I SA/Ol 908/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec, kwiecień, maj, lipiec 2008 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2015r., złożonym wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 lutego 2015r., skarżąca B.K., zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz trojgiem dzieci w wieku 19, 17 i 14 lat. Jest zatrudniona w Zespole Szkół nr "[...]" i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 3.[...] zł, z czego potrącana jest przez komornika kwota 1.[...] zł. Mąż skarżącej prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje miesięczny przychód w wysokości 5.[...] zł brutto. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o powierzchni 350 m², z czego wykończona i zamieszkała część stanowi 150 m², oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 100 ha. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że jej zaległości w podatku od towarów i usług wynoszą 25.000 zł. Wskazała również na trudną sytuację w rolnictwie, tj. niskie ceny zboża i trzody, skutkujące tym, że produkcja jest niedochodowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 908/14 odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 lipca 2015 r. uwzględnił zażalenie strony na ww. postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2015r. ( k. 128), które zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej dnia 7 września 2015r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku w trybie art. 255 p.p.s.a. Skarżąca nie odpowiedziała na to wezwanie, natomiast uiściła wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 200 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej cyt. jako "p.p.s.a.". Zgodnie z § 1 pkt 1 tego artykułu strona może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, względnie w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). To na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Wskazać również należy, że zgodnie z art. 84 Konstytucji RP każdy na obowiązek świadczenia ciężarów i świadczeń publicznych, do których zalicza się daniny publiczne w postaci kosztów sądowych. Zwolnienie od tego rodzaju danin stanowi więc odstępstwo od konstytucyjnej zasady ich powszechnego i równego ponoszenia. Dlatego winno być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (vide: postanowienie NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04, publ. CBOiS). Biorąc pod uwagę stan posiadania przez skarżącą majątku i osiąganych przez nią i jej małżonka dochodów należy stwierdzić, że jest ona w stanie ponieść koszty postępowania sądowego , bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 p.p.s.a. § 1 pkt 2). Dodatkowo Sąd miał na uwadze to, że zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2015r. ( k. 128), które zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 7 września 2015 r., została ona wezwana do uzupełnienia wniosku w trybie art. 255 p.p.s.a. Skarżąca nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast uiściła wpis od skargi kasacyjnej. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej argumenty, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.