów stwierdzono powierzchnie nieuprawnione do płatności – tereny trwale zadrzewione i zakrzaczone, tereny trwale zalane i nieużytkowane rolniczo, które zostały wykluczone z powierzchni działek rolnych. Działki rolne E, G, F, I, H zostały pomierzone łącznie ze względu na jednolitą uprawę, bez możliwości wyodrębnienia granic między uprawami. Organ zwrócił uwagę, że strona miała możliwość złożenia zmiany do przedmiotowego wniosku, w której zadeklarowałaby faktycznie użytkowane powierzchnie działek rolnych. Formularz zmiany, zgodnie z art.14 ust.2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, rolnik ma prawo złożyć z własnej inicjatywy, jeśli nie został poinformowany o nieprawidłowościach w złożonym wniosku lub został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości. Zgłoszone zmiany nie będą uwzględnione w odniesieniu do działek rolnych, w przypadku których wykryto nieprawidłowości. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że prowadzenie ewidencji gruntów i budynków leży w kompetencji służby geodezyjnej. Organy ARiMR pozyskują przedmiotowe dane corocznie bezpośrednio od ww. organów i wykorzystują do aktualizacji danych w zakresie unikalnej identyfikacji działki ewidencyjnej. Dane są pozyskiwane od grudnia do marca roku następnego i po przeprowadzeniu analizy pod kątem zachodzących zmian w geoprzestrzeni rolniczej wykonywanej przez starostów są implementowane do bazy referencyjnej systemu identyfikacji działek rolnych LIPS. Metoda pomiaru działek rolnych wskazana jako "INNA" jest jedną z technik pomiaru i jest wykorzystywana m. in. w sytuacji, gdy ze względu na brak możliwości identyfikacji granic działek rolnych są one mierzone łącznie. Dane systemu GIS służą do określenia granic działek rolnych położnych w jednym kompleksie z innymi działkami ewidencyjnymi, niezadeklarowanymi we wniosku o przyznanie płatności. Dokumentacja fotograficzna z przeprowadzonej kontroli na miejscu w formie pliku csv stanowi załącznik do oryginału raportu z czynności kontrolnych. Na szkicach sytuacyjnych są oznaczone kierunki wykonania fotografii. Ponadto plik csv fotografii zawiera współrzędne geograficzne miejsc ich wykonania. Raport z kontroli na miejscu został wysłany stronie listem poleconym w dniu 27 maja 2013r. i strona nie skorzystała z prawa zgłoszenia uwag co do ustaleń w nim zawartych. W dniu 12 czerwca 2013r. wniosła zaś o wydanie kopii szkiców działek i do dnia odwołania od decyzji dokumentacji tej nie odebrała. Organ odwoławczy zaznaczył, że kontrola administracyjna wniosków o przyznanie płatności wykonywana jest w oparciu o bazę referencyjną systemu LIPS. Zgodnie z art.17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 system ten ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych. System ten pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności oraz kontrolę w zakresie nakładania się deklaracji dla poszczególnych działek rolnych, zadeklarowanych przez jednego beneficjenta. Organ powołał również treść art.73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 i stwierdził, że w sprawie nie zachodzą okoliczności do odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń. W ocenie organu, strona przy wypełnianiu wniosku dopuściła się winy polegającej co najmniej na niedbalstwie, nie powinna składać wniosku o płatność bez uprzedniego zweryfikowania pod kątem zgodności ze stanem faktycznym działek, które uprawiała w roku gospodarczym 2012. Rolnik powinien każdorazowo podać aktualnie uprawianą powierzchnię działki rolnej, w granicach zadeklarowanych działek ewidencyjnych. W przypadku gdy powierzchnia referencyjna na załączonym do wniosku spersonalizowanym załączniku graficznym jest niezgodna, zdaniem rolnika, ze stanem rzeczywistym, rolnik powinien dokonać korekty przebiegu działki na przekazanych mu ortofotomapach. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie M. P. wniosła o zobowiązanie organu I instancji do ponownego przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie oraz rozpatrzenia sprawy na podstawie stanu faktycznego dotyczącego realizowanej działalności rolniczej w 2012r. i na podstawie wartości PEG, które obowiązywały w dniu 15 maja 2012r. Zdaniem skarżącej decyzje zawierają błędy merytoryczne i prawne, które nie mogą skutkować konsekwencjami prawnymi i finansowymi dla niej, gdyż będzie to rażące naruszenie prawa oraz norm społecznych. Powyższe wynika z niewystarczającego zgromadzenia dowodów przez organ oraz weryfikacji kwalifikowalności zgłoszonej powierzchni w oparciu o powierzchnię PEG w maju 2013r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzje o kwalifikowanej powierzchni w ramach płatności zgłoszonych we wniosku za 2012r. zostały podjęte na podstawie informacji o powierzchniach działek rolnych na podstawie danych z systemu graficznej identyfikacji działek rolnych, które obowiązywały na dzień 15 maja 2012r. Nowe wartości PEG zostały określone w wyniku kontroli z 18 kwietnia 2013r. i skarżąca nie mogła ich znać przygotowując wniosek na rok 2012. Podniosła, że jeżeli system elektronicznej identyfikacji działek rolnych, który funkcjonował w 2012r. był wadliwy, to powinno stosować się art.73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Podkreśliła, że wniosek o przyznanie płatności złożyła w dobrej wierze, a prace agrotechniczne zostały przeprowadzone z należytą starannością. Warunki pogodowe, szczególnie ilość opadów i opóźniający się czas rozpoczęcia okresu wegetacyjnego spowodował, że nie na wszystkich terenach można było realizować zabiegi uprawowe, gdyż poziom wód gruntowych uniemożliwiał ich przeprowadzenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z: informacji dotyczących działek deklarowanych do płatności za lata 2009-2010, pisma z dnia 5 marca 2014r. geodety R. K. z dołączoną mapą kontroli powierzchni użytków rolniczych oraz mapy kontroli powierzchni użytków rolnych z 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia kasacyjne, co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja (postanowienie) narusza prawo materialne, bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowią o tym art. 3 i art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz.270) cytowanej dalej jako "p.p.s.a.". Sąd badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy pod względem jego zgodności z przepisami procedury administracyjnej, jak i normami prawa materialnego, doszedł do przekonania, że skarga nie mogła zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie naruszała obowiązujących przepisów prawa materialnego, ani procesowego. Organ dokonał jednoznacznych ustaleń faktycznych, wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów oraz w sposób logiczny umotywował swoje rozstrzygnięcie w uzasadnieniu decyzji. Do ustalonego stanu faktycznego prawidłowo zastosowane zostały przepisy prawa materialnego. Na wstępie zaznaczyć należy, że zasady i tryb przyznawania płatności obszarowych reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz.1164 ze zm.), dalej powoływana jako "ustawa z 26 stycznia 2007r.". W myśl art. 3 ust. 1 ww. ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 ust. 2 powołanej ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności, 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ww. ustawy). Pierwsza zasada określona w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy jest powtórzeniem zasady praworządności wymienionej w art. 6 k.p.a., druga zasada - określona w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy - stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wymienionej w art. 7 k.p.a.. Organy ARiMR zostały zobowiązane do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w miejsce wynikającego z Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Ta zmiana zasad i reguł postępowania wyraźnie wskazuje, że zadania organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia, zebrania materiału dowodowego zostały ograniczone w stosunku do ogólnych reguł. Ogólne zasady postępowania uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego nie regulują problematyki dotyczącej rozłożenia ciężaru dowodu. Ustawa z 26 stycznia 2007r. nałożyła na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3). Wprowadzona do postępowań administracyjnych zasada rozłożenia ciężaru dowodu zmieniła dotychczasowe zasady i reguły postępowania administracyjnego. Konsekwencją tej zasady jest konieczność wzmożenia aktywności stron, bowiem postępowanie w sprawach przyznania pomocy finansowej zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Organ nie ma obowiązku, tak jak w k.p.a., podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań określona w art. 10 § 1 k.p.a., w ustawie o płatnościach również została wyraźnie ograniczona. W art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy z 26 stycznia 2007r. określono, iż organ prowadzący postępowanie zapewnia stronom na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, przy czym nie stosuje się art. 81 kpa (wyłączono stosowanie tzw. domniemania faktycznego). Tym samym organ został zwolniony z obowiązku zapewnienia stronie, która nie składa takiego żądania, czynnego udziału w sprawie, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Mając na względzie powyższe wskazać należy, że w rozpoznanej sprawie to strona powinna wykazać się aktywnością w zakresie dowodzenia, że zgłoszona przez nią do płatności rolnośrodowiskowej powierzchnia jest prawidłowa. Podkreślić należy, że w rozpoznanej sprawie organ dokonał w dniach 18 - 23 kwietnia 2013r. kontroli na miejscu gospodarstwa rolnego skarżącej i zmierzył uprawnione do płatności grunty. W raporcie z kontroli wskazano przy tym nazwę i model odbiornika GPS, z którego korzystano. Tym samym kontrola ta nie ograniczała się do kontroli na podstawie ortofotomapy, których aktualność i dokładność mogłoby być kwestionowana. Jeżeli zatem skarżąca twierdzi, że powierzchnie działek rolnych są inne niż wykazane w raporcie z kontroli, to powinna przedłożyć przeciwdowód w postaci wyników pomiarów spornych działek dokonanych przez uprawnione do tego podmioty. Organ nie jest przy tym zobowiązany do ponownego dokonania kontroli na miejscu, zwłaszcza gdy zarzuty co do wyników tej kontroli zgłaszane przez skarżącego w toku postępowania są bardzo ogólne i nie odnoszą się do poszczególnych działek rolnych. Z treści odwołania oraz skargi wniesionych w rozpoznanej sprawie wynika jedynie, że skarżąca nie zgadza się z ustaleniami kontroli pod względem zmierzonej powierzchni oraz, że podane przez nią powierzchnie są zgodne z powierzchnią ewidencyjno gospodarczą na dzień 15 maja 2012r., zaś organ zakwalifikował do płatności powierzchnię ustaloną na maj 2013r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika natomiast, że część gruntów została wyłączona z płatności ze względu na zadrzewienia czy zakrzaczenia oraz trwałe zalanie gruntu i nieużytkowanie rolnicze. W przypadku działek rolnych M i N zmniejszenie powierzchni zakwalifikowanej do płatności w stosunku do zadeklarowanej wynikało natomiast z ustalenia, że zostały one zgłoszone przez dwóch producentów rolnych bez możliwości fizycznej identyfikacji granic tych działek. W konsekwencji powyższego organ zwrócił się do skarżącej o złożenie wyjaśnień w kwestii stwierdzonych nieprawidłowości wniosku. W odpowiedzi skarżąca złożyła korektę wniosku – zadeklarował mniejszą powierzchnię wymienionych działek rolnych. Podkreślić w tym miejscu należy, że do obowiązków rolnika należy wskazanie dokładnych obszarów działek rolnych, jeśli ubiega się o płatności do nich. Działki rolne, ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone. Jeszcze raz podkreślić w tym miejscu należy, że obowiązek wyznaczenia w terenie i pomiaru powierzchni działek rolnych zgłaszanych do płatności spoczywał wyłącznie na wnioskodawcy. To on bowiem ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Przesłany przez organ ARiMR spersonifikowany załącznik graficzny do wniosku ma jedynie ułatwić i pomóc producentowi rolnemu wypełnienie wniosku. Jednakże to producent rolny musi każdorazowo sprawdzić, czy wszystkie działki zgłaszane w ubiegłym roku będą przez niego uprawiane, czy ich stan się nie zmienił np. w wyniku rozrośnięcia się terenów zadrzewionych, zakrzaczonych, zalanych. To producent rolny winien być najlepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek rolnych. Tym samym prawidłowo także organ stwierdził, że w sprawie nie zaistniały okoliczności przemawiające za odstąpieniem od zastosowania obniżek i wyłączeń, o których mowa w art.73 rozporządzenia Komicji (WE) nr 1122/2009. Wskazać przy tym należy, iż kontrola na miejscu jest jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych we wniosku danych. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE L z 2009r. nr 316), kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Zgodnie z art. 27 ust.1 ww. rozporządzenia Komisji, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Organ nie ma więc obowiązku zawiadamiania producenta rolnego o kontroli. Skoro rolnik nie wie, że zostanie w danym dniu przeprowadzona w jego gospodarstwie rolnym kontrola, to tym samym dla skuteczności tej kontroli nie jest wymagany jego udział. Rolnik nie musi zatem uczestniczyć w kontroli. Istotnym jest, by w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, rolnikowi doręczyć kopię raportu z kontroli. W rozpoznanej sprawie skarżącej przesłana została kopia raportu z kontroli, tym samym miała ona możliwość zapoznania się z wynikami spornej kontroli na miejscu. Zauważyć w tym miejscu należy, że wydanie decyzji przez organ I instancji nastąpiło przed upływem 14 dni, od dnia doręczenia raportu, na wniesienie umotywowanych zastrzeżeń do raportu z kontroli - raport doręczono stronie w dniu 28 maja 2013r., a decyzję wydano w dniu 4 czerwca 2013r.. Zdaniem Sądu, stwierdzone uchybienie nie miało jednakże istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżąca miała bowiem możliwość przedstawienia szczegółowych zarzutów i zastrzeżeń do wyników kontroli, skutkującej wydaniem zaskarżonej decyzji, w odwołaniu od tej decyzji. Mogła wówczas powołać i przedstawić dowody potwierdzające fakt złożenia wniosku o płatności na 2012r. zgodnie z rzeczywistą powierzchnią uprawnionych do płatności działek rolnych. W odwołaniu natomiast skarżąca jedynie ogólnie kwestionowała prawidłowość poczynionych podczas kontroli ustaleń faktycznych oraz wskazywała, że organ nie był uprawniony do zmniejszenia powierzchni ewidencyjno gospodarczej działek rolnych na rok 2012, na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej w kwietniu 2013r. Przedstawienie przez skarżącą, na etapie postępowania odwoławczego, precyzyjnych zastrzeżeń do raportu z kontroli popartych stosownymi dowodami potwierdzającymi takie nieprawidłowości (np. mapą kontroli użytków powierzchni rolnych rolniczych na 2012r. wykonaną przez uprawnionego geodetę), musiałoby skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji i przekazaniem sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania bądź szczególnie wnikliwym rozważeniem tych okoliczność i przeanalizowaniem ich w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przez organ odwoławczy. Wobec braku takich zastrzeżeń i braku aktywności skarżącej na etapie postępowania odwoławczego, trudno stwierdzić, że opisane uchybienie miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Skarżąca musiałaby natomiast wykazać, że wydanie decyzji przez organ I instancji przed upływem 14 dniowego terminu na wniesienie zastrzeżeń do raportu z kontroli, miało istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia naruszenia procedury administracyjnej, sąd może bowiem uchylić zaskarżoną decyzję jeżeli stwierdzi takie naruszenie prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a.). Na podstawie art.106 § 3 p.p.s.a., Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie. Zgodnie z powołanym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Odnosząc się do zgłoszonych wniosków, wskazać należy, że przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu jest decyzja dotycząca przyznania płatności na 2012r., a zgłoszone dowody obejmują inne lata, a nadto informacje o działkach deklarowanych do płatności dotyczą innego podmiotu. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że dowody te nie są niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło