I SA/Ol 87/12
WyrokWSA w Olsztynie2012-04-19
Skład orzekający: Wojciech Czajkowski, Tadeusz Piskozub, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię działki rolnej na potrzeby przyznania jednolitej płatności obszarowej, opierając się wyłącznie na danych z systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) i ortofotomapie, pomimo przedstawienia przez rolnika dowodów wskazujących na inną powierzchnię i jego wniosku o przeprowadzenie kontroli terenowej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że naruszono przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji nie zapewnił rolnikowi czynnego udziału w postępowaniu poprzez brak poinformowania o wynikach kontroli administracyjnej i uniemożliwienie przedstawienia przeciwdowodów. Ponadto, organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego odstąpił od przeprowadzenia kontroli terenowej, mimo kwestionowania przez stronę ustaleń organu I instancji i przedstawienia dowodów z ewidencji gruntów. Zastosowanie wyłącznie danych z ortofotomapy, bez należytego rozważenia wniosków dowodowych strony i potencjalnych błędów w pomiarach, stanowiło naruszenie zasady wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.Stan faktyczny
Rolnik L.S. złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na 2011 r., deklarując powierzchnię 3,05 ha. Organ I instancji, na podstawie kontroli administracyjnej z wykorzystaniem systemu LPIS i ortofotomapy, ustalił mniejszą powierzchnię działki rolnej A (1,99 ha zamiast deklarowanych 2,25 ha), co skutkowało pomniejszeniem płatności. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Rolnik zaskarżył decyzję, podnosząc, że jego wniosek odpowiadał stanowi faktycznemu, a zakwestionowana powierzchnia działki jest zgodna z wypisem z rejestru gruntów. Wskazał również na brak środków na wykonanie pomiarów geodezyjnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Piskozub, sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant pomocnik sekretarza Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi L.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał L.S. jednolitą płatność obszarową na 2011 r. w wysokości 1.612,99 zł.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w złożonym w dniu 10 maja 2011 r. wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 strona zadeklarowała do objęcia w/w płatnością grunty rolne o łącznej powierzchni 3,05 ha. W oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 379/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L Nr 30 z 31 stycznia 2009 r.), dokonując kontroli administracyjnej złożonego przez wymienionego producenta rolnego wraz z załącznikami graficznymi - wniosku o przyznanie płatności, organ I instancji ustalił, że objęte tym wnioskiem grunty mają powierzchnię 2,79 ha. Procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła zatem 9,319%, co stosownie do art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L Nr 316 z dnia 2 grudnia 2009 r. ze zm.), skutkowało pomniejszeniem wnioskowanej płatności o kwotę odpowiadającą dwukrotności wykrytej różnicy, tj. o 369,50 zł.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymując w mocy opisaną wyżej decyzję, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia "[...]" podzielił w całości stanowisko organu I instancji. Wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 producent rolny zadeklarował do objęcia jednolitą płatnością obszarową grunty o łącznej powierzchni 3,05 ha, położone w woj. "[...]", powiecie "[...]", gminie R. i w obrębie S., tj.:
- działkę rolną A o nr ewidencyjnym "[...]" i powierzchni deklarowanej 2,25 ha;
- działkę rolną B o nr ewidencyjnym "[...]" i powierzchni deklarowanej 0,11 ha;
- działkę rolną C o nr ewidencyjnym "[...]" i powierzchni deklarowanej 0,39 ha;
- działkę rolną D o nr ewidencyjnym "[...]" i powierzchni deklarowanej 0,30 ha.
Jak podniósł organ odwoławczy, w celu zweryfikowania poprawności wniosku producenta rolnego organ I instancji przeprowadził kontrolę administracyjną tego wniosku wraz z załącznikami graficznymi, na podstawie której ustalono, że do objęcia wnioskowaną płatnością kwalifikowała się mniejsza powierzchnia niż zadeklarowana przez producenta rolnego. Działki rolna A ma bowiem powierzchnię 1,99 ha, podczas, gdy rolnik zadeklarował 2,25 ha. Wykluczyć z płatności należało więc 0,26 ha.
Organ II instancji zwrócił uwagę, iż system identyfikacji działek rolnych na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych), czyli tzw. system LPIS, określa art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Jak podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, system ten pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, tzn. powierzchni uprawnionej do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocy oraz kontrolę w zakresie nakładania się deklaracji dla poszczególnych działek rolnych, zadeklarowanych przez jednego beneficjenta. Jednym z najczęściej wykorzystywanych narzędzi pomiarowych są ortofotomapy, czyli metryczne obrazy powierzchni Ziemi (mapy), uzyskane ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, które pozyskiwane są w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 Nr 240, poz. 2027, ze zm.). Wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne. Natomiast ustalenie dla potrzeb weryfikacji wniosku o przyznanie płatności rolnych maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w toku kontroli administracyjnej, na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika biura powiatowego ARiMR, na nie starszym niż 5 lat obrazie ortofotomapy. Powierzchnia i odległości są mierzone na ortofotografii, która gwarantuje dokładność pomiaru punktowego na poziomie 0,25 m do 0,5 m i zapewnia dokładność pomiaru dwu lub trzykrotnie wyższą niż dokładność pomiaru wykonywanego w trakcie kontroli na miejscu.
W świetle powyższego, organ II instancji nie uznał za zasadną argumentacji odwołania dotyczącej nieprawidłowego i nierzetelnego pomiaru powierzchni gruntów deklarowanych do objęcia jednolitą płatnością obszarową. Jak wskazał, stosownie do przepisu art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.), w sytuacji, gdy producent rolny nie zgadzał się z pomiarami działek rolnych dokonanymi przez Agencję, ciążył na nim obowiązek udowodnienia podnoszonych przez niego okoliczności, np. poprzez przedłożenie aktualnych pomiarów dokonanych przez uprawnionego geodetę, na podkładzie mapowym potwierdzającym inny przebieg granicy ewidencyjnej niż widniejąca w systemie LPIS. Nie zasługiwał tym samym na uwzględnienie wniosek odwołania o wykonanie pomiarów działki rolnej A. Organ podniósł, że wnioskodawca nie wykazał również, by w przedmiotowej sprawie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., które to wykluczają zastosowanie obniżek i wykluczeń z płatności w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona podniosła, że powyższa decyzja jest dla niej krzywdząca i niezrozumiała. Wskazała, że wniosek o przyznanie płatności na 2011 r. odpowiadał stanowi faktycznemu, a zakwestionowana przez organy powierzchnia działki nr "[...]" wynosi 2,25 ha, co potwierdzają dołączone do skargi dowody w postaci wypisu z rejestru gruntów z dnia 16 stycznia 2012 r. oraz kserokopii wypisu z rejestru gruntów i mapy według stanu z 1990r.. Odnosząc się do twierdzenia zaskarżonej decyzji, iż to na stronie spoczywał ciężar udowodnienia podnoszonych przez nią okoliczności, strona podkreśliła, że nie stać jej na poniesienie kosztów pomiaru działki przez uprawnionego geodetę. Dokumenty, które skarżący przedstawił w toku postępowania są zaś wiarygodne i zgodne ze stanem faktycznym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Katalog możliwych rozstrzygnięć Sądu wydanych w procesie kontroli decyzji administracyjnej określają przy tym art. 145 § 1 pkt 1 – 3 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym, gdyż narusza przepisy postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na przebieg postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).
Zasadnicza kwestia sporna w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości ustaleń organów odnośnie powierzchni zadeklarowanej przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na 2011 rok, dla działki rolnej A. Według organów obu instancji, kontrola administracyjna wniosku L. S. wykazała, że rzeczywista powierzchnia tej działki jest mniejsza od wskazanej przez wnioskodawcę i wynosi 1,99 ha, a nie jak podano we wniosku – 2,25 ha. Kwestionując powyższe ustalenia, skarżący już na etapie odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej powołał się na zapisy ewidencji gruntów i budynków. Domagał się również zweryfikowania powierzchni stwierdzonej przez organy na miejscu, przez uprawnionego geodetę.
Stosownie do art. 7 ust. 1 w/w ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z art. 7 ust. 1a wymienionej ustawy, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Stosownie do art. 17 w/w rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub tez innych danych kartograficznych z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000.
Dostępna organom ARiMR ortofotomapa cyfrowa, tj. zdjęcie powierzchni ziemi wykonywane z samolotu lub satelity i przetworzone do postaci metrycznej, jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Pozyskane w trybie art. 12 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ortofotomapy cyfrowe, po wykonaniu prac podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i są gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Ortofotomapy stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów powierzchni działek na potrzeby organów ARiMR, na co zwracano już uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1196/10, z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1270/10 i II GSK 1267/10, oraz wyroki WSA: w Warszawie z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 864/10, w Lublinie z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 540/10, w Białymstoku z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 17/11, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dysponowanie przez organ cyfrowym obrazem powierzchni danej działki rolnej nie uprawnia jednakże do arbitralnego pominięcia zgłaszanych przez stronę w toku postępowania przeciwdowodów. Organ zawsze bowiem powinien przeanalizować celowość podjęcia innych wskazywanych przez stronę czynności dowodowych, a w przypadku ich przeprowadzenia – dokonać oceny całokształtu poczynionych ustaleń, w szczególności konfrontacji dowodów zgłaszanych przez stronę z danymi wynikającymi z ortofotomapy.
Należy zgodzić się z argumentacją zaskarżonej decyzji, że w ramach prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania organy orzekające nie miały obowiązku zastosowania w pełni przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm., powoływanego dalej jako: K.p.a.), w tym zasady, że to na nich spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy z uwzględnieniem reguł dowodzenia przyjętych w K.p.a.. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 (w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności), są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z unormowania tego zatem wprost wynika, że producent rolny, który nie zgadza się z twierdzeniami organów powinien przedstawić dowody, z których wynikałby inny stan rzeczy, aniżeli ten, który ustaliły organy.
Podkreślić jednak należy, że z powyższego uprawnienia strona może skorzystać jedynie wówczas, gdy czynnie w uczestniczyła w postępowaniu. Tego zaś nie można powiedzieć o przebiegu postępowania w niniejszej sprawie. Z akt wynika, że pomimo przeprowadzenia w dniu 30 czerwca 2011 r. kontroli administracyjnej złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności, do daty wydania decyzji pierwszoinstancyjnej w dniu "[...]", strona nie była informowana o stwierdzonych w toku tej kontroli nieprawidłowościach. Powyższe uniemożliwiło zaś odniesienie się do wyników kontroli administracyjnej na tym etapie i skorzystanie z przysługującego stronie uprawnienia do wskazania przeciwdowodów. Informację o ustaleniach organu I instancji w zakresie powierzchni działki rolnej A producent rolny powziął dopiero na podstawie uzasadnienia doręczonej mu decyzji organu I instancji. Przed jej wydaniem strona będąc w istocie pozbawioną czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, nie miała możliwości przedstawienia dowodów przeciwko treści dowodu, na którym swe stanowisko organ oparł. Tym samym doszło zdaniem Sądu, do mogącego mieć wpływ na przebieg postępowania, a co za tym idzie na wynik sprawy, naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 oraz ust. 3 cyt. wyżej ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach, czego nie dostrzegł Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w związku z prowadzonym postępowaniem odwoławczym.
Zauważyć należy, iż co prawda w aktach sprawy znajduje się ortofotomapa z dnia 1 czerwca 2010 r. wraz z legendą oraz zawiadomienie producenta rolnego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego. Jednak, jak wynika z tych akt, strona zapoznała się z materiałami postępowania w dniu 22 grudnia 2011 r., zaś data figurująca pod złożonym pod zdjęciem ortofotomapy, podpisem inspektora S.A., to 10 stycznia 2012r.. Powyższe, przy jednoczesnym uwzględnieniu numeracji kart sprawy, nasuwa uzasadnioną wątpliwość co do tego, czy w ogóle strona została w toku całego postępowania zapoznana z zasadniczym dowodem w sprawie, na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję.
Analiza dołączonej do akt ortofotomapy w konfrontacji z załącznikiem graficznym do wniosku o przyznanie płatności na 2011 r. dotyczącym działki rolnej A o nr ewidencyjnym "[...]", wskazuje ponadto, że w porównaniu do obszaru zaznaczonego przez wnioskodawcę, organ II instancji wyłączył z objęcia płatnościami część obszaru tej działki, która mogłaby stanowić np. drogę. Jednak ani z uzasadnienia decyzji organów, ani też z opisu ortofotomapy nie sposób wywnioskować powodów, dla których organ uznał, że obrysowana na ortofotomapie czerwoną linią część działki nie może być objęta wnioskowaną płatnością. Powyższe powoduje, iż zaskarżona decyzja w istocie wymyka się spod kontroli Sądu, który nie jest uprawniony do odgadywania motywacji organu stanowiącej podstawę takiego a nie innego rozstrzygnięcia.
Wreszcie podnieść należy, że skarżący zadeklarował do objęcia jednolitą płatnością obszarową powierzchnię 2,25 hektarów działki nr "[...]", zgodną z powierzchnią tej działki wynikającą z przedłożonego przez niego aktualnego wypisu z rejestru gruntów, na który figuruje data 16 stycznia 2012 r.. W tym kontekście jako zupełnie nieuprawnioną należy uznać uwagę zawartą w odpowiedzi na skargę, że strona posłużyła się wypisem z rejestru gruntów, który powstał ponad 20 lat temu. Podzielając natomiast co do zasady stanowisko, w świetle którego wypis z rejestru gruntów nie daje pewności co do prawidłowości powierzchni w nim wskazanych i nie zwalnia beneficjenta z obowiązku weryfikacji zgodności dokumentu z rzeczywistością, wskazać należy, że w sytuacji, gdy producent rolny deklaruje do objęcia całą powierzchnię działki, która według rejestru urzędowego posiada powierzchnię 2,25 ha, a kontrola administracyjna przeprowadzona na podstawie ortofotomapy wskazuje, iż działka ta ma powierzchnię 1,99 ha, wątpliwości organu budzić powinna znacząca różnica pomiędzy tymi wartościami (0,26 ha), przy stosunkowo niewielkim areale tej działki. Zauważyć należy, że wymieniona działka zarówno w świetle przedłożonej przez skarżącego mapy ewidencyjnej z 1990 r., jak i ortofotomapy z 2010 r., posiada ten sam kształt, co wskazuje, iż zgodnie z twierdzeniami skarżącego nie podlegała ona zmianom w tym okresie. Z uwagi na wyłaniające się w tej kwestii wątpliwości organy powinny więc rozważyć zasadność przeprowadzenia kontroli na miejscu celem definitywnego usunięcia powstałych rozbieżności co do powierzchni spornej działki rolnej.
Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. kontrole administracyjne, o których mowa w art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrywanie za pomocą narzędzi informatycznych, w tym kontroli krzyżowych, które m.in. dotyczą zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy. Przepis art. 20 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 stanowi z kolei, że kontrole administracyjne uzupełniają system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy. Wobec tego, iż wyniki kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wzajemnie uzupełniają się, w sytuacji zaistnienia jak w niniejszej sprawie, rozbieżności danych w zakresie faktycznej powierzchni zgłoszonych do płatności gruntów, należało zdaniem Sądu, podjąć próbę ich usunięcia w ramach kontroli na miejscu. Tym bardziej, gdy w odwołaniu od decyzji organu I instancji strona wyraźnie wskazała na zasadność przeprowadzenia takiej kontroli, powołując się na dane zawarte w ewidencji gruntów. Przyjęcie w powyższej sytuacji, że cały ciężar dowodzenia spoczywa na stronie, jest w ocenie Sądu, zbyt daleko idące i narusza określony w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego obowiązek rozpatrzenia przez organ w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
Na marginesie zauważyć należy, że jakkolwiek ortofotomapa stanowi co do zasady punkt wyjścia dla określenia powierzchni działek rolnych, to nie można wykluczyć błędu w jej sporządzeniu, na co słusznie wskazywano już w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (p. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Po 756/10 i III SA/Po 757/10 oraz wyrok WSA w Warszawie w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1114/11 - opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei, w publikacji zamieszczonej w ogólnopolskim miesięczniku dzierżawców i właścicieli rolnych "Dzierżawca" (p. strona www.rolnikdzierzawca.pl, tytuł: "ARiMR weryfikuje powierzchnie działek rolnych", autor: Robert Piośnik – Dyrektor Departamentu Baz Referencyjnych), wskazano, iż zdarzają się sytuacje, gdy wektoryzacja granic działki nie została przeprowadzona wystarczająco precyzyjnie, np. po cieniach zamiast po miedzach. Wbrew zatem twierdzeniom organu, stanowisko w kwestii dokładności i mocy dowodowej ortofotomapy nie jest jednolite. Nie można tym samym wykluczyć, iż w okolicznościach niniejszej sprawy dokonany na tej podstawie pomiar nie jest dostatecznie precyzyjny, tym bardziej gdy dotyczył on niewielkiego obszaru zakwestionowanej działki.
Jeżeli zatem rozstrzygnięcie w kontrolowanej sprawie zapadło bez dostatecznego ustalenia stanu faktycznego, bowiem nie wyjaśniono pomimo wniosków dowodowych strony, wątpliwości wyłaniających się na tle danych z ortofotomapy i zapisów ewidencji gruntów oraz twierdzeń strony, stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 3 ust. 2 pkt 2 – 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W niniejszej sprawie decyzja organu odwoławczego nie wyjaśnia dlaczego, pomimo kwestionowania przez stronę ustaleń organu I instancji, odstąpiono od przeprowadzenia kontroli na miejscu. Stosownie do treści art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, organ stojąc na straży praworządności powinien dokonać ustaleń po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie, udzielając skarżącemu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ winien następnie wydać rozstrzygnięcie, które będzie w sposób przekonywujący uzasadnione zgodnie z zasadami zawartymi w art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a.. Zdaniem Sądu, wymogów tych zaskarżone rozstrzygnięcie nie spełnia.
Przedstawioną wyżej ocenę faktyczną i prawną organ uwzględni w związku z ponownym rozpoznaniem sprawy.
Uznając zatem, że w/w decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło