II SA 3769/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia NSA Piotr Piszczek Asesor WSA Beata Jezielska (sprawozdawca) Protokolant Renata Hermanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2004 r., sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie czasowego pełnienia innych obowiązków służbowych oddala skargę. 2 II SA 3769/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 7 października 2002r. Dyrektor Izby Celnej zlecił Z. S. wykonywanie innych obowiązków służbowych w Referacie Kontroli Celnej w Urzędzie Celnym w E. na okres od dnia 14 października 2002r. do dnia 14 kwietnia 2003r. z zachowaniem dotychczasowego stanowiska, stopnia służbowego i uposażenia. W uzasadnieniu wskazano, iż z uwagi na potrzeby służby Celnej oraz dotychczasowy przebieg służby, doświadczenie zawodowe i posiadane kwalifikacje funkcjonariusza zlecenie mu czasowego wykonywania innych obowiązków służbowych jest celowe i niezbędne. Z. S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Podał, iż w ciągu jedenastoletniej służby nigdy nie był karany dyscyplinarnie, a od momentu mianowania go na stanowisko kierownika zmiany nie wydarzyło się nic, co mogłoby wpłynąć na ewentualne odwołanie go z tego stanowiska. Wskazał, iż za swoją służbę była nagradzany, podnosi swoje kwalifikacje i wszczyna najwięcej postępowań karno-skarbowych. Wskazał, iż jest to drugie przeniesienie czasowe w ciągu roku, co odbiera jako złą ocenę swojej pracy. Podniósł także, iż zmiana miejsca pracy łączy się z koniecznością poniesienia kosztów dojazdów, a ponadto nie brano pod uwagę jego sytuacji rodzinnej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 17 października 2002r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy własną decyzję. W uzasadnieniu podano, iż zarzut dotyczący pozbawienia stanowiska jest bezzasadny, gdyż w decyzji określono, iż stanowisko, stopień służbowy oraz uposażenie pozostają bez zmian. Podniesiono, iż czasowa zmiana warunków pełnienia służby nastąpiła w związku z potrzebą dokonywania rotacji pomiędzy jednostkami organizacyjnymi w urzędach celnych. Czasowe przeniesienie nastąpiło z uwagi na doświadczenie zawodowe funkcjonariusza, co zostało wskazane w decyzji, nie zaś z powodu złej oceny jego pracy. Podano, iż sytuacja rodzinna brana jest pod uwagę tylko w przypadku, gdy funkcjonariuszem jest kobieta w ciąży lub osoba samotnie sprawująca opiekę nad dzieckiem do lat 14, gdyż wówczas przeniesienie może nastąpić tylko za zgodą zainteresowanego. Żadna z tych okoliczności w tym wypadku nie zachodzi. Odnosząc się do kwestii dojazdów wskazano, iż przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 2000r. w sprawie przyznania świadczeń związanych z przeniesieniem funkcjonariusza celnego do pełnienia służby w innej miejscowości nie przewidują zwrotu kosztów w przypadku codziennych dojazdów do miejsca wykonywania służby. Na decyzję Dyrektora Służby Celnej skargę wniósł Z. S. reprezentowany przez pełnomocnika. Zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 18 ust. l i 2 ustawy Służbie Celnej poprzez zlecenie wykonywania obowiązków służbowych w Referacie Kontroli Celnej w E. przy zachowaniu równorzędnego stanowiska w sytuacji, gdy takowe stanowisko w tej jednostce organizacyjnej nie istnieje oraz art. 18 ust. 3 powołanej ustawy poprzez nieprzyznanie skarżącemu świadczenia pieniężnego na zagospodarowanie się w nowej miejscowości, należnego w dniu przeniesienia. Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż normy zawarte w art. 18 ust. l i 2 ustawy o Służbie Celnej pozostają ze sobą w ścisłym związku. Zatem w jego ocenie funkcjonariuszowi celnemu można zlecić na okres do 6 miesięcy w roku kalendarzowym wykonywanie innych obowiązków służbowych, zgodnych z jego kwalifikacjami, przy czym przeniesienie może nastąpić na takie samo lub równorzędne stanowisko w tej samej lub innej miejscowości. Skoro, zatem skarżący zajmował stanowisko kierownika zmiany w Oddziale Celnym w G., którego odpowiednika nie ma w Referacie Kontroli Celnej w E., to przeniesienie takie nie znajduje pokrycia w obowiązujących przepisach prawa. Zarzucił ponadto, iż zmiana miejsca pracy łączyć się będzie z obniżeniem należnego skarżącemu uposażenia albowiem nie otrzyma on ekwiwalentu rekompensującego mu koszty dojazdów do pracy, a także utracił dodatek za wykonywanie pracy w porze nocnej. Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż zaskarżona decyzja narusza art. 18 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej, nakazujący wypłatę pracownikowi w związku z przeniesieniem do służby w innej miejscowości jednorazowego świadczenia pieniężnego na zagospodarowanie się w wypadku, gdy łączy się z tym zmiana miejsca zamieszkania, której nie można w tym wypadku wykluczyć. Przy czym wskazał, iż nawet w przypadku braku podstaw do wypłaty tego świadczenia, miejscowość, w której ma pełnić służbę nie może być uznana za pobliską w rozumieniu § 2 ust. l rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 2000r. Pełnomocnik skarżącego podniósł także, iż skoro w toku postępowania wielokrotnie powoływano się na kwalifikacje i nienaganny przebieg służby skarżącego, to te przymioty najlepiej mogą być wykorzystane na dotychczasowym stanowisku i w dotychczasowym miejscu pracy. Wskazał przy tym na negatywne reperkusje przeniesienia, które rodzi wątpliwości, co do uczciwości, bezstronności i rzetelności pracownika. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, iż wykonywanie przez funkcjonariusza innych obowiązków przez okres 6 miesięcy nie wiąże się ze zmianą miejsca zamieszkania, a dojazd do wyznaczonego miejsca pracy nie trwa dłużej aniżeli godzinę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie w niniejszej sprawie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji jest czasowe powierzenie skarżącemu wykonywania obowiązków służbowych w Referacie Kontroli Celnej w Urzędzie Celnym w E.. Natomiast poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje kwestia świadczeń pieniężnych, o których mowa w art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72 poz. 802 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 2000r. w sprawie przyznania świadczeń związanych z przeniesieniem funkcjonariusza celnego do pełnienia służby w innej miejscowości (Dz. U. nr 36 poz. 403). Zgodnie bowiem z art. 81 ustawy o Służbie Celnej kognicji sądu administracyjnego podlegają jedynie decyzje o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza celnego, przeniesieniu albo zleceniu mu wykonywania innych obowiązków służbowych, przeniesieniu na inne stanowisko bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków. Natomiast w myśl art. 82 ustawy spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych w pozostałych sprawach rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż nie narusza ona prawa. Art. 18 powołanej ustawy o Służbie Celnej zawiera regulacje dotyczące zmiany warunków pełnienia służby funkcjonariuszy celnych. Przy czym w ocenie Sądu przepis ten określa w ust. l i 4 zasady czasowego (do 6 miesięcy w roku kalendarzowym) zlecenia wykonywania innych obowiązków służbowych lub przeniesienia do innej jednostki organizacyjnej Służby Celnej w tej samej lub innej miejscowości, zaś w ust. 2 - zasady przeniesienia na takie samo lub równorzędne stanowisko, w tej samej lub innej miejscowości na stałe. Za takim rozumieniem powołanego przepisu przemawia przede wszystkim literalne jego brzmienie. Skoro bowiem w ust. l i 4 wyraźnie określono, iż chodzi o czasowe zlecenie wykonywania obowiązków lub czasowe przeniesienie do innej jednostki organizacyjnej, wskazując przy tym ścisły przedział czasowy do 6 miesięcy w roku kalendarzowym, zaś w ust. 2 takiego ograniczenia czasowego brak to przyjęcie interpretacji, iż także ten ustęp dotyczy przeniesienia czasowego byłoby nieuzasadnione z uwagi na zasadę racjonalności ustawodawcy. Wskazać też należy, iż w każdym z powołanych ustępów inna jest podstawa zmiany warunków pełnienia służby. W przypadku czasowego zlecenia wykonywania innych obowiązków (ust. 1) są to bowiem potrzeby Służby Cywilnej, przy przeniesieniu na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości (ust. 2) - ważne względy służbowe, zaś w przypadku czasowego przeniesienia do innej jednostki organizacyjnej w tej samej lub innej miejscowości (ust. 4) podstawą są potrzeby służbowe. Poza tym przyjęcie za pełnomocnikiem skarżącego interpretacji, iż ust. l powołanego art. 18 jest ściśle związany z ust. 2 prowadziłoby do uznania, iż przeniesienie na inne stanowisko służbowe, takie samo lub równorzędne może nastąpić jedynie czasowo. Skoro jednak ustawodawca dopuścił w art. 22 ustawy możliwość przeniesienia na stałe nawet na niższe stanowisko, to brak jest podstaw do przyjęcia iż nie może to dotyczyć stanowiska takiego samego lub równorzędnego. Należy przy tym odróżnić kwestię przeniesienia na inne stanowisko od czasowego zlecenia wykonywania innych obowiązków lub czasowego przeniesienia od innej jednostki organizacyjnej. Powołanie na stanowisko służbowe łączy się bowiem z aktem mianowania (art. 10 ust. l w związku z art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej), podczas gdy czasowe pełnienie innych obowiązków lub czasowe pełnienie służby w innej jednostce organizacyjnej nie powoduje żadnych zmian w tym zakresie. W związku z tym fakt, iż funkcjonariusz czasowo nie pełni swoich obowiązków (bądź to w wyniku zlecenia mu innych obowiązków, bądź też z powodu pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej) nie pozbawia go dotychczasowego stanowiska, co zresztą w zaskarżonej decyzji zostało to jednoznacznie określone. Nie jest zatem zasadny zarzut, iż czasowe przeniesienie do innej jednostki organizacyjnej może dotyczyć tylko przeniesienia na takie samo lub równorzędne stanowisko. Podnieść przy tym należy, iż w ocenie Sądu jako podstawę prawną decyzji wystarczyło wskazanie art. 18 ust. 4 ustawy o Służbie Cywilnej, gdyż z jej treści wynika iż skarżący został przeniesiony do innej jednostki organizacyjnej, co najczęściej łączy się z wykonywaniem innych obowiązków. Należy zauważyć, iż wykonywanie obowiązków funkcjonariusza służby celnej jest szczególnym rodzajem zatrudnienia, związanym z pozostawaniem w stosunku służbowym. Z jednej strony łączy się to z uprawnieniami określonymi przepisami ustawy, a z drugiej zaś -ze szczególnymi obowiązkami (m.in. koniecznością zmiany czasowej lub na stałe miejsca wykonywania obowiązków służbowych). Przy czym skarżący jako osoba pozostająca w służbie korzysta z ochrony swojego stosunku służbowego, gdyż wszelkie zmiany w tym zawiązane (łącznie ze zwolnieniem ze służby) są ściśle regulowane przepisami prawa. Jednocześnie jednak ustawodawca - ze względu na szczególny charakter służby celnej - przewidział możliwości czasowej zmiany obowiązków powierzonych funkcjonariuszowi lub też zmiany miejsca ich wykonywania. Przy czym określił, iż przesłanką warunkującą taką zmianę są potrzeby służby lub też względy służbowe, a nie zgoda funkcjonariusza (poza wypadkami o których mowa w art. 19 ustawy). O ile zatem jedną z takich potrzeb jest konieczność dokonywania czasowej rotacji funkcjonariuszy, to uzasadnia ona wydanie zaskarżonej decyzji. Nie jest przy tym zasadny zarzut, co do szczególnie negatywnego traktowania skarżącego, gdyż poprzednie czasowe przeniesienie miało miejsce w okresie od l lipca 2001 r. do 30 września 2001 r. Zatem nie został naruszony warunek czasowego przeniesienia do 6 miesięcy w roku kalendarzowym. Nie można także zgodzić się z argumentacją pełnomocnika skarżącego, iż zmiana warunków pełnienia służby łączy się ze zmianą uposażenia. W zaskarżonej decyzji wyraźnie bowiem określono, iż uposażenie to pozostaje bez zmian, co czyni zadość wymogom określonym w art. 18 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej. Przy czym wskazać należy, iż dodatek za pracę w porze nocnej jest częścią uposażenia, gdyż w myśl art. 50 ustawy jest to jedynie dodatek do uposażenia. Podobnie nie stanowi uposażenia zwrot kosztów dojazdu do pracy, gdyż zgodnie z art. 49 ust. jest to inne świadczenie pieniężne. Wobec powyższego zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca są zgodne z prawem. W związku z tym skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).