I SAB/Ol 3/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka,, sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Protokolant Specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 8 września 2011r. sprawy ze skargi A.B. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów w przedmiocie wydania postanowienia oddala skargę A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie wydania postanowienia. Z przedstawionych Sądowi wraz ze skargą akt podatkowych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 12 lipca 2010 r. A. B. zwrócił się do działającego z upoważnienia Ministra Finansów Dyrektora Izby Skarbowej o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w sprawie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodu ze sprzedaży zabudowanej działki gruntu. Pismem z dnia 30 września 2010 r. organ wezwał podatnika do usunięcia braków tego wniosku, poprzez opisanie w sposób wyczerpujący okoliczności istotnych dla oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego. Uznając, że pomimo pisemnej odpowiedzi z dnia 16 października 2010 r., Wnioskodawca nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący wszystkich wskazanych w wezwaniu okoliczności mających wpływ na ocenę przedstawionego przez podatnika zdarzenia przyszłego, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]" wniosek ten pozostawił bez rozpatrzenia. Wskazując na treść art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) podniósł, że zwracający się o wydanie interpretacji indywidualnej zobowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Niespełnienie powyższego wymogu skutkuje pozostawieniem wniosku o udzielenie interpretacji prawa podatkowego bez rozpatrzenia, stosownie do treści art. 14g § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu postanowienia z dnia "[...]", utrzymującego w mocy - w związku z wniesionym zażaleniem z 5 listopada 2010r. – w/w postanowienie z dnia "[...]", działający z upoważnienia Ministra Finansów, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że granice interpretacji przepisów prawa podatkowego zakreśla stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) przedstawiony przez wnioskodawcę w sposób wyczerpujący. Należy przez to rozumieć przedstawienie danego zagadnienia wszechstronnie, dogłębnie, szczegółowo, gruntownie i dokładnie, a zatem w taki sposób, by organ podatkowy mógł na tej podstawie udzielić jednoznacznej odpowiedzi. Brak odpowiedzi na niektóre spośród zapytań organu, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, uniemożliwiły wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Informacje te były bowiem konieczne do ustalenia daty nabycia nieruchomości, której dotyczył wniosek, a tym samym do ustalenia stanu prawnego, który powinien znaleźć zastosowanie w sprawie. Pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, było więc zdaniem organu jak najbardziej zasadne. Pismem z dnia 18 maja 2011 r. A. B. wezwał Dyrektora Izby Skarbowej do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpatrzenie złożonego przez niego zażalenia z dnia 5 listopada 2010 r.. W odpowiedzi na powyższe wezwanie organ podatkowy pismem z dnia 28 czerwca 2011 r. poinformował m.in., iż w związku ze złożonym przez A.B. zażaleniem, w dniu "[...]" wydał postanowienie, które z powodu niepodjęcia przesyłki przez adresata zostało uznane za doręczone podatnikowi w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, w dniu 10 stycznia 2011 r.. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej, A. B. wniósł o zobowiązanie organu do wydania w terminie 14 dni od dnia orzeczenia Sądu, postanowienia w sprawie złożonego przez Niego zażalenia na postanowienie z dnia "[...]". W uzasadnieniu wskazał, że pomimo upływu ponad sześciu miesięcy od dnia złożenia zażalenia, organ nie wydał stosownego rozstrzygnięcia, a ponadto nie wypełnił obowiązku wynikającego z art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, czyli nie wyznaczył dodatkowego terminu do załatwienia sprawy. Zdaniem skarżącego, organ pozostaje w bezczynności, co wypełnia przesłankę złożenia skargi na podstawie art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. W jego ocenie, spełnione zostały warunki formalne wniesienia skargi z art. 52 § 1 w zw. z art. 52 § 4 p.p.s.a., ponieważ w sprawie naruszenia terminu do wydania postanowienia na zażalenie wniesione w trybie art. 14g § 3 Ordynacji podatkowej nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. W sprawie nie mogła mieć bowiem zastosowania instytucja ponaglenia z art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż nie przewiduje tego art. 14g § 3 ani art. 14h § 1 Ordynacji podatkowej. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej, wniósł o umorzenie postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego. Wskazał, że postanowienie z dnia "[...]" zostało wydane przed upływem terminu załatwienia sprawy określonego zgodnie z dyspozycją art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, a zatem skarga na bezczynność organu w tym przedmiocie była bezzasadna. W dniu 26 sierpnia 2011r. wpłynęło do tut. Sądu pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 sierpnia br., do którego dołączono przesłaną wnioskodawcy korespondencję wraz z niepodjętym przez adresata pismem organu z 28 czerwca 2011r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 18 maja br.. Organ poinformował jednocześnie, że w/w przesyłka została uznana za doręczoną w myśl art. 150 Ordynacji podatkowej, w dniu 19 lipca 2011 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie mogła zostać uwzględniona. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., powołana dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1 – 4a, a więc w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70). Uwzględniając skargę na bezczynność, zgodnie z art. 149 p.p.s.a, Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Celem wprowadzenia przez ustawodawcę do systemu polskiego prawa instytucji skargi na bezczynność była zatem ochrona uprawnień jednostki do żądania od organu zachowania gwarantowanego jednostce przez przepis prawa. Skarga ta stanowi narzędzie przymuszające organ do podjęcia żądanego działania. Aby uznać ją za uzasadnioną organ musi pozostawać w zwłoce zarówno w dacie wniesienia skargi, jak też w dacie jej rozpoznawania przez Sąd. W niniejszej sprawie opisane wyżej przesłanki uzasadniające wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 p.p.s.a., nie wystąpiły. Z akt sprawy wynika, że w związku z wnioskiem A.B. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, organ po bezskutecznym wezwaniu podatnika do uzupełnienia stanu faktycznego, Jego wniosek pozostawił bez rozpatrzenia. Na skutek wniesionego zażalenia, działający z upoważnienia Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]" utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Zawierająca postanowienie z dnia "[...]" przesyłka pocztowa została nadana w tym samym dniu na podany we wniosku adres podatnika w W.M. i następnie była dwukrotnie awizowana w dniach 27 grudnia 2010 r. oraz 4 stycznia 2011 r.. Po upływie okresu przechowywania przez placówkę pocztową, jako niepodjęta w terminie, została zaś zwrócona organowi w dniu 17 stycznia 2011 r.. Mając to na uwadze organ prawidłowo uznał, iż doręczenie postanowienia z dnia "[...]" nastąpiło w dniu 10 stycznia 2011 r. w formie doręczenia zastępczego, w którym mowa w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Okoliczność, iż strona nie podjęła w placówce pocztowej korespondencji zawierającej przedmiotowe rozstrzygnięcie, nie może mieć wpływu na ocenę skuteczności podjętych przez organ podatkowy działań w zakresie doręczenia. Przepis art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej in fine ustanawia bowiem fikcję doręczenia, której celem jest zapewnienie skuteczności doręczenia pisma również w przypadku wystąpienia okoliczności utrudniających organowi dokonanie tej czynności, leżących po stronie adresata przesyłki. Z ustalonego na podstawie przedstawionych wraz ze skargą akt stanu faktycznego wynikało zatem, że wbrew twierdzeniom strony Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]" rozpatrzył złożone przez Nią zażalenie na postanowienie z dnia "[...]" oraz w prawidłowy sposób je doręczył w dniu 10 stycznia 2011 r.. W tym stanie rzeczy nie sposób było uznać, by organ administracji publicznej w dniu wniesienia skargi do Sądu (co nastąpiło po dniu wydania przez organ postanowienia), a co za tym idzie także w dacie jej rozpoznania, pozostawał w zwłoce w załatwieniu złożonego przez stronę skarżącą zażalenia. W związku z zarzutami skargi Sąd zbadał również, czy podjęte przez organ II instancji rozstrzygnięcie nie zostało wydane z naruszeniem przepisów stanowiących o terminach załatwienia sprawy przez organ podatkowy. Stosownie do treści art. 14g § 3 Ordynacji podatkowej w sprawie pozostawienia wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji prawa podatkowego bez rozpatrzenia wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. Przepisy rozdziałów 14 i 16 działu IV stosuje się odpowiednio. Odpowiednio zastosowane przepisy art. 239 w zw. z art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej uprawniają wniosek, że załatwienie sprawy w postępowaniu zażaleniowym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania zażalenia przez organ II instancji. Przenosząc zaś te uregulowania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że zażalenie strony na postanowienie z dnia "[...]" o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia wpłynęło do organu podatkowego w dniu 9 listopada 2010 r., a zatem termin jego rozpatrzenia upływał w dniu 9 stycznia 2011 r.. Dyrektor Izby Skarbowej w dniu "[...]" wydał postanowienie w tej sprawie, a tym samym uczynił zadość normie prawnej wynikającej z art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej. Stąd też, wbrew twierdzeniom strony, nie było konieczne informowanie jej o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Wobec lakonicznego charakteru uzasadnienia skargi, która odwołuje się raczej do kwestii dopuszczalności jej rozpoznania przez Sąd (co do której nie istniały wątpliwości), natomiast nie zawiera argumentacji dotyczącej meritum sprawy związanej z zarzucaną organowi podatkowemu bezczynnością, niemożliwym było bliższe odniesienie się do stanowiska strony skarżącej. Jeżeli zatem nie można zarzucić organowi odwoławczemu bezczynności w załatwieniu sprawy, w związku z którym, jak słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę zachowano wszystkie terminy procesowe i nie było przewlekłości w działaniu, skargę jako oczywiście bezzasadną należało oddalić. Na uwzględnienie nie zasługiwał natomiast wniosek Dyrektora Izby Skarbowej o umorzenie postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego. Wskazać należy, że umorzenie postępowania sądowego następuje wyłącznie w sytuacjach wskazanych enumeratywnie w art. 161 p.p.s.a., które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Ponadto zawarty w petitum odpowiedzi na skargę wniosek nie koresponduje z jej uzasadnieniem, w którym wyraźnie uznano zarzuty skargi za bezzasadne, nie powołano natomiast okoliczności, które mogłyby wskazywać na bezprzedmiotowość postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.