I SA/Ol 881/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: określenia wysokości nieprzekazanej przez dłużnika kwoty zajętej wierzytelności postanawia: odmówić skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2018r. skarżąca A. T. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w tym wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł. Z oświadczenia wnioskodawczyni zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynikało, że prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe. Nie posiada majątku w postaci nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych. Wnioskodawczyni jest właścicielką "[...]" samochodów osobowych, samochodu ciężarowego oraz koparko-ładowarki. Prowadzi działalność gospodarczą w zakresie "[...]". Podniosła, iż z ostatniego miesiąca rozliczeniowego nie uzyskała dochodu określając powyższe: "dochód na minusie". Wskazała, iż miesięczne wydatki związane z mieszkaniem, mediami i opałem wynoszą około "[...]" zł. Argumentując wniosek skarżąca podniosła, iż prowadzona przez nią działalność gospodarcza ma charakter sezonowy, w związku z czym nie osiąga stałych dochodów. Zwłaszcza zima jest martwym okresem w "[...]". Podkreśliła, iż przez trzy miesiące musiała ponosić wydatki związane z utrzymaniem firmy, aktualnie utrzymuje sześciu pracowników. Jakiekolwiek zgromadzone środki z poprzednich robót przeznaczyła na bieżącą inwestycję. W związku z trudnościami posiłkuje się kredytem. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej, wnioskodawczyni wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej i finansowej (w zakresie tytułu prawnego do lokalu w którym zamieszkuje, pozostawania w związku małżeńskim i w takim przypadku przedstawienia sytuacji majątkowej małżonka, przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych za okres 3 miesięcy, w zakresie przychodu dochodu/straty z prowadzonej działalności gospodarczej, środków trwałych, źródeł utrzymania – w związku z brakiem dochodów, w zakresie majątku nieruchomego, ruchomego oraz zasobów finansowych w okresie dwuletnim przed złożeniem wniosku). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, to strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd ma obowiązek dokonania oceny – na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów – czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2018r., sygn. akt I GZ 59/18, publ. CBOSA). W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła jakichkolwiek dodatkowych informacji, czy też dokumentów m.in. w postaci wyciągów z rachunków bankowych, dokumentów obrazujących kondycję finansową jej firmy, źródeł utrzymania, posiadanego majątku, sytuacji rodzinnej. Złożone przez skarżącą w formularzu PPF wyjaśnienia mogły budzić wątpliwości szczególnie w zakresie prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej oraz źródeł utrzymania. Konieczne było zatem wyjaśnienie sytuacji finansowej i materialnej skarżącej w szczególności w sytuacji gdy nie uzyskuje ona dochodów, a trudna sytuacja finansowa prowadzonej przez nią działalności gospodarczej nie została w żaden sposób uwiarygodniona. Zauważenia wymaga, że wnioskodawczyni nie przedłożyła zarówno dodatkowych dokumentów jak również żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania. To, że skarżąca, pomimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej uniemożliwia zweryfikowanie jej oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej i tym samym ocenę jej rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego w formularzu PPF oświadczenia w zakresie sytuacji materialnej i finansowej wnioskodawczyni. Tym samym nie pozwala przyjąć w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżąca nie posiada, czy nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych (we własnym zakresie bądź z pomocą osób najbliższych), które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów niniejszego postępowania. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób pełny i wyczerpujący wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła. Mając na uwadze, iż przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie zostały spełnione, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.