I SO/Ol 2/12
PostanowienieWSA w Olsztynie2012-07-20
Skład orzekający: Wiesława Pierechod
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie działające jako organizacja społeczna i pożytku publicznego, które nie prowadzi działalności gospodarczej i wykazuje straty finansowe, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Stowarzyszenie, które nie posiada środków finansowych na koncie bankowym z powodu egzekucji komorniczej, nie uzyskuje dochodów, a jego członkowie działają w ramach wolontariatu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sytuacja materialna organizacji uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Stowarzyszenie wykazywało straty finansowe przez lata, nie posiadało środków na koncie bankowym z powodu egzekucji komorniczej, a jego członkowie pracowali nieodpłatnie w ramach wolontariatu. Stowarzyszenie działało jako organizacja społeczna i pożytku publicznego, nie prowadząc działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2012 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w sprawie (sygn. akt I SA/Bk 472/11) ze skargi Stowarzyszenia A. na informację Zarządu Województwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie przyznania dotacji postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Stowarzyszenie A. (dalej powoływane jako Stowarzyszenie, strona skarżąca) zwróciło się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z formularza wniosku PPPr wynika, iż strona skarżąca od lat wykazuje stratę finansową: za rok 2006 - 1.085,71 zł, za 2007 r. - 10.178,47 zł, za 2008 r. – 6.296,18 zł, za 2009 r. – 1.557,12 zł. Także w ostatnim okresie strata ta powiększa się. Stowarzyszenie nie ma środków finansowych na koncie bankowym, konto to zostało zablokowane tytułem prowadzonej egzekucji komorniczej. Wskazano również, iż Stowarzyszenie nie zatrudnia, ani nie wynagradza żadnej osoby, członkowie nie otrzymują żadnych świadczeń, wszystkie prace wykonywane są nieodpłatnie w ramach wolontariatu. Strona skarżąca nie ma możliwości pokrycia narastającego zadłużenia. Nadto ze złożonych oświadczeń wynika, że Stowarzyszenie działa jako organizacja społeczna i organizacja pożytku publicznego, dla dobra publicznego oraz nie prowadzi działalności gospodarczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej powoływana jako p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 i 2).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd musi rozważać z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swoich praw przed sądem, i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Zaakcentować jednocześnie należy, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Skoro udzielanie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa, to sprowadzać się powinno tylko do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką sytuację.
Ze złożonego wniosku wynika bowiem, że Stowarzyszenie znajduje się w sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim strona skarżąca nie posiada żadnych środków pieniężnych zgromadzonych na kontach bankowych, które są zablokowane z tytułu prowadzonej przez komornika egzekucji. Nie uzyskuje żadnych środków pieniężnych, a czynności jej członków wykonywane są nieodpłatnie w ramach wolontariatu. Stowarzyszenie działa jako organizacja społeczna i organizacja pożytku publicznego i nie prowadzi działalności gospodarczej.
Zdaniem Sądu przedstawione okoliczności wskazują, że sytuacja materialna Stowarzyszenia nie pozwala na poniesienie w niniejszej sprawie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W związku z tym, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło