I SA/Ol 860/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. N. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać S. N. prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia radcy prawnego Wnioskiem z dnia 5 stycznia 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, skarżący S. N. zwrócił się o ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości 1000 zł. Nie posiada żadnego majątku nieruchomości, zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca podał, iż jest zadłużony w ZUS na około 40.000 zł, zaciągnął też debet w banku na około 600 zł. Argumentując wniosek wyjaśnił, iż jest osobą schorowaną - ostatnio przebywał w szpitalu, wymagającą opieki, żyjącą w skrajnym ubóstwie, po potrąceniach emerytura, z której się utrzymuje wynosi 600 zł. Dodał, iż po dokonaniu opłat nie zostaje mu nic. Wskazał również, iż jest osobą nieporadną. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 20.01.2011r., skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń takich jak: - przedłożenia odpisu dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu, w którym skarżący zamieszkuje, bądź oświadczenia w tym zakresie (tj. czy lokal ten wynajmuje, zamieszkuje nieodpłatnie, zamieszkuje u kogoś, lub inne), - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie szczegółowego zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym, przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, oświadczenia czy korzysta z czyjejś pomocy i podania jej zakresu, - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia czy skarżący zamieszkuje razem z córką, jej synem i konkubentem, w przypadku odpowiedzi twierdzącej wyjaśnienia w jaki sposób rozkładają się koszty utrzymania mieszkania oraz inne wydatki związane ze wspólnym zamieszkiwaniem, tj. kto i w jakich częściach partycypuje w tych wydatkach, - wyjaśnień w formie pisemnego oświadczenia czy skarżący korzysta z odpowiednich ośrodków pomocy społecznej, w przypadku odpowiedzi pozytywnej podania wysokości i częstotliwości otrzymywanych świadczeń ( zasiłków, dodatków). - przedłożenia innych dokumentów, oświadczeń mogących potwierdzić w ocenie skarżącego trudną sytuację materialną i życiową. W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z dnia 27 stycznia 2011r., skarżący wyjaśnił, iż jego wydatki to kwota przewyższająca emeryturę, wskazał, iż "gdyby nie pomoc znajomych to umarłby z głodu". Wyjaśnił również, iż zamieszkująca z nim córka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, tym samym sam ponosi koszty utrzymania mieszkania. Skarżący przedłożył rozliczenie zużycia wody i ścieków, rachunki z aptek na kwotę 89 zł, paragon za doładowanie energii na kwotę 40 zł. Ponadto skarżący przedłożył decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" z dnia 29.06.2010r. w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego w wysokości 80,18 zł miesięcznie - na okres pół roku. Wnioskodawca przedłożył pismo Towarzystwa Budownictwa Społecznego "[...]" dotyczące jego zaległości w opłatach za lokal zajmowany od września 2007 ("[...]") oraz lokal przekazany w sierpniu 2007r. ( "[...]") na łączną kwotę 5.673 zł. Przedstawił również wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający zadłużenie na kwotę 496,41 zł. Wnioskodawca nadesłał również dwa dokumenty z dnia 10.01.2011r. dotyczące wszczęcia egzekucji przeciwko niemu na rzecz wierzyciela Euro Bank S.A. na kwotę 1.478,90 zł plus odsetki na dzień wystawienia zawiadomienia 432.03 zł. Ponadto złożył przedsądowe wezwanie do zapłaty kwoty 381,86 zł na rzecz Polkomtel S.A. Rozpoznając niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, na wstępie należy stwierdzić, że na skarżącym nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi S. N. jest odmowa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych umorzenia należności z tytułu składek. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący z mocy prawa zwolniony jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym, zgodnie z zakresem złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, rozpoznanie wniosku obejmuje jedynie zasadność ustanowienia zastępstwa prawnego. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych dokumentów wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącego nie pozwala mu na wygospodarowanie środków pieniężnych potrzebnych na ustanowienie we własnym zakresie pełnomocnika. Skarżący uzyskuje co prawda dochód, lecz nie jest on wystarczający na poniesienie jakichkolwiek dodatkowych kosztów. Wnioskodawca wykazał jakie ponosi miesięcznie koszty swojego utrzymania. Sytuacja skarżącego nie pozwala mu na realizowanie podstawowych potrzeb związanych z własnym utrzymaniem, otrzymywana emerytura wynosi bowiem 600 zł. Nie bez znaczenia jest także fakt posiadania przez skarżącego licznych zaległości finansowych, jak np. debetu w banku, zaległości w opłatach za mieszkanie i innych przedstawionych wyżej. Tym samym skarżący z uzyskiwanego dochodu nie jest w stanie poczynić oszczędności na poczet ustanowienia pełnomocnika, jak również zrezygnować z części wydatków. Trudną sytuację skarżącego potwierdza także przyznany przez MOPS dodatek mieszkaniowy. Zwrócić również należy uwagę na trudną sytuację bytową wnioskodawcy, w zajmowanym przez niego mieszkaniu o powierzchni 37 m2 zamieszkują 4 osoby. Godzi się również zauważyć, że wnioskodawca jest osobą starszą i schorowaną. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji