I SA/Ol 872/16
PostanowienieWSA w Olsztynie2017-01-18
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu na podstawie art. 255 PPSA, nie przedstawiła dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, które były niezbędne do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak wykazania przez stronę spełnienia ustawowych przesłanek do przyznania prawa pomocy uzasadnia odmowę zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca F.K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wnioskodawczyni podała swoje dochody, posiadane mieszkanie i ponoszone wydatki. Referendarz sądowy, uznając złożone oświadczenie za niewystarczające, wezwał skarżącą do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Skarżąca nie zastosowała się do wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1-sentencja postanowienia
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca F.K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochody z tytułu renty rodzinnej w wysokości około "[...]". Ponadto ze złożonego formularza wniosku wynika, iż skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni 34,06 m2 i wartości 110.000 zł. Ponosi koszty utrzymania mieszkania w kwocie 112 zł, z tytułu opłat za media wydatkuje miesięcznie kwotę 434 zł. Spłaca raty pożyczek w kwocie 1.045,11 zł oraz z tytułu "hipoteki" 583 zł. W uzasadnieniu wniosku odniosła się do przedmiotu sprawy wszczętej wniesioną skargą.
Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, referendarz sądowy może zażądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego .
W niniejszej sprawie z możliwości tej skorzystano i wystosowano do strony wezwanie z dnia 15 grudnia 2016 r. W wezwaniu tym zwrócono się m.in. o przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w terminie siedmiu dni.
W wyznaczonym terminie, skarżąca nie przedstawiła dodatkowych oświadczeń jak i dokumentów źródłowych, do których była wzywana.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie
prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej.
Rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy będzie zatem zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącej złożone na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Skarżąca nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej i życiowej, nie przedstawiła bowiem dokumentów jak i oświadczeń, o które została wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, że niezbędne dla oceny możliwości poniesienia kosztów niniejszego postępowania było ustalenia jakie faktycznie ponosi ona wydatki i z jakich środków je opłaca. W wezwaniu skierowanym do skarżącej podkreślono, że oświadczenie skarżącej rodzi wątpliwości co do jego rzetelności i prawdziwości. Z zestawienia oświadczeń strony wynikało bowiem, że strona z dochodów w kwocie "[...]" miesięcznie ponosi stałe wydatki w wysokości 2.174,11 zł. Tym samym niezbędnym było wyjaśnienie z jakich źródeł pochodzą środki na sfinansowanie tej różnicy. Skarżąca nie ustosunkowała się też w żaden sposób do kwestii posiadanego ewentualnie majątku w okresie od 1.01.2015 do dnia doręczenia wezwania, nie przedstawiła także wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, nie złożyła również oświadczenia o braku takowych. Nie udzielając wyjaśnień na tak postawione pytania skarżąca nie udzieliła niezbędnych dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczeń. Uznać więc należy, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania mu prawa pomocy, a tym samym brak było podstaw do przyznania jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji (nieprzedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych) wykluczona jest możliwość merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05 - niepublikowane).
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło