I SA/Ol 878/16

PostanowienieWSA w Olsztynie2017-02-16

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej skargi na czynność egzekucyjną powinien zostać umorzony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli skarżący jest zwolniony z ich ponoszenia na mocy przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone jako zbędne, ponieważ skarżący był już zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. Wniosek o ustanowienie adwokata został rozpoznany pozytywnie, gdyż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący M. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące czynności egzekucyjnej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został początkowo złożony na nieaktualnym druku i z brakami formalnymi. Po wezwaniu do uzupełnienia, skarżący przedłożył wymagane dokumenty, w tym aktualny formularz PPF, oświadczenia dotyczące sytuacji materialnej i dochodów z działalności gospodarczej oraz decyzję MOPS o przyznaniu zasiłku okresowego.
Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych 2. ustanowić dla skarżącego adwokata WSA/post.1- sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia "[...]" Pismem z dnia 16 stycznia 2017 r. M. B. (dalej jako wnioskodawca, strona, skarżący) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia, wniesienia skargi kasacyjnej. Do pisma załączył wypełniony nieobowiązujący od 29.08.2015 r. urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 16.01..2016 r. Nadto przedłożył kserokopie decyzji MOPS-u z dnia "[...]"r. przyznającej świadczenie z pomocy społecznej – zasiłek okresowy w kwocie 317 zł na okres od 01.10.2016 r. do 31.12.2016r., oraz kopie innych dokumentów niezwiązanych z jego sytuacją materialną i finansową (k. 35-43). Z uwagi na braki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2016r., poz. 718 ze zm.) dalej zwana w skrócie p.p.s.a, wezwaniem z dnia 18.01.2017 r. zobowiązano skarżącego do złożenia wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na aktualnym druku formularza. Jednocześnie, na podstawie art. 255 p.p.s.a, wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów potwierdzających w sposób wyczerpujący i całkowity sytuację materialną i życiową wnioskodawcy tj. przedstawienia pisemnego oświadczenia w zakresie zestawienia stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym skarżącego, przedstawienia wyjaśnień czy korzysta z czyjeś pomocy finansowej ewentualnie rzeczowej. Nadto zobowiązano skarżącego do złożenia pisemnego oświadczenia w zakresie ewentualnego uzyskiwania dochodów z prac dorywczych, sezonowych oraz czy prowadzi działalność gospodarczą. W przypadku odpowiedzi twierdzącej przedłożenia kopii dokumentów potwierdzających wysokość uzyskanego przychodu, dochodu, poniesionych kosztów za rok 2016. W odpowiedzi na wezwanie przy piśmie z dnia 13 lutego 2017 r. wnioskodawca przedłożył: aktualny wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF z dnia 13 lutego 2017 r., pisemne oświadczenie złożone na wezwanie w trybie art. 255 p.p.s.a, kopię obliczenia dochodu wg wzoru księgi za okres od stycznia do listopada 2016 r., PIT-B za 2015r. wraz z potwierdzeniem jego złożenia, kopię decyzji MOPS z dnia "[...]" o przyznaniu zasiłku z pomocy społecznej – zasiłek okresowy w kwocie 317 zł na okres od 01.01.2017 r. do 30.04.2017r., kopie postanowienia Sądu Rejonowego w Ostródzie sygn. akt II Kp 128/16 z dnia 22.09.2016 r., kopię postanowienia z dnia 30 września 2015r. , sygn. akt II Kp 234/15 (2 szt.), kopię pisma z dnia 12.06.2015r., kopię pisma z SO w Elblągu. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF z dnia 13.02.2017 r. oświadczenia wynikało, że skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wyjaśnił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie uzyskuje dochodów. Skarżący jest współwłaścicielem domu o powierzchni ok 190 m2, który uległ zniszczeniu na skutek wybuchu gazu i pożaru. Nadto posiada u komornika wierzytelność w kwocie 1100 zł wraz z należnymi od niej odsetkami. Wskazał, że z uwagi na sytuację finansową nie ponosi zobowiązań jak i stałych wydatków. Składając wyjaśnienia na wezwanie w trybie art. 255 p.p.s.a oświadczył, że nie ponosi kosztów utrzymania w postaci opłat za media, kosztów eksploatacji samochodu, leczenia, podatków, ubezpieczeń, pożyczek czy też kredytów z powodu braku środków lub też braku zobowiązań z tego tytułu. Ponosi opłaty z tytułu użytkowania telefonu i Internetu w kwocie ok. 100 zł, które to stanowią koszt prowadzonej działalności gospodarczej. Z uzyskiwanego zasiłku z MOPSU ponosi wydatki na wyżywienie w kwocie około 15-20 zł dziennie, korzysta również z pomocy rzeczowej MOPS-u w postaci produktów żywnościowych. Odzież kupuje używaną lub też otrzymuje z pomocy społecznej. Stwierdził, że nie wykonuje prac dorywczych jak i sezonowych. Prowadzi od 15 lat działalność gospodarczą, przy czym w znacznym stopniu ograniczoną z uwagi na prowadzone postępowanie egzekucyjne i inne przeszkody. Oświadczył również, że środki trwałe w postaci kasy fiskalnej, regałów sklepowych, czajnika oraz komputera zostały zamortyzowane, natomiast samochód został skradziony w 2010 r. Z przedstawionych zaś kopii dokumentów źródłowych wynika, że skarżący w okresie od stycznia do listopada 2016 r. uzyskał przychód w kwocie 16.970 zł, poniósł koszty w wysokości 35.498zł , poniósł stratę w kwocie 18.527 zł. Nadto z przedstawionego obliczenia dochodu za ww. okres wynika, że wartość spisu z natury na początek okresu wynosiła 211.020 zł zaś na koniec tego okresu 198.000 zł. Nadto ustalono, że za rok 2015 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawca poniósł stratę w kwocie 22.619,87 zł (wg. PIT/B z 2015 r.). W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skoro zatem skarżący w niniejszej sprawie jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Z kolei wniosek o ustanowienie adwokata podlegał rozpoznaniu w kontekście brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., według którego prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja wskazuje, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Zauważyć należy, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku z MOPS w wysokości 317 zł miesięcznie, po opłaceniu kosztów wyżywienia ok. 15-20 zł dziennie, skarżący nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Mając zatem na uwadze wysokość uzyskiwanego zasiłku, jak również wysokość wydatków, przyjąć należy, że skarżący nie jest w stanie ze środków, którymi dysponuje poczynić oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ustanowienie pełnomocnika. Z tego powodu postanowiono przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło