I SA/Ol 91/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: sierpień, wrzesień, listopad 2009r., październik i grudzień 2010r. oraz czerwiec 2012r. postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 500 zł Wyrokiem z dnia 20 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olszynie oddalił skargę W. B. i jego żony M. B.na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: sierpień, wrzesień, listopad 2009 r., październik i grudzień 2010 r. oraz czerwiec 2012 r. Wnioskiem z dnia 15 lipca 2015r. skarżący W. B. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonych przez niego oświadczenia na formularzu wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M. B.. Rodzina utrzymuje się z emerytury skarżącego w wysokości [...] brutto oraz emerytury małżonki w wysokości [...] brutto. Łączny dochód rodziny wynosi [...] brutto. Skarżący podał, iż jest właścicielem domu o powierzchni 90 m2, budynków gospodarczych oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 9 ha, która jest wydzierżawiona. Innego majątku nie posiada. Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawca wskazał na problemy ze zdrowiem. Wyjaśnił, iż jest inwalidą, w związku z czym ponosi znaczne wydatki na leki ok. 200-300 zł miesięcznie. Nie osiąga innych dochodów poza emeryturą. Dodał, że pieniądze uzyskane ze sprzedaży działek przeznaczył na remont domu i leczenie. W warunkach niniejszej sprawy, mając na uwadze wyraźne żądanie skarżącego zawarte w skardze kasacyjnej z dnia 14.07.2015 r. jak i na formularzu PPF z dnia 15.07.2015 r., przyjąć należy, iż zakresem żądania skarżącego objęte jest na obecnym etapie postępowania zwolnienie wyłącznie od wpisu od skargi kasacyjnej, który to zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi połowę wpisu od skargi. W świetle zatem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. To strona tym samym powinna przekonać Sąd, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Skoro zatem strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej otrzymanie prawa pomocy, to nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego pozostaje fakt, iż w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 17 marca 2015 r. r., Starszy referendarz sądowy Małgorzata Klimek w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, po rozpoznaniu - wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł. Rozpoznający wniosek uznał bowiem, że materiał dowodowy zgromadzony w toku całego postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy pozwalał na przyjęcie, że przedstawiona sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy nie pozwala na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Oceniając złożony wniosek wziął pod uwagę, iż skarżący w latach 2009 - 2012, dokonał sprzedaży części swojego majątku nieruchomego i z tego tytułu uzyskał kwotę [...] zł. Kwota ta, zdaniem rozpoznającego wniosek, pozwalała mu na poczynienie oszczędności w celu zabezpieczenia środków finansowych na prowadzenie ewentualnych sporów sądowych. Okoliczność powyższa przemawiała za stwierdzeniem, iż sytuacja majątkowa skarżącego była dużo lepsza od przeciętnej sytuacji innych obywateli. Dodatkowo uwzględnił, iż skarżący jest nadal właścicielem znacznego majątku nieruchomego tj. nieruchomości rolnej o powierzchni 12,2209 ha. Tym samym uznał, że skarżący posiada zatem potencjalne możliwości uzyskania dochodu w związku z posiadaniem majątku nieruchomego. Nieruchomości mogą być bowiem przedmiotem określonych stosunków cywilnoprawnych np. dzierżawy czy też ostatecznie sprzedaży. Ponadto stwierdził, że o trudnej sytuacji finansowej, na którą powołuje się skarżący, nie świadczył również fakt, iż wnioskodawca, przy obecnej wysokości emerytur, był w stanie ponieść koszty sporządzenia przez radcę prawnego skargi do Sądu w wysokości 713,40 zł. Koszty te zostały poniesione w niniejszej sprawie oraz w sprawie jego żony. Łącznie małżonkowie byli zatem w stanie wydatkować ze swojego budżetu kwotę 1.426 zł w związku z wniesieniem skargi. Uwzględniając całokształt sytuacji materialnej, bytowej i rodzinnej wnioskodawcy stwierdził, iż nie jest ona na tyle trudna, aby zdobycie przez skarżącego środków pieniężnych na uiszczenie części kosztów sądowych było rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Przyznał jednak, iż aktualna sytuacja finansowa skarżącego wskazuje, że może mieć on trudności z uiszczeniem całości kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego w wysokości 1.247 zł. Dodatkowo uwzględnił, że do uiszczenia wpisu tej samej wysokości zobowiązana była jego żona w drugiej sprawie zawisłej przed tut. Sądem. Tym samym gospodarstwo domowe, które wspólnie prowadzą małżonkowie zostałoby obciążone kwotą 2.494 zł tytułem wpisu sądowego w dwóch sprawach. Uznał zatem, że skarżący wykazał przesłanki do zastosowania w jego przypadku prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od części wpisu sądowego od skargi tj. zwolnienia ponad kwotę 500 zł. Na powyższą ocenę wpływ miała aktualna wysokość dochodów rodziny tj. około 2018 zł netto miesięcznie, stan zdrowia oraz wiek skarżącego ( 74 lata) i jego żony (72 lata). Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, iż z rozpoznawanego obecnie wniosku skarżącego nie wynika, aby jego sytuacja materialna uległa zmianie. Poza wielkością nieruchomości rolnej, która z powierzchni 12,2209 m2 zmniejszyła się do powierzchni 9 ha. Jednakże powyższy fakt nie wpływa znacząco na ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Wręcz przeciwnie może świadczyć, że skarżący mógł uzyskać dodatkowe środki w okresie od 14.01.2015 r. (data złożenia oświadczenia na pierwotnym formularzu PPF) do dnia 15.07.2015 np. ze sprzedaży części nieruchomości, z których jest w stanie samodzielnie również opłacić pełne koszty postępowania przed sądem II instancji. Niemniej nadal jest właścicielem znacznego majątku nieruchomego. Stwierdzenie zatem, że okoliczności faktyczne w zakresie sytuacji materialnej skarżącego, przyjęte za podstawę sformułowania w postanowieniu z dnia 17.03.2015 r. przedstawionej oceny, są w praktyce bardzo zbliżone, poza ww. kwestią czyni zatem zasadnym częściowe uwzględnienie wniosku skarżącego również obecnie i zwolnienie go od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 500 zł oraz odmowę zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w pozostałym zakresie. Skoro bowiem zgodnie ustalono, stały miesięczny dochód skarżącego, w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwalał na wygospodarowanie kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi, co skarżący przyznał opłacając niezwłocznie wpis w tej kwocie, to przyjąć należy, że mając możliwość wygospodarowania tego rzędu oszczędności co miesiąc i będąc jednocześnie świadomy konieczności gromadzenia środków pieniężnych na ewentualne dalsze koszty sądowe w niniejszej sprawie, skarżący był w stanie, od daty doręczenia postanowienia z dnia 17.03.2015 r., zgromadzić, bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania, środki w kwocie 500 zł, które mógłby obecnie przeznaczyć na pokrycie w części wpisu od skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.