I SA/Ol 882/14

PostanowienieWSA w Olsztynie2015-02-09

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania, nie przedłożyła dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej i finansowej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej i finansowej, nie uczyniła tego bez wyjaśnienia przyczyn. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów uniemożliwia zweryfikowanie oświadczenia strony i ocenę jej rzeczywistej sytuacji materialnej, co jest warunkiem niezbędnym do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżących (żona D. H.) złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania sądowego. Wnioskodawcy przedstawili swoją sytuację materialną, wskazując na dochody z działalności gospodarczej, stypendium syna, kredyt studencki, zasiłek chorobowy żony, posiadany majątek (dom, mieszkanie, nieruchomość rolna, samochód) oraz zaciągnięte kredyty. Sąd wezwał pełnomocnika do uzupełnienia wniosku o dodatkowe oświadczenia i dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej i finansowej rodziny, w tym szczegółów dotyczących działalności gospodarczej, posiadanych nieruchomości, kredytów i wydatków. Strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. H. i A. H. w przedmiocie: wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 marca 2014r., sygn. akt I SA/Ol 93/14 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 20 listopada 2014 r. złożonym wraz ze skargą pełnomocnik skarżącego A. H., jego żona D. H. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF) wynikało, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwoma pełnoletnimi synami. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód w wysokości około 2.500 zł miesięcznie. Jeden z synów wnioskodawcy studiuje i z tego tytułu uzyskuje dochód w postaci stypendium w wysokości 400 zł w okresie 10 miesięcy w ciągu roku, 200 zł na wakacje, 100 zł na święta. Z racji zaciągnięcia kredytu studenckiego otrzymuje również kwotę 600 zł w okresie 9 miesięcy w roku kalendarzowym. Żona skarżącego otrzymuje zasiłek chorobowy w wysokości 300 zł miesięcznie. Łączny dochód rodziny określono na kwotę 4.100 zł wraz z dodatkami na święta, na wakacje oraz zasiłkiem chorobowym. W rubryce majątek wskazano dom o powierzchni 54 m2, mieszkanie o powierzchni 54 m2 , a także nieruchomość rolną o powierzchni 0,6117 ha fizycznego, tj. 0,0931 ha przeliczeniowego. Małżonkowie posiadają samochód Mercedes rok produkcji 2004, zakupiony w 2007r, na który został zaciągnięty kredyt w wysokości 40.000 zł. W rubryce "Inne, dodatkowe informacje o stanie majątkowym" wskazano "towar z prowadzonej działalności gospodarczej". Argumentując wniosek podniesiono, iż rodzina znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, która wynika z uzyskiwania niskich dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, wysokich wydatków na naprawę samochodu i utrzymanie rodziny, w tym żony skarżącego jako osoby o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wymagającej stałej opieki specjalistycznej – lekarzy specjalistów. Wskazano również na konieczność utrzymania dwóch uczących się poza miejscem zamieszkania synów. Podniesiono także, że małżonka skarżącego opłaca składki KRUS w związku z chęcią prowadzenia przez nią działalności rolniczej i agroturystycznej, w czym przeszkadza jej stan zdrowia i przebywanie na okresowych zwolnieniach. Ponadto skarżąca wyjaśniła, iż na trudną sytuacje ma również wpływ spłacanie zaciągniętych na działalność gospodarczą kredytów, ciągłe pogarszanie zdrowia żony skarżącego, konieczność specjalistycznego leczenia, zadłużenie wśród znajomych i rodziny oraz koszty ponoszone w sprawie cywilnej. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego oświadczenia, pismem z dnia 15 grudnia 2014 r., pełnomocnik skarżącego wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego i jego żony (w zakresie odnoszącym się do wartości i rodzaju składników majątku wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej w tym środków trwałych i towarów i produktów oraz wyjaśnienia czy wykazany dom i mieszkanie o powierzchni 54 m2 stanowią jedną nieruchomość czy też są to dwie nieruchomości, ewentualnego sposobu wykorzystywania drugiej nieruchomości) i finansowej (w zakresie dotyczącym ponoszonych wydatków, w zakresie wysokości uzyskiwanego dochodu z działalności gospodarczej w roku 2013 i za pierwsze półrocze 2014r., w tym deklaracji VAT -7 za ostatnie trzy miesiące, wysokości posiadanych kredytów, pożyczek, wysokości zadłużenia, miesięcznych rat, potwierdzenia zadłużenia u rodziny i znajomych, a także wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dodatkowych oświadczeń, czy też dokumentów jak również żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. To, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej, ponoszonych wydatków, wyciągów z rachunków bankowych, posiadania towarów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, uwiarygodnienia licznych kredytów i pożyczek, rozbieżności w zakresie posiadania dwóch nieruchomości, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jego oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej i tym samym ocenę jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego dla jego utrzymania. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło