I SO/Ol 1/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P G o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od lipca 2014 r. do września 2015 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarżący P G złożył w dniu "[...]" 2010 r. (data wpływu do Sądu 17 lutego 2002 r.) wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na wskazaną w sentencji decyzję, doręczoną 6 grudnia 2019 r. (K-"[...]", akta odwoławcze). We wniosku wskazał, że skarżoną decyzję odebrał w połowie grudnia w Areszcie Śledczym. Wyjaśnił, że przyczyną niezachowania terminu do wniesienia skargi była ograniczona możliwość kontaktu i konsultacji z prawnikiem. Wskazał, że z uwagi na zawiłość sprawy w toku postępowania podatkowego wnioskował o przyznanie obrońcy z urzędu, gdyż nie rozumiał większości zarzutów i treści decyzji też nie rozumie, zaś z uwagi na brak dostępu do Internetu nie może rozszyfrować jej treści. Według skarżącego pouczenie zawarte w decyzji nie jest jednoznaczne i zrozumiał je w ten sposób, że może złożyć skargę drogą elektroniczną, gdy opuści Areszt Śledczy. Skarżący podkreślił, że pobyt w areszcie źle wpłynął na jego zdrowie psychiczne, ma objawy depresji, co skutkuje osłabieniem postrzegania rzeczywistości i wydłużeniem toku myślenia. Starał się o pomoc lekarską i farmakologiczną, jednak jej nie otrzymał. Nie posiada dochodów i nie może sfinansować profesjonalnej obsługi prawnej. Ponadto jest osobą młodą, zaś wynikające z decyzji obowiązki są olbrzymie, nigdy nie będzie mógł spłacić należności wynikających z decyzji. Zostały one naliczone nierzetelnie, bez poszanowania prawa podatkowego, zaś decyzja jest niezgodna z zasadami współżycia społecznego oraz z Konstytucją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia, co wynika z art.53 §1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. DzU 2019 r., poz.2325 ze zm., dalej: "ppsa") Zgodnie z art.85 tej ustawy, czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Na podstawie art.86 §1 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, a postanowienie w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do art.87 §1 - 3 ppsa, żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić za pośrednictwem skarżonego organu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu. Z art.87 § 4 wynika, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z akt sprawy wynika, że decyzja została doręczona w dniu 6 grudnia 2019 r., a zatem termin 30-dniowy do złożenia skargi upłynął z dniem 6 stycznia 2020 r., co jest okolicznością niekwestionowaną przez skarżącego. Z pieczęci na kopercie zawierającej wniosek o przywrócenie terminu wynika, że została nadana w dniu 11 lutego 2020 r. (K-"[...]"), a więc z przekroczeniem terminu. Z treści wyżej przytoczonych przepisów wynika, że przywrócenie terminu jest możliwe, gdy spełnione zostaną przesłanki wymienione w art.87 ppsa, w tym uprawdopodobnienie braku winy strony w uchybieniu terminu oraz złożenie wniosku w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Podstawową przesłanką do przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu. O braku winy można mówić wtedy, gdy strona dopełniła obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W rozpatrywanej sprawie było to złożenie skargi na decyzję podatkową. Przywrócenie terminu jest sytuacją wyjątkową. Nie jest możliwe, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Inaczej mówiąc, brak winy zachodzi wówczas, gdy dokonanie czynności było niemożliwe wskutek przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Oceny braku winy w uchybieniu terminu dokonuje się w oparciu o obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia przez stronę składającą wniosek, że istniały obiektywnie niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiające jej dochowanie terminu, o którego przywrócenie wnosi, w okresie kiedy termin ten biegł. Sytuacja taka nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Skarżący nie podał takich okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak jego winy w niedochowaniu 30-dniowego terminu do wniesienia skargi. Za takie okoliczności nie można uznać wynikającej z pobytu w areszcie ograniczonej możliwości kontaktu i konsultacji z prawnikiem oraz podnoszonego baku zrozumienia treści decyzji oraz pouczenia o środkach zaskarżenia. Skarga do Sądu Administracyjnego nie jest bowiem środkiem sformalizowanym. Zgodnie z art.57 § 1 ppsa skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, oznaczenie organu, którego skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Sporządzenie i wniesienie skargi na decyzję oraz udział w postępowaniu sądowym nie wymagają udziału profesjonalnego pełnomocnika, zatem strona może uczynić to we własnym zakresie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, standardowe pouczenie zawarte w decyzji organu jest zgodne z przepisami dotyczącymi terminu i sposobu wniesienia skargi. Zaś to, że skarżący, jak twierdzi, źle je zrozumiał, nie stanowi okoliczności wskazującej na brak winy strony w niedochowaniu terminu, a wręcz przeciwnie, wskazuje na jej niedbalstwo w tym zakresie. Na brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi nie wskazuje także, niewykazane w żaden sposób, pogorszenie stanu zdrowia psychicznego, młody wiek, wysoka kwota zobowiązań wynikających z decyzji oraz brak środków na obsługę prawną. Dlatego, w ocenie Sądu, pomimo, że skarżący przebywa w areszcie, nie wystąpiła taka przeszkoda, której skarżący nie mógł przezwyciężyć, przy użyciu pewnego wysiłku. Do Sądu wpływa korespondencja skarżącego oraz wracają potwierdzenia doręczenia mu pism sądowych. Oznacza to, że skarżący nie był pozbawiony możliwości osobistego sporządzenia i wysłania skargi. Sporządzenie skargi, jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, nie wymaga zaangażowania w tym celu prawnika, bowiem skarga nie jest środkiem sformalizowanym. Do uruchomienia postępowania sądowego pozwalającego na kontrolę legalności decyzji podatkowej wystarczające byłoby złożenie osobiście sporządzonej skargi i skierowanie jej do Sądu z zachowaniem terminu wskazanego w pouczeniu decyzji. Za niewykazaną uznał Sąd także przesłankę złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Z wniosku nie wynika, jaka okoliczność zdecydowała o tym, że skarżący w dniu 11 lutego 2020 r. jednak złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Nie wiadomo więc, od jakiej daty należy liczyć zachowanie 7-dniowego terminu do złożenia skargi, przez co Sąd nie może dokonać weryfikacji jego dotrzymania przez skarżącego. Jest to istotne dlatego, że wystąpienie przyczyna uchybienia terminowi w okresie wcześniejszym niż 7 dni przed złożeniem wniosku oznacza niespełnienie omawianej przesłanki. Reasumując, we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie wykazano dwóch wyżej wymienionych przesłanek. Dlatego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 ppsa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.