II SA 2573/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Marzenna Glabas Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2004 r., sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego - - skargę oddala. Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy, decyzją z dnia 3 listopada 1998 r. "[...]", przyznał M. K. zasiłek przedemerytalny w oparciu o art. 37 j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 z późn. zm.). W dniu 28 marca 2003 r. M. K. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy wniosek o "przekształcenie zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne". Decyzją z dnia 14 kwietnia 2003 r. ("[...]") Starosta odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia przedemerytalnego stwierdzając, że nie spełnił on żadnego z warunków określonych w art. 37 k ust l ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz 56 z późn. zm.) W odwołaniu od tej decyzji M. K. podniósł, iż rozwiązując umowę o pracę uzyskał informację, że z chwilą osiągnięcia 40 lat pracy wraz z zasiłkiem otrzyma "emeryturę pomostową". Wyraził pogląd, iż "ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 31.12.2001 r. powinna obowiązywać z dniem uprawomocnienia się i dotyczyć tylko tych osób, które wyżej wymienionych praw wcześniej nie uzyskały". Odwołujący się uznał za niesprawiedliwe wprowadzenie "zakazu pracy" dla osób pobierających zasiłek przedemerytalny. Wojewoda decyzją z dnia 30 maja 2003 r. ("[...]") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, iż M. K. w dniu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna, czyli 3 listopada 1998 r., nie spełniał żadnego z warunków określonych przepisem art. 37 k ust. l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ponieważ osiągnął wiek 51 lat i 5 miesięcy (wobec wymaganego od mężczyzn wieku 63 lat - pkt l lub 60 lat - pkt 2 w/w art.) i posiadał 36 lat, l miesiąc i 17 dni okresu uprawniającego do emerytury (wobec wymaganego okresu 40-letniego). Wskazując na to iż, w wyniku nowelizacji ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz. U. Nr 154, póz. 17937), osoby, które przed l stycznia 2002 r. zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach, organ II instancji stwierdził, że w obowiązującym stanie prawnym nie ma możliwości zmiany przyznanego w przeszłości zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania wojewoda wskazał, iż w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nigdy nie było zapisu o przyznawaniu "emerytury pomostowej", nigdy też przepisy ustawy nie przewidywały, by osoba, która spełniała jedynie warunki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego i pobierała go, mogła na swój wniosek przejść na świadczenie przedemerytalne. Organ II instancji pouczył stronę, iż uzyskać prawo do świadczenia przedemerytalnego może jedynie w przypadku gdy zawiesi prawo do zasiłku przedemerytalnego i przepracuje 365 dni (otrzymując wynagrodzenie w wysokości co najmniej minimalnej) a rozwiązanie stosunku pracy nastąpi z przyczyn leżących po stronie pracodawcy Zwracając uwagę na to, iż w obrocie prawnym nie istnieje powołana przez skarżącego ustawa z dnia 31 grudnia 2001 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, organ odwoławczy przyjął, że strona miała na myśli ustawę z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu /.../ (Dz. U. Nr 154, póz. 1793), nowelizującą ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, obowiązującą od l stycznia 2001 r., która z uwagi na fakt niezachowania ustawowego terminu vacatio legis została znowelizowana ustawą z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, póz. 65) obowiązującą od 6 lutego 2003 r. Wskazując, iż na mocy art. 3 ostatniej z tych ustaw, prawo do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2001 r. przyznane zostało tym, którzy spełniali warunki do ich nabycia do 12 stycznia 2002 r., organ stwierdził, że M. K. nie może skorzystać z dobrodziejstwa tego przepisu, ponieważ zgodnie z obowiązującym cały czas przepisem art. 11 ustawy z 17 grudnia 2001 r. (o zmianie ustawy o gospodarowaniu ...) miał on już wcześniej ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego. Organ odwoławczy wyjaśnił odwołującemu się, że pod rządami obowiązujących przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu odwołujący może "dorabiać", gdyż zgodnie z art. 37 n ust. 2 tej ustawy, osoba pobierająca zasiłek przedemerytalny może podjąć zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, jeżeli łączna kwota przychodów uzyskanych z tytułu tejże pracy i otrzymywanego zasiłku przedemerytalnego nie przekroczy w danym miesiącu 200 % kwoty zasiłku, o którym mowa a art.. 24 ust. 1. Uważając odmowę przyznania świadczenia przedemerytalnego za krzywdzącą, M. K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Stwierdził, że w roku 1998, kiedy to Zakład Infrastruktury PKP w O. rozwiązał z nim umowę o pracę, uzyskał informację zgodnie z którą "z chwilą osiągnięcia 40 lat pracy wraz z zasiłkiem przedemerytalnym otrzyma(...) "emeryturę pomostową"(świadczenie przedemerytalne)". Wskazał, iż informację tą potwierdził w Urzędzie Pracy w O. i był przeświadczony o jej słuszności i rzetelności. Wyraził pretensję, że został w związku z tym wprowadzony w błąd oraz, że obowiązujące przepisy ograniczają możliwość zarobkowania osobie pobierającej zasiłek przedemerytalny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zawartych w niej zarzutów organ II instancji podkreślił, że M. K. rejestrując się w dniu 3 listopada 1998 r. posiadał okres uprawniający do zasiłku wynoszący ponad 36 lat i najkorzystniejszym świadczeniem, jakie można mu było wtedy przyznać był zasiłek przedemerytalny. Wskazując, że strona złożyła wniosek o zmianę zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne 28 marca 2003 r. a obowiązujący przepis art. 11 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o zagospodarowaniu ... (Dz. U. Nr 154, póz. 1793), stanowi, że osoby, które do dnia 31 grudnia 2001 r. spełniły warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach, organ stwierdził, iż w obecnie obowiązującym stanie prawnym brak możliwości "przejścia" z zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późniejszymi zmianami). Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 12707). Tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę stosownie do wniosku M. K., w którym zwrócił się on o przekształcenie przysługującego mu prawa do zasiłku przedemerytalnego na prawo do świadczenia przedemerytalnego, słusznie wskazał, iż w momencie zarejestrowania się jako osoba bezrobotna (3 listopada 1998 r.), kiedy to osiągnął on wiek 51 lat 5 miesięcy i posiadał 36 lat, l miesiąc i 17 dni okresu uprawniającego do emerytury, spełniał warunki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego (art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 z późn. zm./), nie spełniał natomiast warunków uprawniających do pobierania świadczenia przedemerytalnego (art. 37 k ust. l w/w ustawy). Również w późniejszym okresie strona nigdy nie spełniła warunków uprawniających j ą do pobierania świadczenia przedemerytalnego Organ II instancji słusznie uznał, że art. 3 ust. l ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, póz. 65) nie stwarzał po stronie skarżącego uprawnienia do pobierania tego świadczenia. Na jego podstawie, prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w art. l (ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu), w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. W dniu 31 grudnia 2001 r. art. 37 k ust. l. tej ustawy stanowił, iż świadczenie przedemerytalne przysługuje (z zastrzeżeniem ust. 9) osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub 2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr l, poz. l z późn. zm.). M. K. warunków tych nie mógł spełnić gdyż 12 stycznia 2002 r. miał niespełna 55 lat (pkt 1), w roku w którym rozwiązano z nim stosunek pracy posiadał niewiele ponad 36 lat okresu uprawniającego do emerytury i miał 51 lat (pkt 2 i 3), a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z innych przyczyn niż wymienione w pkt 4 w/w art. 37 k. Słusznie też stwierdził Organ II instancji, że wobec skarżącego nie można zastosować wyżej powołanego art. 3 ust. l ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty ze względu na obowiązywanie art. 11 ustawy z 17 grudnia 2001 r. (o zmianie ustawy o gospodarowaniu ...) Również przepis art. 37 k l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji przez organ II instancji, nie umożliwiał przyznania stronie świadczenia przedemerytalnego, gdyż wymagałoby to ponownego uzyskania przez nią statutu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Mając na względzie rodzaj zarzutów podnoszonych przez skarżącego, należy zwrócić uwagę na to, iż przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracyjnym ani sądowi administracyjnemu uprawnień do uznaniowego traktowania regulowanej nimi problematyki. W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.