I SA/Ol 98/10

PostanowienieWSA w Olsztynie2010-06-24

Skład orzekający: Sędzia WSA Tadeusz Piskozub

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, prowadząca działalność gospodarczą i osiągająca znaczące przychody, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże brak środków na pokrycie całości wpisu sądowego?
Ratio decidendi
Spółka jawna, prowadząca działalność gospodarczą i osiągająca znaczące przychody, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże brak środków na pokrycie całości wpisu sądowego. Sąd ocenia sytuację finansową spółki na podstawie złożonych dokumentów i stwierdza, czy istnieją przesłanki do częściowego zwolnienia, biorąc pod uwagę prowadzoną działalność i jej rozmiar.
Stan faktyczny
Spółka jawna "A" wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w sprawie podatku akcyzowego. Skarżąca przedstawiła dokumenty finansowe wskazujące na stratę w roku obrotowym 2009 i niewielkie środki na rachunkach bankowych, jednakże prowadziła aktywną działalność gospodarczą z wysokimi przychodami w 2010 roku. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak po sprzeciwie strony Sąd rozpoznał sprawę.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję administracyjną w kwocie przekraczającej 9.000 zł, a w pozostałej części wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Piskozub po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2010 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi "A" Sp. Jawna na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatku akcyzowym postanawia: 1.przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję administracyjną w kwocie przekraczającej 9.000 zł (słownie dziewięć tysięcy złotych), 2. w pozostałej części wniosek oddalić. Skarżący odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, w wysokości 18.134 zł, wnioskiem z dnia 1 marca 2010 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy "A" Spółka jawna wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, określono Spółce zobowiązanie podatkowe w łącznej kwocie 2.886.844 zł. Podkreśliła, że z uwagi na brak bilansu za rok 2009 do wniosku załączyła bilans za rok obrotowy 2008, z którego wynikało, że za rok 2008 Spółka osiągnęła zysk w wysokości 9.122,92 zł. Ponadto Spółka posiada zobowiązania w łącznej kwocie 242.841,49 zł i należności w kwocie 107.705,50 zł. Spółka nie posiadała i nie posiada środków trwałych. Natomiast z szacunkowych danych wynika, że Spółka zamknie rok obrotowy 2009 stratą. W ocenie strony, z powyższych danych wynika, że nie posiada dostatecznych środków finansowych na opłacenie wpisu od skargi. Podkreśliła, że chce skorzystać z konstytucyjnego prawa do sądu i prawa do obrony. W złożonym oświadczeniu Spółka stwierdziła, że wysokość kapitału zakładowego, majątku i środków trwałych na dzień 31.12.2008 r. wynosi 21.637,41 zł. Na dwóch rachunkach bankowych posiada saldo w wysokości -22,79 zł i 15 zł. Do wniosku Spółka załączyła bilans za rok 2008, rachunek zysków i strat (wariant porównawczy) 2007 rok do 2008, wyciągi z rachunków bankowych za okres od 02.01.2009 r. - 31.03.2009 r. i na dzień 31.12.2008 r. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Referendarz sądowy wezwał stronę o przedłożenie dodatkowych dokumentów, które podatnik uzupełnił. W odpowiedzi na wezwanie Spółka "A" przedłożyła: umowy spółki wraz z uchwałami zmieniającymi umowę Spółki, bilans i rachunek zysków i strat sporządzone na dzień 31.12.2009 r. u wspólnika spółki jawnej - spółki A. K. Spółka komandytowa, zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za rok 2009, z którego wynikało, że Spółka osiągnęła dochody w wysokości 4.205.458,16 zł, poniosła koszty w wysokości 4.236.799,31 zł, osiągnęła stratę w wysokości 31.341,15 zł. Dodatkowo złożyła oświadczenie A. K. o składnikach majątku osobistego, z którego wynikało, że wspólnik A. K. Spółki komandytowej na dzień 31.12.2009 r. nie posiadał żadnego majątku, natomiast A K. wspólnik Spółki jawnej "A" posiada majątek osobisty w postaci prawa własności do lokalu mieszkalnego, obciążonego hipoteką w kwocie 330.000 zł ustanowioną w imieniu Skarbu Państwa przez Prokuraturę Apelacyjną. Ponadto A. K. oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką i uczącym się synem. Miesięczne dochody współmałżonki wynoszą 164,63 zł brutto, natomiast koszty utrzymania gospodarstwa domowego, koszty leczenia wynoszą około 3.000 zł. Stwierdził, iż nie posiada żadnych lokat i kont bankowych, papierów wartościowych rachunków bankowych. Wskazał, że miesięczne wydatki były pokrywane z oszczędności pochodzących z lat wcześniejszych, w szczególności z otrzymywanych środków pieniężnych ze sprzedaży udziałów w stacji paliw- około 100.000 zł (02.2005r.), ze sprzedaży udziału w nieruchomości w 2008 r. - 50.000 zł oraz ze sprzedaży mieszkania w kwocie 50.000 zł. Do wyjaśnień załączył odpis wpłaty na fundusz remontowy w wysokości 387,56 zł odpis wpłaty zaliczki na utrzymanie nieruchomości 250,17 zł, odpis wpłaty za gaz w kwocie 988,72 zł, odpis opłat za energię elektryczną w wysokości 181,94 zł, fakturę za telefon w wysokości 153,25 zł, oraz rozliczenie za zużycie wody. W związku z budzącymi się wątpliwościami po przeanalizowaniu oświadczenia wnioskodawczyni złożonymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i na wezwanie z dnia 10.03.2010 r., wezwaniem z dnia 15 kwietnia 2010 r. zobowiązano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych oświadczeń .. W odpowiedzi na kolejne wezwanie Spółka jawna "A" wyjaśniła, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie m.in. hurtowej i detalicznej sprzedaży paliw. Do wyjaśnień załączyła wyciąg z rachunku zysków i strat za okres trzech miesięcy 2010 r. (od 01.01.2010 r. do 31.03.2010 r.), z którego wynikało, że w okresie tym ze sprzedaży uzyskała przychód w wysokości 1.812.130,64 zł, w tym przychody ze sprzedaży towarów i materiałów w kwocie 1.812.130,64 zł. W tym czasie poniosła koszty operacyjne w wysokości 1.809734,43 zł, na co złożyły się wartość sprzedanych towarów i materiałów w kwocie 1.791.087,25 zł, zużycie materiałów i energii w kwocie 5.631 zł, wynagrodzenia w kwocie 7.902 zł, świadczenia na rzecz pracowników 3.374,70 zł. W sumie zysk ze sprzedaży wyniósł według przedłożonego rachunku zysków i strat 2.396,21 zł. Nadto Spółka załączyła zawiadomienia o zajęciach prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunków bankowych dokonanych przez Dyrektora Izby Celnej na kwotę 46.977,60 zł, oraz zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na łączną kwotę 1.471.518,81 zł. Przedłożyła Bilans sporządzony na dzień 21.12.2009 r. oraz oświadczenie, iż Spółka "A" rozlicza się z organami podatkowymi z tytułu podatku VAT poprzez deklaracje VAT-7, ewentualne zobowiązanie z tego tytułu opłaca za pośrednictwem przekazów pocztowych. Odbiorcy Spółki dokonują rozliczeń z tytułu nabycia na bieżąco. Natomiast z tytułu podatku dochodowego za okres od 01.01. do 30.03.2010 r. nie wystąpiła zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych, w przypadku co miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń wpłata za dzień dzisiejszy wyniosła 100 zł. Do oświadczenia Spółka załączyła zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za: rok 2005 A. K., z którego wynikało, że uzyskał przychód w wysokości 247.004,96, poniósł koszty w wysokości 247.253 zł, w sumie poniósł stratę w wysokości 248,04 zł, za rok 2006, z którego wynikało, że uzyskał przychód 461.982,78 zł, poniósł koszty w wysokości 460.953,62 zł, uzyskał dochód 1.029,16 zł oraz za rok 2007 z którego wynikało, że uzyskał przychód 1.477.321,40 zł, poniósł koszty w wysokości 1.477.311,74 zł, uzyskał dochód 0,66 zł. Załączył także P-11 za rok 2007 żony B. K., z którego wynikało, że uzyskała dochód w wysokości 25,50 zł. Spółka "A" oświadczyła, iż na rachunkach bankowych prowadzonych w okresie od 01.09.2009 r. do 15.04.2010 r. nie wystąpiły obroty, w związku z powyższym Spółka nie posiada wyciągów z rachunków bankowych. Wskazała, iż nie posiada innych rachunków bankowych poza wskazanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie postanowieniem z dnia 12 maja 2010 roku odmówił przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W terminie ustawowym skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza, zarzucając W ustawowym terminie Skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza, zarzucając mu błędną ocenę stanu finansowego Skarżącej. Zgodnie z art.260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej "ppsa", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpatrzeniu przez Sąd. . Mając ten fakt na względzie, Sąd ocenił sytuację skarżącej - wynikającą ze złożonego oświadczenia i załączonych dokumentów dodatkowych - w świetle przesłanek, o których mowa w art.246 § 2 ppsa, stwierdzając, ze nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do zwolnienia jej w całości od kosztów sądowych, o co się ubiega strona. Treść art. 246 § 2 ppsa, me pozostawia wątpliwości co do tego, że przesłanką zwolnienia osoby prawnej od kosztów sądowych jest skuteczne wykazanie przez nią braku środków pieniężnych wystarczających na sfinansowanie kosztów. Dodać należy, że spółka obowiązana jest wykazać nie tylko że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów, ale także, że nie ma ich mimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (vide: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz" J.P.Tarno, Wyd. Prawno LexisNexis; Wwa 2006 r. wyd. II, str. 504). Z danych ujętych we wniosku oraz przedłożonych dokumentów wynika natomiast, że Skarżąca posiada środki pozwalające jej na sfinansowanie kosztów sądowych w części tj. w kwocie 9.000 zł. Podnieść należy, że Spółka nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie wszczęła postępowania upadłościowego czy naprawczego. Z przedstawionego rachunku zysków i strat za okres od 1.01.2010 r. do 31.03.2010r. wynika, że Strona osiągnęła przychód w wysokości 1.812.130 zł, zaś koszty wyniosły 1.809.734 zł, przy czym wartość sprzedanych towarów i materiałów wyniosła 1.791.085 zł. Przedstawione dane wskazują, że Spółka prowadziła jak i nadal prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach, a wydatki z tytułu kosztów oznaczają, że dysponuje ona środkami na ich ponoszenie. W ocenie Sądu, powyższe dane prowadzą do wniosku, że Skarżąca posiada możliwość częściowego sfinansowania należnych kosztów sądowych, albowiem prowadząc działalność w znacznym rozmiarze, Spółka posiadała tym samym realną możliwość wygospodarowania środków na poczet kosztów postępowania sądowego. Zdaniem Sądu, przyznanie prawa pomocy nie jest bowiem uwarunkowane posiadaniem innych zobowiązań, których niewykonanie pociąga za sobą negatywne dla skarżącej skutki, czy też prowadzeniem postępowań egzekucyjnych, a jedynie spełnieniem przesłanki ustawowej tj. wykazaniem, że nie ma się dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ponadto należy dodać, że zgodnie z art.199 ppsa, każdy uczestnik postępowania przed sądem administracyjnym powinien ponosić koszty związane z tym uczestnictwem. Z tych względów Sąd postanowił, na podstawie art.246 § 2 pkt 2 ppsa, zwolnić Skarżącą od wpisu z zakresie częściowym, w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 9.000 zł, o czym orzekł w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło