I SA/Ol 871/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) Protokolant stażysta Agnieszka Kunkel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" nr "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej w "[...]" (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w "[...]") stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i odmówił jego merytorycznego rozpatrzenia. Z przedstawionych akt sprawy wynika, że M. B. (dalej zobowiązany, dłużnik, strona, skarżący) złożył w dniu 1 września 2016r. zażalenie (karta nr 4 akt postępowania w II instancji) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. (dalej Naczelnik Urzędu Skarbowego, organ egzekucyjny, organ I instancji) z dnia "[.1.]" nr "[.1.]" w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Postanowienie organu I instancji doręczono zobowiązanemu w dniu 24 sierpnia 2016r. (k. 24 akt postępowania w I instancji oznaczona w sposób nietrwały). Dyrektor Izby Skarbowej w "[...]" (dalej Dyrektor Izby Skarbowej, organ odwoławczy, organ II instancji) w sentencji ww. postanowienia z dnia "[...]" powołał się na art. 134 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 599 ze zm., dalej: u.p.e.a.). Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu ww. postanowienia ocenił, że postanowienie organu egzekucyjnego z dnia "[.1.]" zawiera jasne i jednoznaczne pouczenie o przysługującym prawie, terminie oraz sposobie wniesienia zażalenia, odpowiadające treści przepisów art. 34 § 5 u.p.e.a. i art. 17 § 1 zdanie drugie u.p.e.a.. Organ powołał się na art. 34 § 5 u.p.e.a., iż na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Natomiast stosownie do art. 17 § 1 zdanie drugie u.p.e.a. zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Zaskarżone postanowienie organu I instancji z dnia "[.1.]" doręczono zobowiązanemu w dniu 24 sierpnia 2016r.. Organ podał, że zażalenie na omawiane postanowienie z dnia "[.1.]" należało wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia skarżonego postanowienia, tj. najpóźniej w dniu 31 sierpnia 2016r. (środa). Natomiast zażalenie na wyżej wymienione postanowienie zobowiązany złożył w Urzędzie Skarbowym w A. w dniu 1 września 2016r., o czym świadczy prezentata Urzędu, znajdująca się na wniesionym piśmie. Zażalenie wniesiono zatem z jednodniowym uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Z tego powodu zażalenie nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. Organ przybliżył treść na art. 57 § 1 i art. 58 k.p.a. w zakresie liczenia terminów w niniejszej sprawie oraz przywrócenia uchybionego terminu na wniesienie zażalenia. W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zobowiązany wniósł o uchylenie ww. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w całości, przywrócenie terminu i rozpoznanie sprawy. Sformułował zarzut naruszenia interesu prawnego. Skarżący powołał się na dotychczasową korespondencję i podniósł, że nie otrzymał odpowiedzi co do istoty zarzutów. Do skargi dołączył swoje wystąpienia kierowane do Dyrektora Izby Skarbowej z lat 2013 i 2014r.. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w ustalonym stanie faktycznym, Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo stwierdził, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia. A w konsekwencji do ustalenia, czy istniały podstawy faktyczne i prawne do wydania przez Organ postanowienia o stwierdzeniu przez skarżącego uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Zaskarżone postanowienie organu I instancji z dnia "[.1.]" doręczono zobowiązanemu w dniu 24 sierpnia 2016r.. Zażalenie na omawiane postanowienie z dnia "[.1.]" należało wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia skarżonego postanowienia, tj. najpóźniej w dniu 31 sierpnia 2016r. (środa). Natomiast zażalenie na wyżej wymienione postanowienie skarżący złożył w Urzędzie Skarbowym w A. w dniu 1 września 2016r., o czym świadczy prezentata Urzędu, znajdująca się na wniesionym piśmie. Zażalenie wniesiono zatem z jednodniowym uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. W rezultacie Organ na podstawie art. 134 oraz art. 144 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. miał obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Wykracza poza ramy tej sprawy żądanie skarżącego w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia i rozpoznania sprawy. Taki wniosek skarżący może tylko i wyłącznie skierować pod adresem Organu. Podobnie adresatem żądania rozpatrzenia zażalenia nie jest sąd, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej . Judykatura i doktryna są zgodne co do stanowiska, iż rozpatrzenie odwołania (zażalenia) wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, takiego, które korzysta z ochrony trwałości. Upływ terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić z urzędu. W razie stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, organ nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania (por. szerzej np. B. Adamiak (w) B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 2006 r., s. 598; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 210 i nast.; por. też np. wyrok NSA z dnia 18 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 330/99; wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA 1823/98; uchwałę NSA z dnia 12 października 1998 r., sygn. akt OPS 11/98; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1006/96). W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem, działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., skargę należało oddalić.