II SA 214/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie WSA Asesor WSA Protokolant Kazimierz Jarząbek (Spr.) Zbigniew Ślusarczyk Katarzyna Matczak Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego - oddala skargę. 2 II SA 214/03 Uzasadnienie Wojewoda decyzją nr "[...]" z dnia 31 grudnia 2002 r., na podstawie art. 138 § l pkt. l Kpa oraz art. 37k ust. l ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r., Nr 6, póz. 56 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania K. T. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. znak: "[...]" z dnia 30 września 2002 r., którą to decyzją - wydaną na podstawie art. 23, art. 25 ust. l pkt. l i art. 37k ust. l pkt. 2 cytowanej ustawy: 1. odmówiono zainteresowanej przyznania świadczenia przedemerytalnego, 2. uznano ją za bezrobotną od dnia l sierpnia 2002 r., 3. zaliczono na poczet zasiłku dla bezrobotnych kwotę wypłaconego zaliczkowo świadczenia przedemerytalnego za okres od 2 sierpnia 2002 r. do 8 sierpnia 2002 r. W uzasadnieniu decyzji podano, że K. T. zarejestrowała się w Miejskim Urzędzie Pracy w O. w dniu l sierpnia 2002 r., po czym, w dniu 9 sierpnia 2002 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. W chwili rejestracji wnioskodawczyni osiągnęła wiek ponad 50 lat i legitymowała się wynikającym ze świadectw pracy okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym 32 lata 11 miesięcy 18 dni. Z ostatniego zakładu pracy, w którym przepracowała ponad 6 miesięcy została zwolniona na podstawie przepisów ustawy z 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw. Mając na uwadze powyższe urząd pracy w dniu 19 sierpnia 2002 r., wystąpił do ZUS z wnioskiem o ustalenie wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. W odpowiedzi na wniosek otrzymano decyzję ZUS z dnia 30 sierpnia 2002 r., znak: "[...]" ustalającą wysokość emerytury, w której nadmieniono także, iż zdaniem ZUS w/w nie spełnia warunków do otrzymania świadczenia przedemerytalnego, ponieważ przekroczony został dopuszczalny limit okresów nieskładkowych. W wypadku K. T. okres ten wynosi 13 lat. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, póz. 1118 ze zm.) przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz obliczaniu ich wysokości okresy nieskładkowe uwzględnia się w wymiarze nie przekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych. Zainteresowana posiada okres składkowy wynoszący 19 lat i 5 miesięcy dlatego na mocy powołanego wyżej przepisu można uwzględnić okres nieskładkowy w wysokości jedynie 6 lat i 5 miesięcy. W tej sytuacji suma okresów uprawniających do emerytury wynosi 25 lat i 10 miesięcy. Zgodnie z art. 37k ust. l w/w ustawy, świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2. do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiety i 35 łat dla mężczyzny, lub 3. do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, 4. do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. W ocenie urzędu pracy K. T. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego, ponieważ nie posiada wymaganego okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego 30 lat. Spełnia natomiast warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej oraz zasiłku dla bezrobotnych Z treści skargi wniesionej do Sądu przez K. T. wynika, że domaga się ona uchylenia decyzji Wojewody z dnia 31 grudnia 2002 r., oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia 30 września 2002 r. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w dniu rejestracji w urzędzie pracy, spełniała warunki do przyznania jej prawa do otrzymania świadczenia przedemerytalnego. Ukończyła bowiem 52 lata przedłożyła świadectwa pracy, z których wynikało iż posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący 32 lata 11 miesięcy i 18 dni. Prawdą jest, że w tym okresie przez ponad 12 lat przebywała na urlopie wychowawczym, gdyż musiała opiekować się bardzo chorymi dziećmi. Opieki tej nie mogły sprawować inne osoby oprócz niej. ZUS określił następnie wysokość emerytury oraz przeliczył jej okres składkowy i nieskładkowy, który razem wyniósł 25 lat i 10 miesięcy. 2 Wobec tego nie potrafi zrozumieć "dlaczego Miejski Urząd Pracy w O. wypłacając zasiłek opiera się na przepisach ustawy ZUS z 1998 r., dotyczącej wypłat rent i emerytur". Ustawa z 1982 r. umożliwia matkom na korzystanie z urlopów wypoczynkowych po 6 lat na jedno dziecko z przewlekłą chorobą i ta ustawa powinna mieć zastosowanie do tej sytuacji. Obecnie czuje się pokrzywdzoną, albowiem pozostaje bez środków finansowych, a ma na utrzymaniu córkę, która studiuje. Nie ma też możliwości podjęcia pracy. Wojewoda w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dniu ich wydania. Jeżeli decyzja prawa nie narusza Sąd obowiązany jest skargę oddalić. Warunki konieczne dla przyznania świadczenia przedemerytalnego określa w sposób wyczerpujący ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w art. 37k. Przepis ten wskazuje też sposób określenia wysokości tego świadczenia, które ustala się po uprzednim wyliczeniu przez organ rentowy wysokości emerytury. Świadczenie przedemerytalne ustala i przyznaje starosta (w tym przypadku prezydent miasta) a wypłaca powiatowy urząd pracy, co oznacza, że decyzja starosty przyznająca prawo do tego świadczenia, musi być poprzedzona ustaleniem, iż zachodzą warunki określone w art. 37k ust. l ustawy, w tym warunek posiadania okresu uprawniającego do emerytury. Decyzja taka zawiera więc w sobie dwa elementy: stwierdzenie, że zachodzą ustawowe podstawy dla przyznania świadczenia oraz określenie oznaczonego co do wysokości świadczenia. Jest więc rezultatem z jednej strony przesądzenia, że zaistniały ustawowe podstawy do przyznania świadczenia (kompetencja starosty), z drugiej zaś strony określenia wysokości świadczenia na podstawie decyzji ustalającej wysokość emerytury (kompetencja organu rentowego). Organ rentowy stosuje odpowiednio przepisy dotyczące postępowania w sprawach świadczeń emerytalnych, wobec tego przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, póz. 1118 ze zm.). Tak więc decyzja organu rentowego bądź to ustala wysokość emerytury, bądź też odmawia takiego ustalenia w sytuacji gdy brak ku temu warunków ( brak wystarczających okresów składkowych i nieskładkowych). W tym w sposób oczywisty mieści się prawo organu rentowego do zakwestionowania okresów wskazanych przez osobę ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 19 marca 2003 r., III UZP 1/03 OSN AP i US z 2003 r.. Nr 13, póz. 317). / 3 W przedmiotowej sprawie organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział O. w decyzji o wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego z dnia 30 sierpnia 2002 r., ustalił wysokość emerytury K. T. i jednocześnie zawarł uwagę następującej treści "Zdaniem ZUS nie spełnia warunków do świadczenia ze względu na staż pracy - limit okresów nieskładkowych"- Dotyczy to okresów: od 4 października 1977 r. do 6 października 1989 r. urlop wychowawczy i od 7 października 1989 r. do 31 października 1990 r. (opieka nad dzieckiem)., a więc w sumie 13 lat. Natomiast udowodniony okres składkowy przez skarżącą wynosi 19 lat i 5 miesięcy. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu okresu uprawniającego do emerytury uwzględnia się okresy nieskładkowe w wymiarze nie przekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych. Skarżąca udowodniła 19 lat i 5 miesięcy okresów składkowych to maksymalnie z okresów nieskładkowych doliczyć można okres 6 lat i 5 miesięcy, a zatem okres uprawniający do emerytury wynosi 25 lat i 10 miesięcy. W dniu rejestracji K. T. ukończyła 52 lata. Z powyższego wynika, że skarżąca w dniu rejestracji w urzędzie pracy nie spełniała koniecznych warunków, do przyznania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego, określonych w art. 37k ust. l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Treść tego przepisu przytoczono w części wstępnej uzasadnienia, a zatem nie zachodzi konieczność powtórnego przytaczania go. Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza a zatem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.