I SA/Ol 922/14

Dnia 2 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi A. K. (zwana dalej skarżącą) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji wynika, iż zawierająca decyzję przesyłka pocztowa została doręczona skarżącej w dniu 13 października 2014 r. Natomiast skargę na powyższą decyzję skarżąca nadała w placówce pocztowej w dniu 13 listopada 2014 r., a więc po terminie do jej wniesienia. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 9 stycznia 2015 r. o sygn. akt I SA/Ol 922/14 odrzucił skargę. Pismem z dnia 22 stycznia 2015 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Wraz z wnioskiem złożyła skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że nie zrozumiała pouczenia zawartego w decyzji, myśląc, iż 30 dni do wniesienia skargi dotyczy tylko dni roboczych a nie kalendarzowych. Między innymi z tego powodu odliczyła dni świąteczne ( 1 i 11 listopada). Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu podała poważne zaburzenia psychiczne (spowodowane trudną sytuacją materialną oraz dodatkowo nałożoną opłatą podatkową), ujawniające się między innymi silną depresją i koniecznością podejmowania terapii, jak również leczeniem farmakologicznym. Strona wyjaśniła, że od 28 lutego 2014 r. do 19 sierpnia 2014 r. przebywała na zasiłku chorobowym, z uwagi na ciężką depresję. Ze względu na zły stan zdrowia, skarżąca korzysta ze świadczeń rehabilitacyjnych: w dniach od 20 sierpnia do 16 stycznia 2015 r. oraz od dnia 17 stycznia 2015 r. do 17 maja 2015 r. Ponadto skarżąca przebywała w dniach od 30 lipca 2014 r. do dnia 17 października na oddziale dziennym psychiatrycznym z powodu zaburzeń depresyjnych, gdzie uczestniczyła w terapii grupowej. Natomiast od dnia 19 stycznia 2015 r. przez okres 12 tygodni skarżącą będzie przebywać na oddziale dziennym psychiatrycznym, gdzie będzie poddawana terapii indywidualnej. Do wniosku skarżąca dołączyła m.in. zaświadczenie ze szpitala, kartę informacyjną leczenia w szpitalu oraz decyzję o przyznanym zasiłku rehabilitacyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn.: Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", Sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli ta nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym, w terminie bez swojej winy. Według powyższego przepisu konieczną, a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu, jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Stosownie zaś do treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia braku winy, natomiast Sąd rozpoznając wniosek strony musi ocenić, czy w terminie przewidzianym do dokonania czynności nastąpiła taka przeszkoda. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa sądowego kryterium braku winy wiąże się generalnie z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest bowiem możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminowi istnieje więc tylko wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zalicza się m. in. chorobę (w tym nagłą chorobę) uniemożliwiającą wyręczenie się drugą osobą. Strona winna przy tym uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminu, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała praktycznie aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto, przy ocenie zawinienia sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swoje interesy, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem. Uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, niepubl.). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409). Zdaniem Sądu, skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Ze znajdującej się w aktach dokumentacji medycznej wynika zły ogólny stan zdrowia skarżącej. Potwierdza ona, co najistotniejsze dla rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu, że skarżąca legitymuje się złym stanem zdrowia psychicznego, który negatywnie wpływa na podejmowane przez nią czynności. Skarżący cierpi na zaburzenia depresyjne i lękowe F41. Ponadto z zaświadczenia z dnia 20 stycznia 2015 r. wynika, że stan psychiczny skarżącej w okresie ostatnich kilku miesięcy nie uległ zmianie, czego konsekwencją jest dalsze leczenie w szpitalu od 19 stycznia 2015 r. na dalszej terapii mającej trwać 12 tygodni. W obrazie klinicznym dominuje trudna, nierozwiązana aktualna sytuacja, która nie daje poczucia bezpieczeństwa oraz utwierdza skarżącą w roli ofiary. Skarżąca wymaga dalszego wsparcia psychicznego. Uzasadnione jest, zatem zdaniem Sądu twierdzenie, że skarżąca cierpi na przewlekłe schorzenie, które z samej swej natury wpływa na percepcję strony, jej ocenę rzeczywistości, koncentrację czy pamięć. W tej sytuacji zaś, w sposób oczywisty, wykazany został brak winy strony w uchybieniu terminu. Podkreślenia przy tej okazji wymaga, że pożądane jest zachowanie pewnego kompromisu polegającego na tym, by z jednej strony mieć na uwadze obiektywny miernik staranności, której można i trzeba wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, z drugiej zaś strony powstrzymanie się od nadmiaru formalizmu, by z tego powodu nie zamknąć stronie prawa do sądu. Należy bowiem mieć na uwadze, że nadmiernie rygorystyczne stanowisko w kwestii przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, pozbawiałoby stronę prawa rozstrzygnięcia jej sprawy przez sąd, a co za tym idzie, naruszałoby podstawowe prawa jednostki, w tym uprawnienia do skutecznej ochrony sądowej. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 86 § 1 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia