I SA/Ol 907/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2015 postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata WSA/post.1 - sentencja postanowienia W związku z zamiarem złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 marca 2017r. oddalającego skargę M. P. na decyzję Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR, skarżący zwolniony uprzednio od kosztów sądowych (postanowieniem z dnia 19 stycznia 2017r.), zwrócił się o ustanowienie dla niego adwokata. Z oświadczenia wnioskodawcy zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynikało, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Skarżący otrzymuje rentę w wysokości "[...]" zł, jego żona uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości "[...]" zł. Łączny dochód rodziny wynosi "[...]" zł. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 60 m2 o szacunkowej wartości 50.000 zł oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni "[...]" ha. Nieruchomość od 2000r., z uwagi na stan zdrowia wnioskodawcy, dzierżawiona jest przez syna. Innego majątku nie posiada. Żona wnioskodawcy jest współwłaścicielką "[...]" ha gruntów, również dzierżawionych. Do stałych miesięcznych wydatków i zobowiązań wnioskodawca zaliczył: energię elektryczną w kwocie 300 zł, leki 200 zł, leki żony 100 zł, pozostała kwota około "[...]" zł przeznaczane jest na skromne wyżywienie Argumentując wniosek skarżący wskazał iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i nie stać go na ustanowienie pełnomocnika we własnym zakresie. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego, wnioskodawca wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej i finansowej (w zakresie dotyczącym rozbieżności pomiędzy deklarowaną we wniosku, a wynikającą z zaskarżonej decyzji powierzchnią gruntów gospodarstwa rolnego, ewentualnego zbycia części nieruchomości, ewentualnych środków finansowych uzyskanych z tego tytułu, dochodów uzyskiwanych z posiadanej nadal przez skarżącego nieruchomości w związku z jej uprawą, dzierżawą, a także uzyskiwaniem płatności obszarowych, ewentualnej możliwości udzielenia skarżącemu pomocy przez jego syna – dzierżawcy należących do skarżącego nieruchomości oraz potwierdzenia znacznego zadłużenia wnioskodawcy podnoszonego w pierwszym wniosku). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania związanych z wniesieniem skargi oraz ustanowieniem dla siebie pełnomocnika. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył żądanych dodatkowych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych, jak również żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa prawnego. To, że skarżący, pomimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej i finansowej, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jego oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej i tym samym ocenę jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia w zakresie rzeczywistej wielkości posiadanego przez skarżącego i jego żonę majątku nieruchomego, ewentualnych dochodów z niego osiąganych, czy też możliwości wsparcia finansowego ze strony syna, który dzierżawi tę nieruchomość. Co w konsekwencji nasuwa wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Tym samym nie pozwala przyjąć w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów samodzielnego ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla niego i jego rodziny. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób niebudzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Na marginesie dodać należy, że już w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2017r. (sygn. akt I SA/Ol 907/16), w którym starszy referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i odmówił ustanowienia adwokata, wskazywano, iż wnioskodawca pomimo niskich dochodów jest właścicielem majątku nieruchomego, który może przynosić potencjalne pożytki. Natomiast pod pojęciem stanu majątkowego należy rozumieć nie tylko zasób gotówki, lecz także środki finansowe ulokowane w majątku nieruchomym bądź ruchomym. Dlatego też wyjaśnienie okoliczności związanych z majątkiem nieruchomym wnioskodawcy było istotne dla rozpoznania niniejszego wniosku w zakresie ustanowienia dla niego zastępstwa prawnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.