I SAB/Ol 7/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Anna Janowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. H. na bezczynność Prezydenta Olsztyna w przedmiocie postępowania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2025r. oddala skargę. S. H. (dalej jako: "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Prezydenta O. (dalej jako: "Prezydent", "organ") w przedmiocie postępowania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2025 r., wnosząc o zastosowanie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu skarżący wskazał, że 4 stycznia 2025 r. organ wydał decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. Niezwłocznie po doręczeniu decyzji skarżący wniósł odwołanie. Organ, po otrzymaniu odwołania, dopuścił się do pierwszej w tym postępowaniu bezczynności, gdyż nie wykonał niczego poza przesłaniem akt do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej jako: "SKO", "Kolegium") i nastąpiło to w ostatnim dniu terminu do przesłania akt. W dniu 19 maja 2025 r. SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i wskazało czynności do wykonania w toku postępowania, które należy podjąć, aby wyjaśnić sprawę. Po decyzji SKO organ podatkowy także nie wykonał żadnej czynności w sprawie i nie poinformował o przyczynie braku postępu w postępowaniu. W ocenie skarżącego, w związku bezczynnością organu nie zostało zakończone postępowanie w sprawie wymiaru podatku i przekroczone zostały terminy procesowe. Skarżący podał, że skorzystał z instytucji ponaglenia. Wskazał, że w dniu 7 lipca 2025 r. otrzymał dwie przesyłki polecone od organu, tj.: postanowienie w sprawie wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2025, oraz wezwanie do wyjaśnienia, czy budynek zajęty jest na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej i czy jest on przeznaczony do przechowywania pojazdów. W ocenie skarżącego, obecnie prowadzone są dwa postępowania w tej samej sprawie, w pierwszym nie wykonano żadnych czynności, a drugie znajduje się początkowej fazie. Postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości nie posunęło się w kierunku rozstrzygnięcia, ale wręcz doszło do regresu, bo jeszcze w styczniu 2025 r. była, co prawda wadliwa, decyzja podatkowa, a obecnie merytorycznie i proceduralnie nic się nie dzieje. W odpowiedzi na powyższą skargę Prezydent O. poinformował, że SKO decyzją z 19 maja 2025 r. uchyliło decyzję będącą przedmiotem odwołania w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uchylona decyzja wydana została na podstawie art. 165 § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 11 ze zm., dalej jako: "O.p."). Z uwagi na powyższe koniecznym było formalne wszczęcie postępowania w celu ustalenia zobowiązania podatkowego, co nastąpiło postanowieniem z 2 lipca 2025 r. Organ poinformował, że wniesione przez skarżącego ponaglenie zostało postanowieniem z 23 lipca 2025 r. uznane przez Kolegium za nieuzasadnione. Kolegium wskazało, że w Ordynacji podatkowej nie ma określonego terminu, w którym organ podatkowy zobowiązany jest wszcząć postępowanie po uchyleniu jego decyzji przez organ odwoławczy. Prezydent wyjaśnił także, że w przedmiotowej sprawie toczy się jedno postępowanie w celu ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2025 r., a nie - jak wskazuje skarżący - dwa postępowania, ponieważ po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy postępowanie nie toczyło się. Ponadto w uzasadnieniu decyzji uchylającej pierwotną decyzję Prezydenta Kolegium wskazało, że w toku postępowania wyjaśnienia wymaga, czy budynek pozostały jest przeznaczony do przechowywania pojazdów, czy jest częścią budynku mieszkalnego oraz czy nie jest zajęty na działalność gospodarczą. W związku z powyższym organ, wszczynając postępowanie, wezwał strony do wskazania, czy sporny budynek jest lub był w całości lub w części zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej oraz czy przeznaczony jest do przechowywania pojazdów. W dniu 11 lipca 2025 r. do organu wpłynęło pismo strony. Z uwagi na powyższe organ niezwłocznie, tj. w dniu 18 lipca 2025 r., wyznaczył 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 1 O.p.). Organ wskazał, że w niniejszej sprawie postępowanie się toczy, wyznaczono stronom termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału, a po jego upływie organ podatkowy wyda decyzję ustalającą podatek od nieruchomości na rok 2025. W ocenie organu nie doszło zatem do bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ organ nie dopuścił się bezczynności w postępowaniu podatkowym w podatku od nieruchomości za 2025 r. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z przepisem art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a."), który taką możliwość pozostawia uznaniu Sądu, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. obejmuje ona orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że w sprawie został spełniony wymóg wyczerpania środka zaskarżenia w postaci wniesienia ponaglenia na bezczynność organu (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 141 pkt 1 O.p., na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Stosownie do art. 13 § 3 O.p. organami wyższego stopnia są organy odwoławcze. W niniejszej sprawie jest nim zatem samorządowe kolegium odwoławcze (art. 13 § 1 pkt 3 O.p.). W związku z powyższym Sąd uwzględnił, że skarżący wniósł ponaglenie, które zostało uznane przez SKO za niezasadne postanowieniem z 23 lipca 2025 r. Przechodząc następnie do oceny zasadności skargi, wskazać należy, że podstawowe terminy i sposoby dokonywania czynności przez organy podatkowe zostały określone w art. 125 i art. 139 O.p. Nakazuje się w nich organom podatkowym wnikliwość, szybkość, sięganie po najprostsze środki, o ile to możliwe niezwłoczne załatwienie sprawy, a jeśli wymagane jest postępowanie dowodowe załatwienie sprawy zasadniczo w terminie jednego lub dwóch miesięcy. Zgodnie bowiem z art. 139 § 1 O.p. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Stosownie do art. 139 § 2 O.p., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie. Przy czym stosownie do art. 139 § 4 O.p. do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Zgodnie zaś z art. 140 § 1 O.p., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu (art. 140 § 2 O.p.). Stosownie natomiast do art. 165 § 1 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia (§ 2). Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania (§ 4). Przepisów § 2 i § 4 nie stosuje się do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie, o czym stanowi art. 165 § 5 pkt 1 O.p. Zgodnie art. 165 § 7 pkt 2 O.p., organ podatkowy nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania w przypadku złożenia informacji przez podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego. W przypadkach wymienionych w § 7 za datę wszczęcia postępowania przyjmuje się odpowiednio datę złożenia zeznania, deklaracji lub informacji (art. 165 § 8 O.p.). Bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy w ustawowym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub postępowanie wprawdzie prowadził, ale nie zakończył go - mimo istnienia ustawowego obowiązku - wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, bądź nie podjął stosownej czynności. Skarga na bezczynność dopuszczalna jest niezależnie od powodów, dla których dany akt lub czynność nie zostały podjęte, w szczególności bez względu na to, czy przyczyna tej opieszałości jest zawiniona, czy też nie (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 86). Ocena tego, czy skarga na bezczynność jest zasadna, wymaga więc ustalenia, że organ miał prawny obowiązek dokonania czynności i obowiązku tego nie wykonał w terminie. Zatem dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz brak jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. Podkreślić przy tym należy, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność nie jest możliwe badanie innych kwestii, aniżeli obiektywny fakt pozostawania organu w zwłoce. Sąd administracyjny, w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność, nie jest więc uprawniony do merytorycznej oceny działań i rozstrzygnięć organu podejmowanych w sprawie. Odnosząc powyższą definicję do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że okoliczności sprawy nie dają najmniejszych podstaw do przyjęcia, że organ dopuścił się zarzucanej mu w skardze bezczynności. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ pierwszej instancji wydał w dniu 4 stycznia 2025 r. decyzję w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2025 r. Decyzja ta została doręczona skarżącemu 27 lutego 2025 r. W wyniku zainicjowanej przez skarżącego kontroli instancyjnej decyzja ta została uchylona przez SKO, a sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia (decyzja SKO z 19 maja 2025 r.). Wprawdzie z przedłożonych Sądowi akt sprawy nie wynika, kiedy doręczono skarżącemu decyzję SKO z 19 maja 2025 r., ani też kiedy akta sprawy zostały zwrócone organowi pierwszej instancji przez organ odwoławczy, niemniej zauważenia wymaga, że organ pierwszej instancji nie mógł podjąć czynności w sprawie przed upływem 30-dniowego terminu do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego do sądu administracyjnego. W tej sytuacji podjęcie przez organ pierwszej czynności w toku ponownego rozpatrzenia sprawy w dniu 2 lipca 2025 r. (postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2025 i jednocześnie wezwanie strony na podstawie art. 155 § O.p. do złożenia wyjaśnień) nie mogło być uznane za działanie w zwłoce. Skarga na bezczynność organu została wniesiona 11 lipca 2025 r., przy czym w dniu 18 lipca 2025 r. organ wyznaczył stronie na podstawie art. 200 § 1 O.p. termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie skarżący w piśmie z 29 lipca 2025 r. zgłosił wniosek dowodowy (oględziny nieruchomości), w związku z czym organ postanowieniem z 5 sierpnia 2025 r. wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 3 października 2025 r. W opisanym wyżej stanie faktycznym nie sposób zatem zarzucić organowi podatkowemu zwłoki przy wymiarze podatku od nieruchomości na 2025 r., a skoro tak, to nie ma też możliwości podejmowania środków dyscyplinujących organ. Organ podatkowy pierwszej instancji, po otrzymaniu akt sprawy z SKO w związku z wydaną przez ten organ decyzją z 19 maja 2025 r., podjął niezwłoczne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Sprawa ta nadal jest w toku, organ prowadzi ją aktywnie, realizując inicjatywę dowodową zgłaszaną przez skarżącego. W takich okolicznościach nie sposób twierdzić, że organ pozostaje w bezczynności. To zaś, że w ocenie skarżącego, postępowanie nie wygląda na prowadzone w sposób profesjonalny, nie oznacza, że prowadząc to postępowanie, organ pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Jeśli podatnik ma jakiekolwiek zastrzeżenia odnośnie prowadzonego postępowania podatkowego, to może je zgłaszać w postępowaniu zarówno przed organem pierwszej instancji, jak i organem odwoławczym, a następnie przed sądami administracyjnymi. Organ podatkowy pozostawałby bezczynny w sprawie, gdyby w ustawowym terminie nie wydał decyzji ustalającej podatek od nieruchomości należącej do skarżącego. Taka zaś sytuacja nie miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ramach skargi na bezczynność organu Sąd nie może wypowiadać się co do prawidłowości działań organu w toku postępowania. Może jedynie zbadać, czy obiektywnie doszło do stanu bezczynności, co w tej sprawie, w ocenie Sądu, nie miało miejsca. Mając na uwadze powyższe, skargę, jako całkowicie niezasadną, oddalono po myśli art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.