I SA/Ol 91/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu dniu 25 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: sierpień, wrzesień, listopad 2009 r., październik i grudzień 2010 r. oraz czerwiec 2012 r. postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, ponad kwotę 200 zł; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 20 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olszynie oddalił skargi W. i M.B. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: sierpień, wrzesień, listopad 2009 r., październik i grudzień 2010 r. oraz czerwiec 2012 r. W złożonym wraz ze skargą kasacyjną od ww. wyroku wniosku o przyznanie prawa pomocy M.B. podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem W. Łączny dochód rodziny wynosi 2.757 zł brutto i składa się z emerytury męża w wysokości 1.647 zł brutto oraz jej emerytury, w wysokości 1100 zł brutto. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 90 m2, budynków gospodarczych oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 9 ha, która jest dzierżawiona. Wskazując na stan zdrowia, podała, że jest osoba niepełnosprawną i ponosi wydatki na leki w wysokości ok. 400 zł miesięcznie. Nie osiąga innych dochodów poza emeryturą, a środki uzyskane ze sprzedaży działek przeznaczyła na remont domu. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2015 r. Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie przyznała skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 500 zł. Podniosła, że postanowieniem z dnia 17 marca 2015 r. r. przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł, uwzględniając, że w latach 2009 – 2012 uzyskała ona kwotę 458.000 zł z tytułu sprzedaży części majątku nieruchomego, jest nadal właścicielką znacznego majątku nieruchomego i tym samym posiada możliwości uzyskania dochodu. Przy czym wnioskodawczyni i jej mąż byli w stanie ponieść koszty w wysokości 1.426 zł, z tytułu sporządzenia przez radcę prawnego skarg do Sądu. W sprzeciwie skarżąca, zarzucając naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", podniosła, że złożony wniosek rozpoznano jedynie w oparciu o analizę jej dochodów i wydatków, choć do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej został zobowiązany również małżonek, co oznacza, że wspólnie są oni zobowiązani do zapłaty z tego tytułu kwoty 1.000 zł. Oboje są zaś osobami starszymi, chorują, a koszty ich utrzymania sięgają kwoty 2.700 zł miesięcznie. Ponadto, okoliczność powierzenia prowadzenia sprawy pełnomocnikowi z wyboru nie może sama w sobie decydować o zasadności lub bezzasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym, znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem (p. postanowienie NSA z 26 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 201/14, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów postępowania, jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy oraz jej aktualnych możliwości płatniczych. Mając to na uwadze, Sąd uwzględnił, że wpis sądowy od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wynosi 624 zł. Wobec zaś sytuacji wnioskodawczyni i jej męża (m.in. z uwagi na wysokość dochodów rodziny, obecny stan zdrowia wymagający ponoszenia kosztów leczenia oraz wiek skarżącej (72 lata) i jej męża (74 lata)), złożony wniosek zasługiwał na uwzględnienie w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, ponad kwotę 200 zł. W opisanym wyżej stanie faktycznym, skarżąca, która pozostaje właścicielką będącego przedmiotem dzierżawy, majątku nieruchomego o powierzchni 9 ha, zdaniem Sądu, nie wykazała natomiast w sposób przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzec należało, jak w pkt 1 i 2 sentencji postanowienia.