I SA/Ol 90/13

PostanowienieWSA w Olsztynie2013-04-04

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która formalnie prowadzi działalność gospodarczą, poniosła stratę, ale posiada kapitał zakładowy i możliwość uzyskania dopłat od wspólników, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie wykazała spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy, ponieważ pomimo poniesionej straty i trudności finansowych, formalnie prowadzi działalność gospodarczą, posiada kapitał zakładowy oraz możliwość uzyskania dopłat od wspólników, co stanowi podstawę do pokrycia kosztów sądowych. Obowiązek ponoszenia kosztów sądowych nie jest zwalczany przez fakt prowadzenia kontroli przez organy skarbowe lub nieprowadzenie faktycznej działalności.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu opłacenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Spółka wskazała, że jej działalność gospodarcza jest ograniczona, poniosła stratę, a jej rachunek bankowy miał ujemne saldo. Podkreśliła, że klienci zrezygnowali z usług z powodu działań organów kontroli skarbowej, a jej działalność ogranicza się do ściągania należności od dłużnika w postępowaniu upadłościowym. Sąd ocenił, że spółka nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]"Nr "[...]" w przedmiocie: podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2006 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia 27 marca 2013 r. złożonym na urzędowym formularzu PPPr., skarżąca "A" Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy. W rubryce 3.5 formularza wniosku wskazała, że wniosek dotyczy wpisu od skargi. Z oświadczenia Spółki wynika, że przedmiotem jej działalności jest gospodarowanie odpadami; handel hurtowy i komisowy z wył. handlu pojazdami samochodowymi, motocyklami; budownictwo; sprzedaż hurtowa półproduktów i odpadów pochodzenia nierolniczego oraz złomu. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych Spółki wynosi 100.000,00 zł. Z oświadczenia strony wynika także, że wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok obrotowy wynosi 0 zł. Strona także wyjaśniła, że za ostatni rok obrotowy według bilansu poniosła stratę w wysokości 30,53 zł. Oświadczyła, że posiada rachunek bankowy, na którym saldo na koniec miesiąca poprzedzającego wniosek wynosiło – 42,79 zł. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że obecnie nie posiada środków finansowych na opłacenie stosownego wpisu od skargi. Podkreśliła, że z powodu działań organów kontroli skarbowej, klienci Spółki zrezygnowali z ich usług. Tym samym Spółka straciła możliwość generowania przychodów. Działalność Spółki ogranicza się do ściągania zasądzonych należności od dłużnika, wobec którego prowadzone jest postępowanie upadłościowe. Spółka nie posiada żadnych środków, jak i możliwości ich zdobycia. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a., generalną zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zgodnie jednak z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek środków postępowania czy dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Oceniając sytuację finansową na podstawie złożonych przez Spółkę oświadczeń należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Z przedstawionego oświadczenia wynika, że Spółka nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie wszczęła postępowania upadłościowego czy naprawczego. Powyższe potwierdza także załączony do akt sądowych odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Skoro, w odniesieniu do strony skarżącej nie zainicjowano wymienionych wyżej postępowań, nie można mówić o występowaniu przesłanki niewypłacalności pomimo, iż wskazuje, że poniosła stratę na dzień 31.12.2012 r. w kwocie 30,53 zł. Ponadto fakt wszczęcia przez organy kontroli skarbowej kontroli podatkowej także nie jest podstawą do przyznania prawa pomocy. Podmiot gospodarczy prowadząc działalność gospodarczą musi liczyć się zarówno z możliwością przeprowadzenia kontroli przez organy podatkowe jak i ze skutkami takich kontroli. Przerzucenie ciężaru poniesienia kosztów sądowych na Budżet Państwa czyli na ogół obywateli, w sytuacji gdy podmiot gospodarczy sam nie podejmuje żadnych działań w celu uregulowania swojej sytuacji finansowej poprzez wystąpienie z wnioskiem np. o likwidację, nie spełnia przesłanki określonej w art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. jak i jest niezgodne z art. 84 Konstytucji RP. Z obowiązku ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, do których zalicza się również koszty sądowe przez każdy podmiot nie zwalnia okoliczność nie prowadzenia faktycznej działalności gospodarczej przez Spółkę jak i wszczęcie postępowania kontrolnego przez organ skarbowy. Zauważyć przy tym należy, że pomimo nie prowadzenia faktycznej działalności gospodarczej, co potwierdza załączony do wniosku odpis bilansu sporządzony na dzień 31.12.2012 r. jak i odpis rachunku zysków i strat za rok 2012 Spółka w 2012 r. uzyskała przychody finansowe w kwocie 17.235,33 zł. Odnosząc się zaś do twierdzeń Spółki, iż jej działalność ogranicza się do ściągania zasądzonych należności od dłużnika stwierdzić należy, że tej okoliczności nie potwierdzają przedstawione dokumenty księgowe. Z bilansu Spółki za 2012 r. wynika, że wartość należności nie uległa zmniejszeniu a wręcz niewielkiemu zwiększeniu, z kwoty 355.527,87 zł na dzień 1.01.2012 r. na kwotę 355.901,88 zł na dzień 31.12.2012 r.. Wykazana przez stronę strata nie świadczy także o braku środków finansowych pozwalających uiścić należne koszty sądowe, które na danym etapie postępowania obejmują wpis od skargi w kwocie 2.000 zł. Spółka posiada kapitał zakładowy o wartości 100.000 zł. Nadto Kodeks Spółek Handlowych przewiduje instytucję czasowych wkładów wspólników tzw. dopłat. Dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki. Celem zaś dopłat jest przekazanie środków finansowych przez wspólników na dofinansowanie prowadzenia działalności gospodarczej, w tym również na opłacenie niezbędnych kosztów sądowych i ewentualnie opłacenie kosztów zastępstwa procesowego. W sytuacji zatem, gdy Spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi niezbędnymi do opłacenia takich koniecznych wydatków, w tym przypadku udziałowcy Spółki mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot prawa, poprzez dofinansowanie działalności spółki. Podkreślić przy tym należy, że aktualne na gruncie przedmiotowej sprawy pozostaje orzeczenie SN z dnia 13 września 1937r. II C 618/37 OSN(C) 1938/6/293, Lex 4328, w którym wyrażono pogląd, że "Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo ubogich, (...) nawet w razie przeciążenia majątku swego ponad wartość nie może się powołać na swe zupełne ubóstwo, gdyż może pokryć opłaty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników". Tym samym twierdzenie, iż Spółka nie posiada możliwości zdobycia środków pieniężnych na opłacenie należnych kosztów sądowych nie jest prawdziwe. Zestawienie tych informacji z wartością należnych kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, przemawia za uznaniem, iż nawet przyjmując, iż Spółka ma trudności finansowe, to pomimo tych trudności nadal formalnie prowadzi działalność gospodarczą, ma także możliwość skorzystania z dopłat od wspólników, tym samym brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło