I SA/Ol 92/16
PostanowienieWSA w Olsztynie2016-03-11
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie posiada stałego dochodu, utrzymuje się z prac dorywczych, zasiłków z MOPS oraz zbierania złomu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która nie posiada stałego dochodu, utrzymuje się z prac dorywczych, zasiłków z MOPS oraz zbierania złomu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Ustawodawca przewidział możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, a przesłanki te stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania, wymagając wykazania trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej wyjątkowe traktowanie.Stan faktyczny
Skarżący E. L. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący nie posiada stałych dochodów, utrzymuje się z prac dorywczych, zasiłków z MOPS oraz zbierania złomu. Pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie osoba również jest bezrobotna. Miesięczne wydatki skarżącego wynoszą około 800 zł. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. L. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1- sentencja postanowienia
Wnioskiem z dnia 6 stycznia 2016 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący E. L. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z J.S.. Oboje nie uzyskują stałych dochodów. Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości o powierzchni "[...]" o wartości"[...]" zł (udział 1/16). Posiada przedawnioną wierzytelność w kwocie "[...]" zł. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że jest osobą bezrobotna bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z prac dorywczych i dochodów z tytułu zbierania złomu. Natomiast pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie osoba również jest bezrobotna, obecnie stara się o rentę. Otrzymuje jednorazowe zasiłki z MOPS w wysokościach: "[...]" miesięcznie. Miesięczne wydatki skarżącego to kwota ok. 800zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej zwana
w skrócie p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym
lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie
całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów
postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym - gdy wykaże,
że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia
kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej wart. 199 p.p.s.a. Strona
ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić,
iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie.
W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia
10 stycznia 2005 roku sygn. akt FZ 478/04, (niepubl.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika,
że skarżący nie posiada stałego dochodu, utrzymuje się z zasiłków otrzymywanych z MOPS jak i z prac dorywczych i zbierania złomu. Sytuacja finansowa skarżącego jest zatem na tyle trudna, że nie będzie on w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania. W związku z powyższym należało przyjąć, że skarżący spełnia warunki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §2, art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło