I SA/Ol 858/16
WyrokWSA w Olsztynie2016-12-19
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Przemysław Krzykowski, Ryszard Maliszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, których bieg terminu przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r., uległy przedawnieniu, biorąc pod uwagę zmiany przepisów dotyczące okresu przedawnienia i jego zawieszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że należności z tytułu składek, których bieg terminu przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r., nie uległy przedawnieniu. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że prawidłowo ustalono terminy przedawnienia, uwzględniając zmiany przepisów wprowadzające 5-letni okres przedawnienia od 1 stycznia 2012 r. oraz okresy zawieszenia biegu przedawnienia związane z wnioskiem o umorzenie należności i postępowaniem w sprawie określenia wysokości składek.Stan faktyczny
Skarżący A.P. kwestionował postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora ZUS w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podnosił, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, dochodzone na podstawie piętnastu tytułów wykonawczych, uległy przedawnieniu. Organy obu instancji uznały zarzuty za niezasadne, wskazując na brak przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Z przedstawionych akt sprawy wynika, że Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w "[...]" (dalej Dyrektor ZUS, organ I instancji, organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku A.P. (dalej zobowiązany, dłużnik, strona, skarżący) na podstawie piętnastu tytułów wykonawczych o kolejnych numerach od "[...]" do "[...]", wystawionych w dniu 25.11.2015r. przez ZUS Oddział w "[...]" (dalej wierzyciel). Przedmiotowe tytuły wykonawcze obejmują należności pieniężne z tytułu nieopłaconych składek na: ubezpieczenie społeczne za poszczególne miesiące w okresie: od 09/2005 - 11/2005 oraz 03/2006 - 07/2007, ubezpieczenie zdrowotne za poszczególne miesiące w okresie: od 09/2005 - 11/2005 oraz 01/2006, 05/2006 - 07/2007, oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne miesiące w okresie: od 09/2005 - 11/2005, 03/2006 - 05/2006 oraz 07/2007. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 02.12.2015r..
Podstawą prawną dochodzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych należności pieniężnych z tytułu składek ubezpieczeniowych jest decyzja wierzyciela z dnia 21.10.2015r., nr "[...]", określająca zadłużenie strony z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Decyzję powyższą adresat odebrał w dniu 22.10.2015r., a stała się ona ostateczna w dniu 24.11.2015r..
Zobowiązany w piśmie z dnia 8.12.2015r. wniesionym z zachowaniem terminu do zgłoszenia zarzutów egzekucyjnych, wskazał znak sprawy: ""[...]"-"[...]"". W jego treści podniósł, iż wystawione tytuły wykonawcze o nr "[...]", "[...]" i "[...]", zostały wystawione na należności przeterminowane i w związku z tym wniósł o ich wycofanie. W wyniku wezwań organu I instancji zobowiązany wskazał ostatecznie pismem z dnia 04.04.2016r., iż wnosi zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisu art. 33 § 1 u.p.e.a.. Zwrócił się o anulowanie wszystkich przedawnionych tytułów wykonawczych.
Postanowieniem z dnia 12.04.2016r. Dyrektor Oddziału ZUS zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o nr "[...]","[...]" oraz nr "[...]". Następnie postanowieniem z dnia 25.04.2016r. Dyrektor Oddziału ZUS uznał wniesione zarzuty dotyczące ww. tytułów wykonawczych z dnia 25.11.2015r. za niezasadne. Organ stwierdził, że należności objęte postępowaniem egzekucyjnym nie uległy przedawnieniu.
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanego postanowieniem z dnia 30.06.2016r. uchylił ww. postanowienie z dnia 25.04.2016r. organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zobowiązał organ egzekucyjny, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy ustalił faktyczne terminy przedawnienia egzekwowanych należności pieniężnych i okoliczności wskazujące na brak przedawnienia, a następnie sporządził postanowienie zgodnie z ogólnymi zasadami wyrażonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ponadto zwrócił uwagę, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie winno dotyczyć wszystkich tytułów wykonawczych, na podstawie których jest prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem z dnia 04.07.2016r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie pozostałych tytułów wykonawczych. Następnie wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia "[...]" uznał za niezasadne zarzuty dłużnika na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie wszystkich piętnastu tytułów wykonawczych. Jako podstawę prawną wskazał art. 34 § 4 w związku z art. 19 § 4 i art. 33 § 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jedn. tekst Dz. U. z 2016r., poz. 599 ze zm., dalej u.p.e.a.).
Organ egzekucyjny uznał, że nie przedawniły się należności z tytułu składek objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym do 01.01.2012r., należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Na podstawie przepisu art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011r., nr 232, poz. 1378), od dnia 01.01.2012r. nastąpiła zmiana treści przepisu art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez skrócenie okresu przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 lat do 5 lat. Od 01.01.2012r. zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2016r., poz. 963) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zgodnie z przepisem art. 27 ww. ustawy zmieniającej, do przedawnienia składek, o których mowa w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, których bieg terminu przedawnienia tychże należności składkowych rozpoczął się przed dniem 01.01.2012r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 01.01.2012r.. Wyjątek od tej zasady wynika z ust. 2 ww. przepisu, zgodnie z którym jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 01.01.2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi - wcześniej, to przedawnienie należności z tytułu składek następuje z upływem wcześniejszego terminu. W ocenie organu egzekucyjnego na dzień wejścia w życie ww. regulacji prawnej należne od zobowiązanego składki na ubezpieczenia nie uległy przedawnieniu, mając na uwadze 10-letni termin ich przedawnienia.
Ponadto wystąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia ww. należności składkowych w okresie od dnia 20.12.2013r. do dnia 04.09.2015r. na podstawie art. 1 ust. 15 ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U z 2012r. poz. 1551). Bieg terminu przedawnienia należności ulega bowiem zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji. W przedmiotowej sprawie w dniu 20.12.2013r. dłużnik zwrócił się do ZUS Oddział w "[...]" z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia. Wydana w tym zakresie decyzja odmawiająca umorzenia przedmiotowych należności składkowych, na podstawie przepisów abolicyjnych, uprawomocniła się w dniu 04.09.2015r..
Powołując się na art. 24 ust. 5f ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych organ podał, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności składkowych nastąpiło również w okresie od dnia 30.09.2015r. do dnia 24.11.2015r.. Było to związane z faktem doręczenia dłużnikowi w dniu 30.09.2015r. zawiadomienia z dnia 25.09.2015r. o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne o Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Decyzja w ww. sprawie z dnia 21.10.2015r. stała się prawomocna z dniem 24.11.2015r..
Organ szczegółowo wyliczył daty przedawnienia się każdej z egzekwowanych w sprawie należności i wyjaśnił, że na podstawie art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. terminy przedawnienia pozostają zawieszone do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie z dnia "[...]", wnosząc o jego uchylenie z uwagi na przedawnienie wszystkich należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. Dłużnik podniósł, że należności z tytułu składek są przedawnione. Wskazał, iż w toku postępowania składał pisma, w treści których podnosił już fakt przedawnienia należności, a otrzymywane z ZUS Oddział w "[...]" odpowiedzi nie nosiły cech postanowienia ani decyzji i nie zawierały informacji o możliwości odwołania się od tego pisma. Zobowiązany wniósł także o zawieszenie postępowania wraz z jego skutkami i wycofanie ww. wniosków (tytułów wykonawczych). Jednocześnie wskazał, iż wszystkie terminy na złożenie sprzeciwów i dokumentów zostały przez skarżącego dochowane, natomiast decyzje wydane przez ZUS Olsztyn były wydawane z uchybieniem terminu. Do zażalenia dołączono kserokopie pism kierowanych do organu z dnia 08.12.2015r., z dnia 14.01.2016r. oraz z dnia 25.02.2016r..
Dyrektor Izby Skarbowej (dalej Dyrektor Izby Skarbowej, organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia "[...]". W uzasadnieniu ww. postanowienia z dnia "[...]" wskazał na wstępie, że pismo strony z dnia 08.12.2015r. zostało złożone w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w szóstym dniu od daty doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych co potwierdza, iż został zachowany ustawowy termin na złożenie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, mając na uwadze treść art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a..
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, organ egzekucyjny zaskarżonym postanowieniem prawidłowo ocenił zgłoszony przez zobowiązanego zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku i uznał go za niezasadny.
W ocenie organu odwoławczego egzekwowane należności nie przedawniły się i są wymagalne. Z treści postanowienia organu I instancji jasno bowiem wynika, w jaki sposób organ dokonał wyliczenia terminu przedawnienia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz składek na FP i FGŚP, w odniesieniu do należnych wartości składek za poszczególne miesiące w okresie 09/2005 - 07/2007. W treści rozstrzygnięcia organ egzekucyjny również wskazał prawidłowo na okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia, przywołując w tym zakresie właściwe przepisy prawa i konkretne okresy zawieszenia. Organ egzekucyjny w odniesieniu do każdej dochodzonej w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego składki na ubezpieczenia, wskazał termin jej płatności i ustalił termin, w jakim należności te uległyby przedawnieniu.
Dyrektor Izby Skarbowej zaakceptował wyjaśnienia w zakresie zawieszenia biegu przedawnienia należności, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Odnosząc się do żądania zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zawartego w zażaleniu, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone ww. postanowieniami z dnia 12.04.2016 i z dnia 04.07.2016r. na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. Organ odwoławczy zaznaczył, że istota zawieszenia postępowania polega na czasowym wstrzymaniu realizacji i dokonywania czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Skoro zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa trwa nadal, to żądanie zobowiązanego w zakresie zawieszenia prowadzonej egzekucji pozostaje bezprzedmiotowe.
W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zobowiązany wniósł o uchylenie w całości ww. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz wszystkich tytułów wykonawczych, które w ocenie skarżącego są przedawnione.
Zobowiązany podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że nastąpiło przedawnienie wszystkich należności objętych egzekucją w niniejszej sprawie. Powtórzył za zażaleniem, że w toku postępowania składał pisma, w treści których podnosił już fakt przedawnienia należności składkowych, a otrzymywane z ZUS Oddział w "[...]" odpowiedzi nie nosiły cech postanowienia lub decyzji, i nie zawierały informacji o możliwości odwołania się od tego pisma.
Skarżący zwrócił się także o "zawieszenie postępowania wraz z jego skutkami w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek oraz wycofanie ww. wniosków".
Do skargi dołączono kserokopie pism kierowanych do ZUS w "[...]" z dnia 08.12.2015r., z dnia 14.01.2016r. oraz z dnia 25.02.2016r..
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Od 1 stycznia 1999 r. kwestię przedawnienia ustawodawca uregulował w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 5 u.s.u.s. bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Stosownie natomiast do art. 24 ust. 6 u.s.u.s. bieg przedawnienia terminów określonych w ust. 4 i 5 ulegał zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy.
Od 1 stycznia 2003 r. ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 241, poz. 2074 ze zm.) dokonano zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ustawa zmieniająca nie zawierała wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych odnośnie do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie.
Przyjmuje się, że upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do dnia 31 grudnia 2002 r. – 5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania; natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed dniem 1 stycznia 2003 r. (data wejścia w życie ustawy z 18 grudnia 2002 r.) nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. ulega 10-letniemu przedawnieniu (zob. uchwały SN: z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II UZP 5/08, Lex nr 396253, oraz z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt I UZP 4/08, Lex nr 396249; ponadto zob. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1102/08, Lex nr 552737).
Do nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. należności stosuje się nie tylko nowy, wydłużony, termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać zaś należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia (tak: NSA w wyroku z dnia 30 września 2009 r., II GSK 72/09, Lex nr 597062 oraz SN w wyroku z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II UK 313/10 – publ. OSNP 2012/9-10/126).
Mocą powołanej ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. został także zmieniony art. 24 ust. 5, który otrzymał brzmienie: "nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia." Dodano także do art. 24 ust. 5a-5d. Przepis art. 24 ust. 5b – z dniem 1 lipca 2004 r. – uległ dalszej nowelizacji na podstawie art. 10 pkt 10 lit. b. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 121, poz. 1264). Na podstawie tej samej nowelizacji po ust. 5d do art. 24 dodano także ust. 5e.
W oparciu o art. 1 pkt 1 lit. b-c ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 138, poz. 808), po ust. 5e omawianego przepisu dodano ust. 5f, zaś ust. 6 otrzymał nowe brzmienie. Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od dnia 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r.
Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r., stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (zob. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III AUa 1656/12, Lex nr 1350353). Art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j.t. Dz.U. 2015r., p. 581 ze zm.) stanowi, że składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz należności z tytułu składek za zwłokę nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
Mając na względzie powyższe rozważania prawne Sąd podzielił stanowisko Organu odwoławczego, że w rozpoznawanej sprawie należności pieniężne objęte tytułami wykonawczymi, nie przedawniły się i są wymagalne. Przedmiotowe tytuły wykonawcze obejmują należności pieniężne z tytułu nieopłaconych składek na: ubezpieczenie społeczne za poszczególne miesiące w okresie: od 09/2005 - 11/2005 oraz 03/2006 - 07/2007, ubezpieczenie zdrowotne za poszczególne miesiące w okresie: od 09/2005 - 11/2005 oraz 01/2006, 05/2006 - 07/2007, oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne miesiące w okresie: od 09/2005 - 11/2005, 03/2006 - 05/2006 oraz 07/2007. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 02.12.2015r..
Podstawą prawną dochodzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych należności pieniężnych z tytułu składek ubezpieczeniowych jest decyzja wierzyciela z dnia 21.10.2015r., nr "[...]", określająca zadłużenie strony z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Decyzję powyższą adresat odebrał w dniu 22.10.2015r., a stała się ona ostateczna w dniu 24.11.2015r..
Organ zasadnie powołał się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia ww. należności składkowych w okresie od dnia 20.12.2013r. do dnia 04.09.2015r. na podstawie art. 1 ust. 15 ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U z 2012r. poz. 1551). Bieg terminu przedawnienia należności ulega bowiem zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji. W przedmiotowej sprawie w dniu 20.12.2013r. dłużnik zwrócił się do ZUS Oddział w "[...]" z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia. Wydana w tym zakresie decyzja odmawiająca umorzenia przedmiotowych należności składkowych, na podstawie przepisów abolicyjnych, uprawomocniła się w dniu 04.09.2015r..
Prawidłowo Organ wskazał na treść art. 24 ust. 5f ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności składkowych nastąpiło również w okresie od dnia 30.09.2015r. do dnia 24.11.2015r.. Było to związane z faktem doręczenia dłużnikowi w dniu 30.09.2015r. zawiadomienia z dnia 25.09.2015r. o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne o Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Decyzja w ww. sprawie z dnia 21.10.2015r. stała się prawomocna z dniem 24.11.2015r..
W świetle powyższych ustaleń i rozważań Sąd nie podzielił zarzutów skargi, gdyż nie zaistniały przesłanki przewidziane w przepisie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a..
Po myśli art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło