II SA 1493/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędzia WSA Hanna Raszkowska (Spr.) Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego: I uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją Starosty O. z dnia 7 grudnia 2001 r. "[...]", wydaną w oparciu o art. 37 k ust. 9 i art. 37 l ust. 2a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.), negatywnie rozpatrzony został wniosek T. M. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Jako przyczyna odmowy wskazany został fakt, iż l stycznia 1995 r. a więc w dniu wejścia w życie wskazanej ustawy wnioskodawczyni nie osiągnęła wieku 50 lat. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia 22 stycznia 2002 r. "[...]". We wniosku z dnia 26 stycznia 2003 r. T. M. zwróciła się o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego od dnia l stycznia 2002 r. na podstawie obowiązujących od tego dnia przepisów. W uzasadnieniu wnioskodawczyni podniosła, iż decyzją Starosty O. z dnia 7 grudnia 2001 r. odmówiono jej przyznania świadczenia albowiem nie spełniała warunku osiągnięcia 50 lat do l stycznia 1995 r. Stwierdziła, iż ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. wchodząca w życie z dniem l stycznia 2002 r. umożliwiła przyznanie jej przedmiotowego świadczenia albowiem wiek 50 lat wymagany jest do dnia 7 listopada 2001 r. Decyzją Starosty G. z dnia 29 stycznia 2003 r. "[...]" wnioskodawczyni przyznane zostało, na podstawie art. 37 k ust. 9 i 10 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 6, poz 56 z 2001 r. ze zmianami), świadczenie przedemerytalne od dnia 29 stycznia 2003 r. w wysokości 120 % kwoty zasiłku dla bezrobotnych.. W odwołaniu od tej decyzji T. M. wniosła o jej uchylenie w całości i przyznanie jej świadczenia od dnia l stycznia 2002r. w wysokości 160 % kwoty zasiłku dla bezrobotnych. Powołała się na fakt, iż Wojewoda w swej decyzji z dnia 22 stycznia 2002 r. wskazał, iż w celu rozpatrzenia jej uprawnień według przepisów obowiązujących od dnia l stycznia 2002 r. powinna niezwłocznie skontaktować się z urzędem pracy. Czyniąc to została pouczona, że świadczenie jej nie przysługuje bowiem decyzja wojewody została wydana po wejściu w życie ustawy z 17 grudnia 2001 r., zatem gdyby świadczenie jej przysługiwało, to zostałoby jej przyznane. Odwołująca się podała dalej, że chociaż świadczenie przysługiwało jej od l stycznia 2002 r., to zostało przyznane od 29 stycznia 2003 r. Ponadto podniosła, że zaniżony jej został okres uprawniający do emerytury poprzez pominięcie 3 lat sprawowania przez nią opieki nad dzieckiem będącym na zasiłku pielęgnacyjnym oraz 10 lat w okresie od 11 kwietnia 1967 do l września 1977 r. Zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia 21 marca 2003 r. "[...]". W jej uzasadnieniu organ II instancji, po przytoczeniu treści art. 3 ust. l ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty oraz art. 37 k ust 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stwierdził m.in., że T. M. po otrzymaniu decyzji Wojewody, do dnia 27 stycznia 2003 r. pomimo zawartego w niej pouczenia, nie wystąpiła ponownie z wnioskiem do Starosty G. o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego a winna to uczynić ponieważ w sprawie prawa do świadczenia przedemerytalnego nie działa się z urzędu, lecz wyłącznie na wniosek strony. Opierając się na argumentacji zawartej w odwołaniu, T. M. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, skarżąca w piśmie z dnia 14 czerwca 2004 r. podniosła dodatkowo, iż Wojewoda rozpatrywał jej wniosek o świadczenie przedemerytalne w dniu 22 stycznia 2002 r., w sytuacji kiedy ustawa, w świetle której spełniła warunki do otrzymania świadczenia, obowiązywała od 31 grudnia 2001 r. Zdaniem skarżącej, decyzja winna być zatem wydana na podstawie przepisów obowiązujących w momencie jej wydania, tj. w dniu 22 stycznia 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późniejszymi zmianami). Stosownie do art. 3 § l i art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Oznacza to po jego stronie obowiązek skontrolowania, czy akt ten odpowiada prawu materialnemu i procesowemu, i uwzględnienia skargi w razie stwierdzenia, iż narusza on prawo - niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów i wniosków. Dokonawszy w sprawie takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 kpa zobowiązuje organy do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Powyższe, podstawowe zasady postępowania administracyjnego nie znalazły w niniejszej sprawie zastosowania. Sposób załatwienia sprawy w kontrolowanym postępowaniu nie koresponduje z intencją zawartą we wniosku T. M. z dnia 26 stycznia 2003 r. Zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i nauki prawa administracyjnego żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma przez nią wniesionego a nie na podstawie jego tytułu, (por. np.: wyrok NSA z dnia 7 września 1994 r., III SA 1111/93, ONSA 1995 r. Nr 3, poz. 120, wyrok NSA z dnia 2 marca 1987 r., sygn. III SA 92/87, GAP 1988 Nr 11, s. 44). Jeśli charakter pisma budzi wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony (wyrok NSA z 2 marca 1987 r., III SA 92/87, wyrok NSA z 17 września 1992 r., III S.A. 949/92, za B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996 r., s. 325). Skarżąca wyraźnie wskazała, że wnosi o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego od dnia 01.01.2002 r. na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 01.01.2002 r. przy czym z treści jej wniosku wynika, że chodziło jej ustawę z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa...... . (Dz. U. Nr 154, poz 1793 z 2001 r.) nowelizującą ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Ustawa ta zmieniała bowiem art. 37 k ust 9 i ustalała datę, w której muszą być spełnione warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego na dzień 7 listopada 2001 r. co stwarzało dla skarżącej korzystniejszą sytuację. Dodać należy, że w chwili wydawania decyzji przez organ II instancji powołana wyżej nowelizacja weszła już w życie. Skoro zatem z pisma, zatytułowanego wprawdzie "wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego" wynika, iż zdaniem strony podstawa prawna przyznania jej tego świadczenia istniała w czasie wydania decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty O. z dnia 7 grudnia 2001 r., to rzeczą organu administracji było wyjaśnienie, czy pismo to nie stanowi wniosku o wzruszenie tej decyzji w trybie nadzwyczajnym. Uchybienia tego nie usunięto w toku postępowania odwoławczego chociaż organy administracji państwowej zobowiązane są do rzetelnego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W tym stanie rzeczy, w celu ponownego rozpatrzenia sprawy uwzględniającego wskazane zasady, należało uchylić decyzje organów obu instancji na zasadzie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Stosownie do art. 152 wskazanej ustawy rozstrzygnięta została kwestia wykonalności uchylonej decyzji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.