II SA 2758/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi "A" Przedsiębiorstwo Usługowo - Produkcyjno - Handlowe Międzynarodowy Transport Drogowy w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie obciążenia karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym I) uchyla zaskarżoną decyzję II) zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego S. M. kwotę 115 zł (sto piętnaście ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III) orzeka, że zaskarżona decyzja me może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia 4 kwietnia 2003r. Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. l i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych w związku z art. 64 ust. l ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia l kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, obciążył "A" w B. karą pieniężną w wysokości 2.880 zł. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 64 ust. l ustawy Prawo o ruchu drogowym przejazd pojazdem nienormatywnym jest dopuszczalny tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego przewoźnik nie posiadał, co zostało wykazane w protokole Nr "[...]" z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 4 kwietnia 2003r. o godz. l13. Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożył S. M., prowadzący działalność pod firmą "A" w B., wnosząc o jej uchylenie i odstąpienie od poboru nałożonej kary. Wyjaśnił, że w dniu 2 kwietnia 2003r. dokonano załadunku paletami z piwem samochodu o nr rej. "[...]" z naczepą o nr "[...]". Po odprawie celnej w B. w trasę do K. wyjechał jednak ciągnik siodłowy "[...]", natomiast ciągnik o nr rej. "[...]" pozostał w warsztacie. Podczas przejazdu samochodu w miejscowości B. kierowca był zmuszony do gwałtownego hamowania i w następstwie tego zdarzenia musiało nastąpić przesunięcie górnych warstw palet do przodu naczepy. Z uwagi na niezawinione działanie kierowcy nałożenie kary za przesunięcie towaru w B. nie znajduje uzasadnienia. W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego odwołania, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 21 maja 2003r., działając na podstawie art. 138 § l pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł, że podstawy prawną wydanej decyzji stanowi art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. l i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych oraz § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003r. Nr 32, póz. 262). W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 4 kwietnia 2003r. w Oddziale Celnym w B. dokonano pomiarów nacisków osi i masy całkowitej pojazdu ciężarowego o nr ciągnika "[...]" i naczepy "[...]" wagą stacjonarną posiadającą ważną legalizację Urzędu Miar w K. nr "[...]" z dnia 4 kwietnia 2001 r. Wynik dokonanego pomiaru wskazał przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drugiej osi o 18,73 kN, przy czym wynik ważenia dynamicznego pojazdu jest drukowany przez urządzenie elektroniczne zainstalowane na wadze, co uniemożliwia wykonanie pomiaru błędnego. Podniesiono, że organ odwoławczy nie kwestionuje zaistnienia zdarzenia wymagającego nagłego hamowania pojazdu przez kierowcę, w wyniku którego doszło do przesunięcia górnych warstw palet z towarem, jednakże to na przewoźniku - będącym stroną postępowania - spoczywa obowiązek przygotowania pojazdu do przewozu po drogach publicznych. Dlatego też ewentualne błędy wynikające z niewłaściwego zabezpieczenia ładunku jego obciążają, gdyż do jego obowiązków należy właściwe zabezpieczenie ładunku, tak aby nie ulegał on przesunięciom w trakcie transportu. Nadto wskazano, że zasady ustalania kar pieniężnych za przejazd po drogach publicznych pojazdów o naciskach osi przekraczających określone wielkości bez wymaganego zezwolenia określa ustawa o drogach publicznych. Zgodnie z pkt 5. l c załącznika do tej ustawy dla osi pojedynczej przekraczającej ponad 115 kN do 125 kN nacisku na oś przewiduje karę w wysokości 2.880 zł. Obciążenie przewoźnika karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia jest obligatoryjne i ustawa nie przewiduje żadnych wyjątków od ustalania kary, bez względu na przyczyny, które spowodowały przekroczenie dopuszczalnych nacisków na oś. W skardze z dnia 12 czerwca 2003r. przesłanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. M. wniósł o uchylenie decyzji z 21 maja 2003r. oraz zwrot zapłaconej kwoty 2.880 zł wraz z odsetkami lub też zmniejszenie wysokości kary. Po raz kolejny zarzucił, że samochód o nr rej. "[...]" z naczepą "[...]" został prawidłowo załadowany w B., tak aby nie zostały naruszone normy przeciążenia na oś i tylko nagłe zdarzenie na drodze wymuszające na kierowcy gwałtowne hamowanie spowodowało przesunięcie ładunku. Po zaistniałym zdarzeniu kierowca nie mógł sprawdzić stanu ładunku i samowolnie rozplombować samochodu. Dodatkowo podniósł, że zdarzenie to miało miejsce w bliskiej odległości od granicy, wobec czego niezasadne jest twierdzenie, że pojazd przez całą trasę poruszał się jako pojazd nienormatywny. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W związku z przeprowadzoną reformą sądownictwa administracyjnego sprawy, w których - jak w tym przypadku - skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na których obszarze właściwości mają siedzibę organy administracji publicznej, których działalność została zaskarżona - art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm). W niniejszej sprawie właściwym do rozpoznania skargi S. M. jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, ponieważ na obszarze jego właściwości ma siedzibę organ administracyjny, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi. W przedmiotowej sprawie, skarga została uwzględniona, bowiem Sąd niezależnie od zarzutów w niej podniesionych, stwierdził istnienie naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, polega natomiast na braku przeprowadzenia postępowania w zakresie zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu, jak również braku prawidłowego wskazania osoby zobowiązanej do uiszczenia kary pieniężnej. Decyzja organu I instancji, po powołaniu podstawy prawnej, zawiera następujące rozstrzygnięcie: "obciążani "A" karą pieniężną w wysokości 2.880 zł". Nawet pobieżna analiza tak sformułowanego rozstrzygnięcia wykazuje, że obejmuje ono jedynie przedmiot sprawy oraz nakłada obowiązek bez wskazania adresata decyzji (np. kierowcy, przewoźnika). W istocie rozstrzygnięcie nie określa podmiotu (z imienia i nazwiska, bądź prawidłowej nazwy podmiotu gospodarczego), na którym spoczywa obowiązek wykonania orzeczonego nakazu. Tym samym z literalnego brzmienia decyzji, nie wynika na kogo organ nałożył obowiązek uiszczenia kary pieniężnej. W sprawie nie budzi żadnych wątpliwości okoliczność, iż określony w rozstrzygnięciu podmiot, na który nałożona została kara pieniężna nie istnieje, gdyż z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (karta 0011 akt adm.) wynika, że podmiotem gospodarczym jest S. M. działający pod firmą "A" w B. Tego rodzaju rozstrzygnięcie jest oczywiście wadliwe i podjęte zostało z naruszeniem przepisu art. 107 § l Kpa. Należy przypomnieć, że decyzja administracyjna jako akt władczy i jednostronny kończy postępowanie w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej i orzekając o określonym nakazie winna określać do kogo (imiennie) nakaz ten jest skierowany. Brak oznaczenia podmiotu (osoby fizycznej), na którą nałożono określony obowiązek, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, wyłącza w ogóle możliwość traktowania takiej decyzji jako tytułu wykonawczego. Oceny tej nie podważa fakt doręczenia decyzji kierowcy pojazdu po dokonanej kontroli pojazdu, który nie jest stroną postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drodze publicznej pojazdu nienormatywnego. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy dokonując weryfikacji decyzji organu I instancji w trybie art. 138 § l pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w przedmiocie powołania prawidłowej podstawy prawnej wydanej decyzji nie usunął wskazanego wyżej naruszenia prawa. Nadto wyjaśnić należy, iż istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej z uwzględnieniem zarzutów podniesionych od orzeczenia pierwszoinstancyjnego. Oznacza to stosownie do art. 107 § 3 Kpa, że organ po rozpatrzeniu ponownym sprawy w uzasadnieniu decyzji winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W przedmiotowej sprawie decyzja organu odwoławczego nie odpowiada tym wymogom, gdyż mimo zgłoszonego zarzutu, iż granicę państwa i badaniu kontrolnemu w dniu 4 kwietnia 2004r. poddany został inny samochód, niż to wskazano w decyzji organu I instancji i poprzedzającej jej wydanie kontroli pojazdu w Oddziale Celnym w B., organ odwoławczy do powyższej okoliczności nie ustosunkował się, jak również na tę okoliczność nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, do czego był zobligowany na podstawie art. 7 i 77 Kpa. Okoliczność powyższa ma natomiast podstawowe znaczenie w sprawie, skoro za przejazd po drogach publicznych bez wymaganego zezwolenia, stosownie do art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, pobiera się kary z tytułu przejazdu konkretnego samochodu ciężarowego. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 oraz art. 107 § l i 3 Kpa, które miało wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego (pkt. II sentencji) oraz orzeczenie o nie wykonaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt.III sentencji), uzasadniaj ą przepisy art. 152 i 200 tej ustawy.