I SA/Ol 882/14

Dnia 15 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. H. i A. H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. H. i A. H. w przedmiocie: wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 marca 2014r., sygn. akt I SA/Ol 93/14 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. |Wnioskiem z dnia 20 listopada 2014 r. złożonym wraz ze skargą skarżąca D. H. w imieniu własnym i A. H. wniosła o zwolnienie od kosztów | |sądowych. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF) wynikało, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo | |domowe z mężem oraz dwoma pełnoletnimi synami. Mąż skarżącej prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód w wysokości około| |2.500 zł miesięcznie. Jeden z synów wnioskodawczyni studiuje i z tego tytułu uzyskuje dochód w postaci stypendium w wysokości 400 zł w | |okresie 10 miesięcy w ciągu roku, 200 zł na wakacje, 100 zł na święta. Z racji zaciągnięcia kredytu studenckiego otrzymuje również kwotę | |600 zł w okresie 9 miesięcy w roku kalendarzowym. Skarżąca otrzymuje zasiłek chorobowy w wysokości 300 zł miesięcznie. Łączny dochód | |rodziny wnioskodawczyni określiła na kwotę 4.100 zł wraz z dodatkami na święta, na wakacje oraz zasiłkiem chorobowym. | |W rubryce majątek skarżąca wskazała dom o powierzchni 54 m2 oraz mieszkanie o powierzchni 54 m2, a także nieruchomość rolną o powierzchni| |0,6117 ha fizycznego, tj. 0,0931 ha przeliczeniowego. Małżonkowie posiadają samochód M. rok produkcji 2004, zakupiony w 2007r, na który | |został zaciągnięty kredyt w wysokości 40.000 zł. W rubryce "Inne, dodatkowe informacje o stanie majątkowym" skarżąca wskazała "towar z | |prowadzonej działalności gospodarczej". | |Argumentując wniosek skarżąca podniosła, iż jej rodzina znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, która wynika z | |uzyskiwania niskich dochodów | |z prowadzonej działalności gospodarczej, wysokich wydatków na naprawę samochodu i utrzymanie rodziny, w tym skarżącej jako osoby o | |umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wymagającej stałej opieki specjalistycznej – lekarzy specjalistów. Wskazała również na | |konieczność utrzymania dwóch uczących się poza miejscem zamieszkania synów. Podniosła także, ze opłaca składki KRUS w związku z chęcią | |prowadzenia przez nią działalności rolniczej i agroturystycznej, w czym przeszkadza jej stan zdrowia i przebywanie na okresowych | |zwolnieniach. Ponadto skarżąca wyjaśniła, iż na trudną sytuację ma również wpływ spłacanie zaciągniętych na działalność gospodarczą | |kredytów, ciągłe pogarszanie zdrowia u skarżącej, konieczność specjalistycznego leczenia, zadłużenie wśród znajomych i rodziny oraz | |koszty ponoszone w sprawie cywilnej. | |W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle | |złożonego przez nią oświadczenia, pismem z dnia 15 grudnia 2014 r., wnioskodawczyni wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i | |dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej i jej męża (w zakresie odnoszącym się do wartości i rodzaju składników | |majątku wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej w tym środków trwałych, towarów i produktów oraz wyjaśnienia czy | |wykazany dom i mieszkanie o powierzchni 54 m2 stanowią jedną nieruchomość czy też są to dwie nieruchomości, ewentualnego sposobu | |wykorzystywania drugiej nieruchomości) i finansowej (w zakresie dotyczącym ponoszonych wydatków, w zakresie wysokości uzyskiwanego | |dochodu z działalności gospodarczej w roku 2013 i za pierwsze półrocze 2014r., w tym deklaracji VAT -7 za ostatnie trzy miesiące, | |wysokości posiadanych kredytów, pożyczek, wysokości zadłużenia, miesięcznych rat, potwierdzenia zadłużenia u rodziny i znajomych, a także| |wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). To wezwanie pozostało bez odpowiedzi. | |Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2014r. na posiedzeniu niejawnym | |wniosku D. H. i A. H. o zwolnienie od kosztów sądowych odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. | |W wyniku wniesienia przez stronę skarżącą sprzeciwu przeciwko wskazanemu postanowieniu straciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem | |sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed | |sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 dalej cyt. jako p.p.s.a.). | Na podstawie art. 255 p.p.s.a. strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. To wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, o czym stanowi art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Według przytoczonej regulacji to na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, a użyte określenie: "gdy wykaże" oznacza, że to obowiązkiem strony jest przekonanie Sądu, iż znajduje się w sytuacji opisanej w dyspozycji przywołanego przepisu i nie ma możliwości poniesienia kosztów postępowania. W tym miejscu wskazać należy, iż w niniejszej sprawie na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednakże strona skarżąca nie złożyła w zakreślonym terminie żądanych dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego. Oceniając, po raz kolejny, zatem sytuację majątkową i finansową wnioskodawcy jedynie na podstawie złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenia, należy stwierdzić, iż strona skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Oświadczenie to, wobec nieprzedłożenia potwierdzających jego treść dokumentów źródłowych, do których przedstawienia została zobligowana, nie pozwala na ustalenie w sposób jednoznaczny i pozbawiony wątpliwości, iż nie jest on w stanie wygospodarować środków pieniężnych umożliwiających poniesienie kosztów sądowych. Z treści oświadczenia majątkowego wynika, że strona skarżąca dysponuje dochodami pozwalającymi na pokrycie kosztów sadowych. Przede wszystkim należy podnieść, iż przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania, a w związku z tym nie może być stosowane powszechnie. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.