II SA 3522/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia NSA Asesor Protokolant Hanna Raszkowska (sprawozdawca) Kazimierz Jarząbek Beata Jezielska Karolina Alboszta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie uregulowania własności nieruchomości rolnej - - skargę oddala. 2 II SA 3522/02 Uzasadnienie Powiatowa Komisja do Spraw Uwłaszczenia w E. decyzją z dnia 5 lipca 1972r. wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, póz. 250) przekazała na własność H. i W. małż. S., nieruchomość rolną o powierzchni 13,69 ha wraz z zabudowaniami położone na terenie wsi N., należącą do K. i L. małż. K. W uzasadnieniu stwierdzono, że W. S. użytkował gospodarstwo rolne od 1962r. Wyjaśniono dalej, że między stronami w tym roku została zawarta umowa dzierżawy na okres lat pięciu. Mimo wygaśnięcia umowy małżonkowie S., w dalszym ciągu użytkowali sporne gospodarstwo. K. i L. małż. K. nie prowadzili spornego gospodarstwa trudniąc się pracą poza rolnictwem, co stanowiło ich główne źródło utrzymania. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy przez Wojewódzką Komisję ds. Uwłaszczenia w G. Wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2002r. J. K. (spadkobierca K. i L. małż. K.) wystąpił o stwierdzenie nieważności wyż. wym. decyzji Powiatowej Komisji ds. Uwłaszczenia i o natychmiastowy zwrot nieruchomości. Starosta E. decyzją z dnia 26 lipca 2002r. po rozpatrzeniu powyższego wniosku na podstawie art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 Nr 57, póz. 603) umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 5 lipca 1972r. -opisanej wyżej. W uzasadnieniu decyzji Starosta stwierdził, że w myśl obowiązującego cyt. art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. w sprawach dotyczących uregulowania własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących zmiany, uchylenia, wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności, a postępowanie wszczęte w tym trybie ulega umorzeniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. decyzją z dnia 16 września 2002r. Nr "[...]" po rozpatrzeniu odwołania J. K. od wyż. wym. decyzji Starosty utrzymał w mocy decyzję tegoż Starosty. W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na przepisy art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. stwierdził, iż od dnia l stycznia 1992 r. nie ma możliwości prawnej skutecznego dochodzenia w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wzruszenia ostatecznych decyzji wydanych w sprawach uwłaszczenia gospodarstw rolnych - bez względu na istniejący stan faktyczny i zarzuty podnoszone przez strony. Z treści skargi J. K. wynika, iż wnosi on o uchylenie decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że własności gospodarstwa rolnego został pozbawiony na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. Wskazał, iż obecnie Państwo Polskie jako suwerenne, nie może tolerować tejże ustawy. Dodał, że konfiskaty gospodarstwa dokonano z przyczyn politycznych, wskutek przestępstwa. Dlatego też według skarżącego, w niniejszej sytuacji winien znaleźć zastosowanie art. 44 Konstytucji RP zgodnie z którym bieg przedawnienia w stosunku do przestępstw, nie ściganych z przyczyn politycznych, popełnionych przez funkcjonariuszy publicznych lub na ich zlecenie, ulega zawieszeniu do czasu ustania tych przyczyn. Skarżący powołał się także na święte prawo własności, wnosząc jednocześnie by Sąd Administracyjny wyegzekwował własność jego gospodarstwa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Powyższa skarga w związku z reformą sądownictwa administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie z art. 97 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.). Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa, sąd obowiązany jest skargę oddalić. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Decyzja Starosty E. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. wydane zostały na podstawie art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw. Według jednoznacznej treści tego przepisu do ostatecznych decyzji, wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a wszczęte w tych sprawach postępowanie administracyjne podlega umorzeniu. Oznacza to, że z woli ustawodawcy wymienionych trybów nadzwyczajnych przewidzianych w postępowaniu administracyjnym w zakresie wzruszenia ostatecznych decyzji (aktów własności ziemi) nie stosuje się, chociażby te decyzje były dotknięte takimi kwalifikowanymi wadami, które w innych sytuacjach niż uregulowane w tym przepisie skutkowałyby stosowanie tych trybów. A zatem niektóre decyzje (akty własności ziemi) mimo kwalifikowanych wad będą funkcjonowały w obrocie prawnym. Organ II instancji był zatem obowiązany bez zanalizowania kwestii prawidłowości wydanej wcześniej decyzji administracyjnej (aktu własności ziemi), umorzyć postępowanie w tej sprawie. Obowiązujący od l stycznia 1992 r. art. 63 ust. 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 19 października 1991 r. zawiera zakaz prowadzenia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego w sprawach unormowanych przepisami ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, na podstawie których wydane były rozstrzygnięcia zwane aktami własności ziemi. Taki też pogląd ugruntował się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tworząc jednolitą linię orzeczniczą (m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 1998 sygn. akt II SA 1441/98 oraz wyrok 16 grudnia 1998r. sygn. akt II SA 1603/98). Z powyższego wynika, że w obecnym stanie prawnym nie ma podstaw prawnych do wzruszenia ostatecznej decyzji z dnia 5 lipca 1972r. W tym stanie prawnym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.