I SAB/Ol 6/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant referent stażysta Agnieszka Szymańska-Flisikowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego – niewydanie decyzji p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie sądowe, II. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego W dniu 3 października 2012r. J.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (za pośrednictwem organu) skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą odwołania skarżącego od decyzji Burmistrza z dnia "[...]" w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2012r. żądając: -uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia; -zwrotu kosztów sądowych w kwocie 100 zł; -zarządzenie ustalenia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w dniu 7 marca 2012r. złożył odwołanie od decyzji Burmistrza ustalającej podatek od nieruchomości za 2012r. w kwocie 570 zł. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO w dniu "[...]" uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Burmistrz decyzją z dnia "[...]" ustalił podatek od nieruchomości w kwocie 570 zł. Skarżący ponownie złożył odwołanie, które w dniu 24 lipca 2012r. zostało przez organ I instancji przekazane Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. SKO do dnia dzisiejszego tj. 2.10.2012r. nie rozpatrzyło odwołania. Skarżący argumentował, że każdy obywatel ma prawo oczekiwać od administracji działań, które będą zmierzały do jak najszybszego załatwienia sprawy. Obowiązek rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie jest standardem demokratycznego państwa prawnego i wynika wprost z art. 6 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a także art. 17 europejskiego kodeksu dobrej administracji przyjętego przez Parlament Europejski. Zarówno w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego jak i w art. 139 Ordynacji podatkowej ustawodawca przewidział maksymalne terminy załatwienia sprawy przez organy prowadzące postępowanie administracyjne lub podatkowe. Następnie, powołując przepisy prawa określające kompetencje i zakres orzekania sądów administracyjnych oraz orzecznictwo dotyczące możliwości zaskarżenia bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego bez uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący wskazał na dopuszczalność złożonej skargi. Dalej argumentował, że z art. 35 § 1 i 3 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca, natomiast w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten nie może przekroczyć dwóch miesięcy, zaś w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od otrzymania odwołania. Przytoczył treść art. 36 § 1 Kpa oraz stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 10.09.2004r. I SAB 287/03 i poglądy doktryny odnośnie do pojęcia bezczynności organu. Na zakończenie podkreślił, że w świetle art. 35 § 1 i 3 Kpa skarga jest zasadna i wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do przestrzegania prawa. Przekazując skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania. Wskazało, że odwołanie J.W. z dnia 20 lipca 2012r. od decyzji Burmistrza z dnia "[...]" przekazano organowi odwoławczemu w dniu 30 lipca 2012r. Skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęła w dniu 3 października 2012r. Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia "[...]" nr "[...]". Decyzję tę doręczono J.W. w dniu 10 października 2012r. Przyczyną nie rozpatrzenia odwołania w terminie określonym w art. 139 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.-Ordynacja podatkowa była zwiększona liczba spraw wpływających od dłuższego czasu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (czerwiec-547, lipiec-503, sierpień-512 spraw) oraz fakt, że sprawy rozpatrywane są z zachowaniem określonej kolejności, tj. według daty wpływu. Na rozprawie skarżący rozszerzył zakres żądania, wnosząc o orzeczenie, że wystąpiła też przewlekłość postępowania, że bezczynność i przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto wniósł o ukaranie organu grzywną z uwagi na to, że rozpoznawana sprawa jest kolejną, nie rozpatrzoną w terminie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U z 2012r. poz. 270) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. do kompetencji sądów administracyjnych należy orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej, zobowiązane do wydania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy. Nie ulega wątpliwości, że celem poddania kognicji sądów administracyjnych kwestii badania sprawności działania organów administracji publicznej jest zapewnienie realizacji prawa podmiotowego każdego obywatela do załatwienia jego sprawy "w rozsądnym terminie". Ustawy regulujące zasady i tryb różnych postępowań administracyjnych wyznaczają też terminy załatwiania spraw. Przedmiotem badania Sądu, w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest właśnie ta kwestia, oceniana według procedury właściwej dla danej sprawy. Zauważyć w tym miejscu należy że przepisy art. 139-141 Ordynacji podatkowej mają nieco inne brzmienie od przytaczanych w skardze przepisów K.p.a, niemających zastosowania w sprawach podatkowych. W szczególności Ordynacja podatkowa, gdy idzie o załatwianie spraw, nie posługuje się w ogóle pojęciem przewlekłości postępowania. Ponaglenie, przewidziane w art.141 przysługuje na "niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140". Oczywiście rację ma skarżący przytaczając tezy z orzecznictwa oraz stanowisko doktryny, że bezczynność to stan, gdy organ nie podjął czynności zmierzających do wydania decyzji i nie wydał decyzji w przewidzianym przepisami prawa terminie. Trzeba wskazać, art. 149 p.p.s.a , mimo, że w aktualnym brzmieniu obejmuje, obok bezczynności także przewlekłość postępowania, a także możliwość wymierzenia grzywny (§ 2), to w dalszym ciągu w § 1 stanowi, że "Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (...........), zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa". Według § 2 "Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6". W ocenie Sądu z przepisu art. 149 p.p.s.a. wynika, że istnieje ścisła współzależność między orzeczeniem zobowiązującym organ do wydania aktu, a orzeczeniami o treści wynikającej ze zdania drugiego § 1 i z § 2. Brak przesłanek do wydania orzeczenia o treści wskazanej w art. 149 § 1 zdanie pierwsze, wyklucza także orzekanie o stopniu naruszenia prawa przez pozostawanie przez organ w bezczynności czy przewlekłości postępowania oraz o sankcji w postaci grzywny. Natomiast w kwestii orzekania o bezczynności aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008r. sygn. akt. I OPS 6/8 (ONSAiwsa 4(31).2009 poz.63), zgodnie z którym umarza się postępowanie, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z art. 149 wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi przez sąd nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt zostały wydane z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Jest rzeczą oczywistą, że jeżeli do dnia orzekania przez sąd organ, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to – mimo pozostawania w zwłoce - przestaje tkwić w bezczynności. Postępowanie sądowe w sprawie bezczynności staje się bezprzedmiotowe i dlatego powinno być umorzone. Skoro organ w trybie autokontroli wydał stosowny akt to przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna rozumiana jako ustalenie, czy jest potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem czynności. Z akt sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawało w zwłoce w wydaniu decyzji w postępowaniu odwoławczym od decyzji Burmistrza w dniu wniesienia skargi na bezczynność, gdyż wynikający z art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej dwumiesięczny termin, liczony od otrzymania odwołania, upłynął w dniu 30 września 2012r. Decyzja została wydana (niewątpliwie w trybie autokontroli – art. 54 § 3 p.p.s.a) w dniu "[...]" i doręczona skarżącemu w dniu 10.10.2012r. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.