I SA/Ol 86/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ryszard Maliszewski (spr.) Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Anna Fic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 XI 2004r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do listopada 2002r. oddala skargę. I SA/ O I 86/04 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 11 II 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 220 § 2 i art. 233 § l pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137 , poz. 926 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania z dnia 25 listopada 2003r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 7 listopada 2003r., znak: "[...]", którą odmówiono umorzenia zaległości podatkowej w kwocie 10.490,80 zł z tytułu podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do listopada 2002r. wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1.345,40 zł należnymi na dzień złożenia podania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnienie wskazał, że decyzją organ podatkowy I instancji odmówił umorzenia zaległości podatkowej w kwocie 10.490,80 zł z tytułu podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do listopada 2002r. wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1.345,40 zł należnymi na dzień złożenia podania. W złożonym odwołaniu Strona wywodziła, że wystąpiła z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych w podatku VAT z powodu trudności finansowych. Twierdziła że organ podatkowy I instancji niesłusznie odmówił udzielenia żądanej ulgi. Zdaniem Strony w Jej przypadku zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika ze względu na którą możliwe jest umorzenie zaległości podatkowych. Wywodziła, że do powstania zaległości podatkowych doszło na skutek pogarszającej się stopniowo sytuacji gospodarczej w kraju i na rynku lokalnym. Coraz słabszy popyt, brak płatności lub nieterminowe regulowanie należności przez kontrahentów doprowadziły do bankructwa i likwidacji działalności gospodarczej. Obecnie jedynym źródłem utrzymania Strony wraz z niepełnoletnim synem jest wynagrodzenie w wysokości 800 zł miesięcznie. Z kwoty tej pokrywa wydatki związane z utrzymaniem mieszkania , spłaca kredyt oraz próbuje regulować należności na rzecz byłych pracowników. Podnosiła w związku z powyższym , iż nie ma możliwości uregulowania zaległych należności budżetowych , ani nie posiada żadnego majątku z którego możliwe byłoby zaspokojenie Skarbu Państwa. Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując przedmiotowe odwołanie stwierdził , co następuje. Stosownie do art. 67 § l Ordynacji podatkowej, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy , na wniosek podatnika , może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzje wydawane na podstawie w/w przepisu mają charakter uznaniowy, co oznacza , że nawet zaistnienie szczególnych okoliczności uzasadniających żądanie podatnika nie tworzy po stronie organu podatkowego obowiązku jego spełnienia. Organ ten może ale nie musi skorzystać z przysługującego mu uprawnienia do przyznania ulgi uznaniowej, nawet gdy w sprawie zachodzą przesłanki do jej zastosowania. Ulga polegająca na umorzeniu jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być stosowana przez organy podatkowe tylko w przypadkach uzasadnionych nadzwyczajnymi okolicznościami. Stanowi ona bowiem wyjątek od zasady równości i powszechności opodatkowania. Z protokołu sporządzonego w dniu 25.09.2003 r. wynika ,że Strona zamieszkuje wraz z dzieckiem w mieszkaniu spółdzielczym własnościowym. Ponosząc następujące miesięczne koszty: czynsz - 264,85 zł , energia - 65 zł , rtv - 14,90 zł , gaz - ok. 80 zł wraz z ogrzewaniem. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 550,36 zł netto oraz otrzymuje alimenty w wysokości 200 zł . Korzysta z pomocy brata – B. G., w kwocie ok. 300 zł miesięcznie. Spłaca kredyt hipoteczny zaciągnięty w 1999r., po 592 zł miesięcznie. Z rozliczenia rocznego dla podatku dochodowego za 2002r. /PIT-36/ wynika, że Strona poniosła stratę w wysokości 35.811,69 zł przy przychodach w kwocie 1.067.009,68 zł i kosztach ich uzyskania w wysokości 1.102.821,37 zł. Z akt sprawy wynika również , że zaległość podatkowa o której umorzenie wnosi Strona powstała wskutek nie uregulowania zadeklarowanych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do listopada 2002 r. Organ odwoławczy dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału oraz mając na uwadze okoliczności powstania przedmiotowych zaległości , podzielił stanowisko organu I instancji , zgodnie z którym nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług w kwocie 10.490,80 zł wraz z odsetkami za zwłokę . Przyznał ,że sytuacja finansowa w jakiej obecnie znajduje się Strona jest trudna , jednakże nie może ona stanowić automatycznie podstawy do udzielenia żądanej ulgi . Okoliczność ta nie wyróżnia Strony w sposób szczególny . Zdaniem organu odwoławczego stan zamożności Strony nie odbiega od stanu zamożności znacznej części lokalnej społeczności. Tym bardziej, że teren na którym Strona zamieszkuje , objęty jest wysokim bezrobociem . Udzielając żądanej ulgi w tej sytuacji naruszonoby interes publiczny wyrażający się w równości traktowania podmiotów w sferze zobowiązań podatkowych i postawionoby Stronę w korzystniejszej sytuacji w porównaniu do podatników , którzy także borykają się z trudnościami finansowymi , a mimo to wywiązują się sumiennie z należności wobec Skarbu Państwa. Uzasadnienia dla udzielenia żądanej ulgi nie stanowią także wywody dotyczące przyczyn zaistnienia trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej związanych m.in. z sytuacją gospodarczą kraju. Strona podejmując działalność gospodarczą winna być świadoma ryzyka jakie wiąże się z jej prowadzeniem i liczyć się z możliwością nawiązania współpracy z nieuczciwymi kontrahentami jak również wystąpieniem niekorzystnych zjawisk ekonomicznych. Udzielenie ulgi ze względu na powyższe okoliczności stanowiłoby przeniesienie ciężaru prowadzenia działalności gospodarczej na budżet Państwa i naruszałoby zasadę równości podatników wobec prawa oraz byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Podstawowym bowiem obowiązkiem każdego podatnika jest terminowe i prawidłowe regulowanie należności podatkowych z których następnie realizowane są potrzeby ogólnospołeczne.Ponadto na preferencyjne traktowanie w zapłacie zobowiązań podatkowych zasługują ewentualnie jednostki rokujące trwałą poprawę kondycji finansowej oraz przewidujące rozwój własnej działalności , a nie jej likwidację , co ma miejsce w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji. W skardze skierowanej do Sądu Skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji, umorzenie przedmiotowej zaległości i obciążenie organu podatkowego kosztami postępowania. Stwierdziła, iż nie rozumie stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej, który z jednej strony przyznaje, iż jej sytuacja jest trudna, a z drugiej odmawia uwzględnia jej wniosku. Powołała się na art. 67 ustawy Ordynacja podatkowej. Wskazała na ważny interes podatnika i interes publiczny, które tworzą podstawę do zastosowania instytucji umorzenia zobowiązania podatkowego. Wyjaśniła, że do powstania przedmiotowej zaległości doszło na skutek pogarszania się sytuacji gospodarczej w kraju i na rynku lokalnym. Coraz słabsza podaż, brak płatności, nieterminowe płatności kontrahentów na rzecz spółki jawnej "A", której była wspólniczką, doprowadziły ją na skraj bankructwa. Zdaniem Skarżącej, do utraty płynności finansowej przyczyniło się również postępowanie prowadzone przez Urząd Kontroli Skarbowej, który na kilka miesięcy zablokował Spółce zwrot podatku Vat o łącznej kwocie około 60.000 zł. Skarżąca podniosła, iż obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Jedynym źródłem dochodu jej i małoletniego syna jest otrzymywane wynagrodzenie w kwocie 800 zł miesięcznie. Poza zwykłymi kosztami utrzymania, spłaca kredyt mieszkaniowy oraz pragnie regulować zobowiązania wobec byłych pracowników Spółki. Na życie pozostaje jej i jej synowi 300 zł. Nie posiada żadnego majątku. Podkreśla, że powstanie przedmiotowej zaległości nie wynikało z jej celo działania. Dodała, że zastosowanie wnioskowanej ulgi przyspieszy spłatę zobowiązań na rzecz byłych pracowników Spółki "A" oraz wobec ZUS. Wskazała również na dobro syna, który żyje w ciągłym stresie z powodu kłopotów matki oraz ciągłych wizyt komorników. Podniosła, iż brak wykształcenia utrudnia jej znalezienie pracy. Nawet po podjęciu zatrudnienia jej zarobki nigdy nie przekroczą minimalnego wynagrodzenia i nie pozwalają na spłatę zobowiązania. Natomiast dalsze podtrzymywanie roszczeń Urzędu Skarbowego spowoduje systematyczne naliczanie odsetek, co doprowadzi do sytuacji, w której o przerosną wartość zaległości podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej, odpowiadając na skargę, podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podał, że skarżąca nie wskazała w skardze żadnych nowych okoliczności, ani dowodów. mogłyby mieć wpływ na inne, niż podjęte rozstrzygnięcie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania podatkowego. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 67 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej. Decyzje wydane w oparciu o ten przepis są decyzjami o charakterze uznaniowym. Oznacza to, że ustalenie przez organy podatkowe okoliczności stanowiących ważny interes podatnika uzasadniających umorzenie zaległości podatkowej, stanowi konieczną przesłankę dla wydania decyzji, ale samo przez się nie zobowiązuje organu podatkowego do wydania decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej. W zakresie uznaniowym decyzji administracyjnych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania, a więc czy zgodnie z art. 122, art. 187 par. 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej dokonano ustaleń stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w zebranym materiale dowodowym i uzasadnienie decyzji sporządzono zgodnie z art. 210 par. 1 i 4 Ordynacji. Takich naruszeń w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził. Przedmiotem rozważań organów podatkowych były wszystkie podnoszone przez skarżącą okoliczności mające wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, a w szczególności jej kłopoty finansowe wynikające z prowadzenia w przeszłości przez nią działalności gospodarczą oraz jej sytuacja majątkowa i osobista. Zważywszy na powyższe, oraz wyjątkowy charakter ulg podatkowych - bowiem zasadą jest płacenie podatków - brak jest podstaw do uznania, iż w rozpatrywanej sprawie przekroczone zostały zakreślone przez prawo granice uznania administracyjnego. Podkreślić należy, że instytucja umorzenia jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być stosowana przez organy podatkowe tylko w przypadkach uzasadnionych nadzwyczajnymi okolicznościami. Z tego też powodu, nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Udzielenie ulgi powoduje zawsze uszczerbek w dochodach budżetowych, a dochody te służą przecież finansowaniu potrzeb ogólnospołecznych. Ważąc zatem słuszny interes podatnika, organ podatkowy musi mieć na uwadze zarówno interes fiskalny Państwa, interes publiczny, ale także interes innych podatników, szczególnie tych, którzy terminowo i prawidłowo wywiązują się ze swoich obowiązków wobec Skarbu Państwa. Nie można zatem uznać, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem treści art. 67 O. p.. Skarga po myśli art. 151 p. s. a. podlega oddaleniu.