I SAB/Ol 1/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.D. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie sprostowania błędu w postanowieniu stwierdzającym niedopuszczalność odwołania postanawia odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia "[...]", Nr "[...]", Dyrektor Izby Skarbowej sprostował postanowienie z dnia "[...]", którym stwierdził niedopuszczalność odwołania od wydanej wobec R.D. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług. Po rozpatrzeniu zażalenia strony na postanowienie w sprawie sprostowania organ II instancji postanowieniem z dnia "[...]", Nr "[...]", utrzymał w mocy postanowienie z dnia "[...]". W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze z dnia 8 stycznia 2010 r. R.D. podniósł, że pismem z dnia 10 października 2009 r. wniósł za pośrednictwem organu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w określonym w tym postanowieniu terminie. Jednakże organ II instancji nie nadał skardze biegu, czym naruszył wszelkie normy i zasady postępowania podatkowego. Do pisma skarżący dołączył odpis pisma z dnia 10 października 2009 r., zatytułowanego "Skarga", w którym podniesiono zarzuty przeciwko postanowieniu organu z dnia "[...]". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie wskazując, iż pismo z dnia 10 października 2009 r. nie wpłynęło do organu. W rejestrze pism i spraw prowadzonym przez organ nie odnotowano wpływu tego pisma w okresie od dnia 10 października 2009 r., natomiast podatnik nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających jego wniesienie. Dyrektor Izby wyjaśnił ponadto, że na skutek złożonej skargi na postanowienie z dnia "[...]", stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, organ odwoławczy, uznając skargę za zasadną, postanowieniami z dnia "[...]", Nr "[...]" i Nr "[...]", uchylił w całości postanowienie z dnia "[...]" oraz postanowienie z dnia "[...]" i poprzedzające je postanowienie z dnia "[...]"w sprawie sprostowania błędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w związku z wydawaniem przez nie decyzji administracyjnych oraz postanowień i innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jednym z warunków dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie tzw. toku instancji. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, a więc dotyczące uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (§ 3). Natomiast w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (§ 4). W dwóch ostatnich przypadkach skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na to wezwanie, a jeżeli organ odpowiedzi tej nie udzielił - w terminie 60 dni od dnia tego wezwania (art. 53 § 2). Zdaniem Sądu, pomimo iż § 4 art. 52 ustawy mówi jedynie o "aktach", to obejmuje on swoim zakresem również przypadki "bezczynności w zakresie podejmowania aktów". Odczytanie tej normy jako odnoszącej się jedynie do aktów w znaczeniu pozytywnym nie może być uznane za prawidłowe. Przepis ten odnosi się do wszystkich innych przypadków nie objętych w § 1 - 3 art. 52 p.p.s.a. Dotyczy zatem zarówno aktów w znaczeniu pozytywnym - a więc wydanych przez uprawnione organy, które nie mieszczą się w kategorii wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, jak i bezczynności - jako aktu zaniechania podjęcia działań nakazanych przez prawo (p. postanowienie WSA w Warszawie o sygn. akt III SAB/Wa 7/10 z dnia 28 stycznia 2010 r. (niepubl.) Skargę na bezczynność można więc wnieść dopiero po wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Taka sytuacja występuje w przypadku niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. nieprzekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, co jak wynika z treści skargi było przedmiotem zarzutów strony. Przy czym, jak podniósł Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, w związku z tymi zarzutami strona nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu, iż skargę z dnia 10 października 2009r. rzeczywiście wysłała organowi. Jeżeli więc wniesienie przez R.D. skargi na bezczynność nie zostało poprzedzone wskazanym w art. 52 § 4 p.p.s.a., pisemnym wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, to stwierdzić należało, iż w okolicznościach sprawy wniesienie tej skargi było niedopuszczalne. Istotą i celem określonego w wymienionym przepisie środka prawnego jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania przez organ podatkowy w związku z możliwością wymierzenia organowi przez Sąd, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Środek ten służy również realizacji zasady, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione dopóki nie zostały wykorzystane przez podmiot, który chce uruchomić to postępowanie, dostępne mu środki weryfikacji kwestionowanych czynności. W świetle materiałów sprawy niedopełnienie przez skarżącego obowiązku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa nie budzi wątpliwości. Mając to na względzie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało postanowić, jak w sentencji.