II SA 3439/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (Spr.) Protokolant Renata Hermanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2004 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia wypłaty świadczenia przedemerytalnego: I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. 2 II SA 3439/03 Uzasadnienie Decyzją z dnia 5 czerwca 2003r. nr "[...]" Starosta Powiatu w N. orzekł o zawieszeniu wypłaty świadczenia przedemerytalnego K. Z. od dnia l kwietnia 2002r. do dnia 28 lutego 2003r. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż K. Z. decyzją Nr "[...]" z dnia 17 kwietnia 2000r. wydaną przez Starostę Powiatu w N. nabył prawo do świadczenia przedemerytalnego. W decyzji wskazano, iż w toku rejestracji K. Z. został pouczony o obowiązku informowania Powiatowego Urzędu Pracy o uzyskiwanych dochodach. Z dniem l kwietnia 2002r. zostały wprowadzone w życie ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. nr 154, poz. 1793) nowe przepisy, które znowelizowały art. 37n ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.). Zgodnie z wprowadzonymi zmianami prawo do świadczenia przedemerytalnego ulega zawieszeniu w przypadku uzyskiwania diet i innych należności pieniężnych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, jeżeli łączna kwota uzyskiwanych przychodów w danym miesiącu z tych tytułów oraz z tytułu świadczenia przedemerytalnego byłaby wyższa niż 200% zasiłku dla bezrobotnych. Organ I instancji wskazał, iż K. Z. w okresie od l kwietnia 2002r. do 31 sierpnia 2002r. mógł uzyskiwać dodatkowy przychód w kwocie 190,60zł miesięcznie, natomiast od l września 2002r. wysokość przychodu mogła wynosić maksymalnie 199,20zł. Organ I instancji podał, iż K. Z. we wskazanych okresach otrzymywał diety w wysokości znacznie przekraczającej wskazane kwoty, co uzasadnia wydanie decyzji o zawieszeniu prawa do świadczenia przedemerytalnego za ten okres. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł K. Z. W odwołaniu podniósł, iż nic nie wiedział o zmianie przepisów. Z informacji jaką uzyskał w momencie rejestracji w 2000r. wynika, iż diety radnych nie powodują zawieszenia świadczenia przedemerytalnego. Wywodzono dalej, iż po nowelizacji przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie są jasne. Odwołujący wskazał na przewlekłość postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Podał ponadto, iż w okresie od kwietnia do października 2002r. będąc radnym znaczną część środków uzyskiwanych z diet pozostawił w kasie gminy przeznaczając je na cele społeczne. Wojewoda decyzją z dnia 23 lipca 2003r. Nr "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji wskazał, iż obowiązujący od l kwietnia 2002r. art. 37n ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu reguluje możliwość łączenia pobieranego świadczenia przedemerytalnego z innymi dochodami. Przy czym - zdaniem organu II instancji - wymieniony przepis jest w swej treści jednoznaczny. Oznacza to, że osiąganie przychodów z innych tytułów niż określone w art. 37n ust. 2 pkt. l i 2 ustawy oraz uzyskiwanie diet i innych należności pieniężnych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, stanowiących łączną kwotę uzyskanych przychodów w danym miesiącu z tych tytułów oraz z tytułu świadczenia przedemerytalnego, przekraczające kwotę 200% zasiłku dla bezrobotnych, powoduje zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ II instancji uznał, iż bezsprzecznym jest, że diety, które otrzymywał skarżący przekraczają wraz z otrzymanym świadczeniem przedemerytalnym w spornym okresie kwotę 200% zasiłku dla bezrobotnych, dlatego też z mocy art. 37n ust. 2 prawo do zasiłku należało zawiesić. Organ II instancji przyznał, iż brak jest podstaw do twierdzenia, że informacja, która została rozesłana do osób pobierających świadczenia przedemerytalne o zmianie art. 37n ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dotarła do K. Z. Zdaniem tego organu nie zmienia to jednak faktu, że łączny przychód strony w okresie od l kwietnia 2002r. do 28 lutego 2003r. przekroczył równowartość 200% zasiłku podstawowego. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył K. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W złożonej skardze K. Z. nie kwestionuje ustalonych zaskarżoną decyzją, czasookresu jak i wysokości pobranych diet. Zdaniem skarżącego jednak, organy wydając sporne decyzje w sposób rażący naruszyły prawo. Skarżący wywodził, iż z literalnego brzmienia art. 37n oraz z jego wykładni gramatycznej nie można wyprowadzić tezy, że osiąganie przychodów z tytułu odsetek lub innych przychodów pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika, podlegających opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych oraz uzyskanych diet i innych należności pieniężnych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, powoduje podstawę do zawieszenia świadczenia przedemerytalnego. Skoro - zdaniem skarżącego - ustawa wyłącza diety z przychodów powodujących zawieszenie świadczenia przedemerytalnego, to należy uznać, że organy orzekające źle zinterpretowały obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa stosując je w sposób dowolny, niezgodnie z treścią i intencją ustawodawcy, co jest sprzeczne z działaniami państwa prawa. Skarżący wskazał też, że nie został poinformowany przez organ I instancji o zmianie treści art. 37n. Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wskazując nadto, ze diety i inne należności pieniężne otrzymywane przez osoby pełniące inne obowiązki społeczne i obywatelskie stają się przychodem z chwilą ich otrzymania lub pozostawienia do dyspozycji. Tym samym należy je uwzględnić przy obliczaniu łącznej sumy uzyskanych w danym miesiącu przychodów. Przekroczenie zaś równowartości 200% zasiłku dla bezrobotnych wynikające z łącznych przychodów w danym miesiącu, powoduje zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: W związku z przeprowadzoną reformą sądownictwa administracyjnego sprawy, w których - jak w tym przypadku - skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na których obszarze właściwości mają siedzibę organy administracji publicznej, których działalność została zaskarżona - art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.). Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Usunięcie decyzji z obrotu prawnego może nastąpić m. in. w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo materialne, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem norm prawa materialnego, to jest art. 37n ust. 2 pkt 3 ustawy 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Stan faktyczny sprawy nie stanowił przedmiotu kontrowersji pomiędzy stronami. W sprawie niniejszej bezsporne jest, że w okresie od l kwietnia 2002r. do 28 lutego 2003r. skarżącemu przysługiwało prawo do świadczenia przedemerytalnego oraz, że w okresie tym skarżący uzyskiwał diety z racji pełnienia funkcji Przewodniczącego Rady Gminy, a następnie Przewodniczącego Komisji Budżetowej w Starostwie Powiatowym w N. Skarżący nie kwestionuje także wysokości pobieranych diet. Spór między stronami sprowadza się natomiast do wykładni przepisu art. 37n ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym od dnia l kwietnia 2002r. Zgodnie z tym przepisem prawo do świadczenia przedemerytalnego ulega zawieszeniu w przypadku: 1) podjęcia pozarolniczej działalności; 2) podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli łączna kwota przychodów, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskanych w danym miesiącu z tytułu zatrudnienia i innej pracy zarobkowej oraz otrzymywanego świadczenia przedemerytalnego byłaby wyższa od kwoty 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. l; 3) osiągania przychodów z innych tytułów niż wymienione w pkt l i 2, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz uzyskiwania diet i innych należności pieniężnych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, jeżeli łączna kwota uzyskanych przychodów w danym miesiącu z tych tytułów oraz z tytułu świadczenia przedemerytalnego byłaby wyższa od kwoty 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1. Z przywołanych wyżej przepisów w sposób bezsporny widać, iż prawo do świadczenia przedemerytalnego ulega zawieszeniu, jeżeli osoba, która to świadczenie pobiera, podejmuje pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Koleiną przesłanką powodującą zawieszenie świadczenia jest podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przy czym w tym przypadku koniecznym warunkiem do zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego jest, ażeby przychody z tego tytułu wraz z otrzymywanym świadczeniem przedemerytalnym przekroczyły kwotę 200% zasiłku dla bezrobotnych. Następną grupą przychodów powodujących zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego są przychody uzyskiwane z innych tytułów niż wymienione w pkt l i 2, jeżeli łączna kwota uzyskanych przychodów w danym miesiącu z tych tytułów oraz z tytułu świadczenia przedemerytalnego byłaby wyższa od kwoty 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1. Z przychodów powodujących zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego ustawodawca wyłączył jednak przychody wskazane w art. 37n ust. 2 pkt. 3, które zostały wymienione po słowach "z wyłączeniem przychodów". Tymi przychodami są: przychody uzyskane z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Takiego wyłączenia przychodów nie kwestionuje organ II instancji. Sporne natomiast między stronami jest to, czy zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego powoduje otrzymywanie diet i innych należności pieniężnych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich. Zdaniem Sądu wykładnia językowa tego przepisu w sposób jednoznaczny wskazuje, że diety i inne należności wymienione w tym przepisie nie powodują zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Należy podkreślić, iż w redakcji przepisu posłużono się spójnikiem "oraz", co może oznaczać tylko tyle, że świadczenie przedemerytalne nie ulega zawieszeniu pomimo uzyskiwania przychodów w dwóch przypadkach, mianowicie kiedy świadczeniobiorca: uzyskuje przychody z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz kiedy osoba posiadająca prawo do świadczenia przedemerytalnego uzyskuje diety i inne należności pieniężne wykonując czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich. Użycie spójnika "oraz" powoduje, że te dwie grupy przychodów wymienionych w art. 37n ust. 2 pkt 3 nie powodują zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Te grupy przychodów zostały bowiem jak wskazano wyżej umieszczone po słowach "z wyłączeniem przychodów", a przed sformułowaniem znajdującym się po przecinku: ,jeżeli łączna kwota uzyskanych przychodów w danym miesiącu z tych tytułów oraz z tytułu świadczenia przedemerytalnego byłaby wyższa od kwoty 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. l", co w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, iż zostały one wyłączone z przychodów skutkujących zawieszeniem prawa do świadczenia przedemerytalnego, wymienionych w punktach l, 2 i 3 ustępu drugiego art. 37n ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Rację ma więc skarżący, że diety jakie uzyskiwał on z tytułu pełnienia funkcji radnego nie po woduj ą zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Należało zatem na podstawie przepisu art. 145 § l pkt l lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylić zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Z uwagi na treść wyroku, Sąd na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się orzeczenia.