II SA 3321/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak- Sikora Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dojazdu I. uchyla zaskarżona decyzję i utrzymana nią w mocy decyzją organu I instancji II. zasądza od Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego A. R. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr "[...]" z dnia l sierpnia 2002 r., znak: "[...]" Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w O. odmówił A. R. przyznania zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. R. W uzasadnieniu zarzuca, że decyzję Dyrektora WAM OT w O. Nr "[...]" w sprawie przydziału kwatery położonej w L. przy ul. K. otrzymał w dniu 16 października 2000 r., natomiast przedmiotowa kwatera została przydzielona i protokolarnie przekazana innej osobie już dnia 9 października 2000 r., zanim mógł zająć ostateczne stanowisko w tej sprawie. Wskazuje ponadto, iż dnia 17 lipca 2002 r. przedłożył do WAM OT O. prawo do innej, o zmienionej strukturze osobnej kwatery stałej w garnizonie L., które nie zostało zrealizowane, natomiast wniosek o zwrot kosztów dojazdu złożył w późniejszym okresie. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją Nr "[...]" z dnia 5 września 2002 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Stwierdził w uzasadnieniu, że stosownie do § 2 pkt l rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 września 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią służbę żołnierze zawodowi (Dz. U. Nr 118, poz. 1265) zwrot kosztów dojazdu nie przysługuje, jeżeli żołnierz zawodowy w służbie stałej odmówił przyjęcia osobnej kwatery stałej, kwatery zastępczej lub innego pomieszczenia mieszkalnego w miejscowości, w której pełni czynną służbę wojskową, lub otrzymał w miejscu pełnienia służby ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery. Skarżący nie przyjął kwatery, która została przygotowana i przydzielona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Za okoliczność bez znaczenia uznał termin przydziału tej kwatery innej osobie. Wyjaśnił również, iż wniosek z dnia 17 lipca 2002 r. nie rozpoczyna biegu nowego terminu oczekiwania na przydział kwatery, a jedynie uaktualnia dotychczasowy wniosek w zakresie przynależnej powierzchni mieszkalnej. W złożonej skardze A. R. wnosi o stwierdzenie nieważności i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 130 § l i 2 oraz art. 156 § l pkt 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Rejonowy wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 z późn. zm.). Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, powołując się na art. 48 ust. l ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 z późn. zm.) oraz § 2 pkt l rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 września 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią służbę żołnierze zawodowi (Dz. U. Nr 118, poz. 1265), odmówiły skarżącemu przyznania zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby, gdyż w ich ocenie w nieuzasadniony sposób odmówił przyjęcia kwatery, przygotowanej i przydzielonej zgodnie z przepisami. Przepis art. 48 ust. l powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, stanowił, iż żołnierze zawodowi zamieszkujący, za zgodą dowódcy jednostki, w innej miejscowości i dojeżdżający do miejscowości, w której stale pełnią służbę, otrzymują zwrot kosztów dojazdu najdogodniejszym publicznym środkiem transportu, jeżeli organy wojskowe nie wykupiły uprawnień do bezpłatnych przejazdów tym środkiem. Natomiast jeżeli żołnierz zawodowy odmówił przyjęcia osobnej kwatery stałej, kwatery zastępczej lub innego pomieszczenia mieszkalnego w miejscowości, w której pełni czynną służbę wojskową, lub otrzymał w miejscu pełnienia służby ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, nie przysługuje mu zwrot kosztów (§ 2 pkt l rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 września 2001 r.). Organy obu instancji jako okoliczność faktyczną uzasadniającą brak prawa do zwrotu kosztów dojazdu wskazują odmowę przyjęcia przydzielonej skarżącemu kwatery. W ocenie sądu nie można jednak uznać, iż określony w § 2 ust. l powołanego rozporządzenia przypadek, dotyczący odmowy przyjęcia zaproponowanej kwatery, ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Decyzją przydziału osobnej kwatery stałej Nr "[...]" z dnia 30 sierpnia 2000 r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego przydzielił skarżącemu osobną kwaterę stałą nr "[...]" przy ul. K. w L. Skarżący kwatery nie przyjął i odwołał się od tej decyzji, wywodząc, iż stan techniczny lokalu uniemożliwia jego bezpieczne użytkowanie. Decyzją z dnia 28 września 2000 r., Nr "[...]" Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego utrzymał w mocy powyższą decyzję i stwierdził, że kwatera została właściwie przygotowana dla nowego użytkownika, nadaje się do zasiedlenia i bezpiecznego użytkowania. Powyższą decyzję doręczono skarżącemu w dniu 16 października 2000 r. Jednocześnie już w dniu 9 października 2000 r. decyzją nr "[...]" przedmiotowa kwatera została przekazana i odebrana protokolarnie przez inną osobę. Okoliczność ta nie jest między stronami sporna. Stosownie do art. 110 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Decyzja administracyjna rozpoczyna więc swój byt prawny z chwilą jej doręczenia (ogłoszenia) adresatowi. Z tym momentem wiąże organ, który ją wydał, a adresatowi wskazuje, w jaki sposób będzie wpływać na jego prawa lub obowiązki. Z treści tego przepisu wynika ponadto, że decyzja taka nie może być zmieniona lub uchylona przez organ, który ją wydał, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Organ ten nie może również w jakikolwiek inny sposób uchylić się od tego związania. Odnosząc powyższe uwagi do decyzji organu pierwszej instancji z dnia 30 sierpnia 2000 r., przydzielającej kwaterę skarżącemu, stwierdzić należy, iż jej moc wiążąca stanowiła przeszkodę przydzielenia innej osobie tej samej kwatery. Organ pierwszej instancji przedwcześnie orzekł w sprawie z wniosku tej osoby, szczególnie, że organ odwoławczy utrzymał w mocy wskazaną decyzję. Z punktu widzenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa niewątpliwie niewłaściwe było wydanie takiej decyzji, skoro w dniu 9 października 2000 r. organ pierwszej instancji nie mógł mieć i nie miał pewności o ostatecznym negatywnym stanowisku skarżącego. Nie ma bowiem w aktach sprawy żadnego dokumentu świadczącego o przekazaniu lokalu do zasiedlenia przez skarżącego i odmowie przyjęcia tego lokalu. Działania takiego nie usprawiedliwia przekonanie organów o braku zainteresowania skarżącego przyjęciem kwatery. Organy obu instancji niezasadnie uznały okoliczność przyznania lokalu innej osobie za bez znaczenia w sprawie z wniosku o zwrot kosztów dojazdu. W sytuacji wadliwego działania organu pierwszej instancji w sprawie przydziału przedmiotowej kwatery, rozpoznając wniosek skarżącego o zwrot kosztów dojazdu, organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej powinny - mając na względzie zasady wyrażone w art. 6 i 8 kpa - rozważyć możliwość uznania wspomnianej wadliwości za wyłączającą odmowę przyznania zwrotu kosztów dojazdu. Powyższe naruszenie prawa, jako mające istotny wpływ na wynik sprawy, powodowało konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Z tego względu na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji. Na marginesie należy zauważyć, iż zarzut naruszenia art. 156 § l pkt 5 kpa nie jest zasadny. Z zestawienia dat wynika, iż decyzja z dnia 28 września 2000 r. była niewykonalna w dacie jej doręczenia, a nie w dacie jej podjęcia. Powołany przepis stanowi o niewykonalności decyzji spowodowanej istnieniem przeszkód w jej wykonaniu, które istniały już w dniu wdania decyzji i są nieusuwalne przez cały czas, nie odnosi się natomiast do daty doręczenia lub ogłoszenia tej decyzji. Błędny jest także zarzut naruszenia art. 130 kpa, zgodnie z którym przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Wykonanie decyzji oznacza spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z jej rozstrzygnięciem. Decyzja o odmowie przyznania świadczenia nie kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie można mówić o jej wykonaniu. Niewątpliwie natomiast decyzje w sprawie przydziału skarżącemu osobnej kwatery nie zostały wykonane, skoro lokal ten faktycznie odebrała inna osoba, a nie skarżący.