I SA/Ol 87/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2012r na posiedzeniu niejawnym wniosku L. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 28 lutego 2012r., L.. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe razem z matką. Jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,1495 ha, domu o powierzchni użytkowej 63 m2 oraz budynków gospodarczych. Posiada także ciągnik "[...]". Z gospodarstwa rolnego osiąga dochód w wysokości 410,04 zł miesięcznie. Matka skarżącego uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.055,86 zł netto miesięcznie. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 02.03.2012r., skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń w zakresie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym, utrzymaniem gospodarstwa domowego, gospodarstwa rolnego ewentualnych innych ponoszonych kosztów, a także w zakresie wyjaśnienia wysokości emerytury jego matki. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wyjaśnił, iż miesięczne wydatki gospodarstwa domowego i rolnego kształtują się następująco: podatek od nieruchomości 30 zł, gaz 60 zł, prąd 75 zł, woda własna, wyżywienie około 425 zł, środki czystości 35 zł, koszt utrzymania ciągnika 145 zł, opał 320 zł, materiały niezbędne w gospodarstwie ( gwoździe, drut) –ok. 20 zł. Razem najważniejsze koszty wynoszą 1110 zł. Wnioskodawca wyjaśnił również, iż jego matka skończyła 78 lat i potrzebuje jego stałej opieki, ponosi także koszty leczeń i lekarstw w wysokości około 450 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe zważono co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powołane wyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą Budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Wskazać należy, iż skarżący, w wystarczający sposób uwiarygodnił swoją sytuację materialną, bytową i rodzinną, wykazując, iż jest ona na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Na podstawie złożonych oświadczeń stwierdzić można, iż wnioskodawca utrzymuje się z bardzo skromnych środków finansowych, jakimi są dochody z tytułu emerytury matki oraz dochód z gospodarstwa rolnego. Uzyskiwany dochód w łącznej wysokości 1465 zł zabezpiecza jedynie elementarne potrzeby życiowe matki i syna. Posiadany majątek nieruchomy służy natomiast zaspokojeniu potrzeb mieszkalnych i egzystencjalnych ( uzyskiwanie dochodu z nieruchomości rolnej). Uznano zatem, że skarżący nie posiada możliwości pokrycia kosztów sądowych (wpisu od skargi w wysokości - 100 zł). W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji