I SA/Ol 907/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca), sędzia WSA Ryszard Maliszewski,, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 5 lutego 2015r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Z przedłożonych sądowi akt sprawy wynika, co następuje: Decyzją z dnia 16 września 2014r. nr "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję z 17 grudnia 2012r. nr "[...]" o przyznaniu J.M. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, i zdecydował o przyznaniu jednolitej płatności obszarowej w pomniejszonej wysokości. Decyzja zawiera pouczenie o możliwości wniesienia od niej odwołania w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, za pośrednictwem organu I instancji. Decyzję z dnia 16 września 2014r. odebrał bezpośrednio J. M. w dniu 18 września 2014r.. Pismem z dnia 12 października 2014r., nadanym w dniu 13 października 2014r. w Urzędzie Pocztowym "[...]", J. M. nawiązał do ww. decyzji z 16 września 2014r. i poinformował, że widzi rażącą sprzeczność w uchyleniu poprzedniej decyzji oraz przedstawił własne stanowisko w sprawie. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał powyższe pismo strony za odwołanie. W postanowieniu z dnia "[...]" organ II instancji, powołując się na art. 129 § 1 i 2 oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 267), dalej k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z dnia 16 września 2014r., że ostatni dzień terminu na wniesienie od niej odwołania upłynął z dniem 2 października 2014r.. Decyzja ta została bowiem odebrana przez stronę w dniu 18 września 2014r., i od tego dnia liczony jest termin 14 dni na wniesienie odwołania. Organ zauważył, że strona nie skorzystała z możliwości złożenia prośby o przywrócenie terminu o czym stanowi art. 58 § 1 i 2 k.p.a.. Uznał, że wniesienie odwołania po upływie czternastodniowego terminu od daty skutecznego doręczenia decyzji (tj. od dnia 18 września 2014r.) powoduje jego bezskuteczność, w następstwie czego decyzja stała się ostateczna. J.M. wywiódł na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Wniósł o jego uchylenie oraz o przywrócenie terminu do złożenia nowego odwołania w niniejszej sprawie, ponieważ poprzednie zostało napisane w stanie zaburzeń depresyjnych i nie oddaje w pełni jego argumentacji. Wyjaśnił, że właśnie choroba stała się przyczyną uchybienia terminowi odwołania od ww. decyzji. Popadł bowiem w stan depresji we wrześniu 2014r. w wyniku kłopotów ze zdrowiem i śmiercią bliskiej osoby, jak też wobec skumulowania się różnych niekorzystnych decyzji urzędów, na które musiał wnosić odwołania, oraz wobec braku innych decyzji urzędów, które nie zostały wydane w ustawowych terminach. Już w 2003r. leczył się z depresji zdiagnozowanej po wypadku samochodowym w trakcie rehabilitacji powypadkowej w Szpitalu "[...]". Obecnie jest w trakcie leczenia, przyjmuje leki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem, rozstrzyga na podstawie akt administracyjnych, w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a. sąd może uchylić zaskarżone postanowienie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie z dnia "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, zostało wydane w toku postępowania o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Na mocy art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz.U. z 2012r. poz. 1164 ze zm.) z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2). Termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto jest to termin ustawowy, wiąże więc wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. Stosownie natomiast do art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe (j.t. Dz. U. z 2012r., poz. 1529). W razie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 134 k.p.a.). Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zatem organ właściwy do rozpatrzenia odwołania bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienie go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność postanowienia organu I instancji. W razie ustalenia, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący odebrał w dniu 18 września 2014r. przesyłkę nadaną w urzędzie poczty polskiej listem poleconym za zwrotnym poświadczeniem odbioru. Decyzja z dnia 16 września 2014r. zawierała pouczenie o możliwości wniesienia od niej odwołania w terminie 14 dni od jej doręczenia do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, za pośrednictwem organu I instancji. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 2 października 2014r.. Dopiero w dniu 13 października 2014r. zostało złożone pismo J.M. (jest to data nadania w Urzędzie Pocztowym "[...]"), stanowiące w istocie odwołanie od ww. decyzji, czego strona nie kwestionuje. Zatem skoro odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności (11 dni po upływie wyznaczonego terminu), to organ odwoławczy nie miał innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminowi do jego wniesienia. Uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania jest bowiem okolicznością w pełni obiektywną, i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z przepisem art. 134 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2013r. sygn. akt III SA/Gd 321/12 - dostępny w Internecie j.w.). Przy czym organ zasadnie wskazał, że strona nie skorzystała z możliwości złożenia prośby o przywrócenie terminu, o czym stanowi art. 58 § 1 i 2 k.p.a.. W świetle orzecznictwa sądowego stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie może nastąpić przed ostatecznym rozpatrzeniem wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość stwierdzenia uchybienia terminu (por. wyroki NSA: z dnia 31 maja 2000r., SA/Sz 565/00, z dnia 23 lipca 1999r., I SA 350/98, z dnia 14 stycznia 1998r., SA/Sz 306/98). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się także, że ciężar dowodu zachowania terminu do złożenia odwołania ciąży na skarżącym (wyrok NSA z dnia 28 marca 2008r., sygn. akt II GSK 10/08, dostępne w Internecie j.w.). Jednak złożenie wniosku o przywrócenie terminu dopiero w skardze do Sądu, jak to uczynił skarżący w niniejszej sprawie, nie może przynieść pożądanego skutku. We wniesionym odwołaniu brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do przyczyn uchybienia terminowi, co mogłoby być odczytane jako ewentualna prośba o przywrócenie tegoż terminu. Natomiast Sąd rozpoznając skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, ogranicza się jedynie do zbadania prawnych przesłanek wydania takiego postanowienia, nie jest natomiast uprawniony do oceny, czy zachodziłyby powody do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ani też nie ma kompetencji do przywrócenia uchybionego terminu. Możliwość taką, zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a., ma jedynie organ odwoławczy – tutaj Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę jest uprawniony wyłącznie do dokonania kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem, rozstrzyga na podstawie akt administracyjnych, w granicach danej sprawy. Zatem sytuacja zdrowotna skarżącego i przedstawione przez niego w skardze kłopoty z bliżej nieznanymi organami w toku ich postępowań, są to okoliczności, które nie mają wpływu na stwierdzone uchybienie terminu do wniesienia odwołania, i nie wpływają na możliwość pozytywnego załatwienia skargi przez Sąd. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.