II SA 4002/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (Spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2004 r. sprawy ze skargi L. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego - oddala skargę Decyzją z dnia 28 marca 2003 r. (Nr: "[...]"), wydaną na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Burmistrz Miasta i Gminy M. umorzył postępowanie w sprawie rozgraniczenia działek nr 12/3 i 12/4 położonych we wsi P. w gminie M., wszczęte na skutek wniosku L. O. Bezprzedmiotowość postępowania uzasadniona została faktem, iż geodezyjny podział nieruchomości na wskazane działki został już dokonany na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 3 października 1977 r. (sygn. akt "[...]"). Organ wskazał, iż zgodnie z art. 39 ust. l i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), postępowanie rozgraniczeniowe jest w tym przypadku niedopuszczalne ponieważ istnieją dokumenty pozwalające odtworzenie punktów granicznych w terenie. W odwołaniu od tej decyzji L. O. wyraziła przekonanie, że burmistrz jest organem właściwym do dokonania sprawdzenia prawidłowego wytyczenia przedmiotowych działek w terenie. Podniosła, iż z dokumentacji geodezyjnej wynika, że mają one taką samą powierzchnię, jednak jej sąsiad zajmuje większą powierzchnię, czyli zajmuje część budynku mieszkalnego na jej działce. Z tego względu w swoim podaniu prosi o dokonanie rozgraniczenia, żeby pokazać jak w rzeczywistości działki są wydzielone. Zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 4 sierpnia 2003 r. ("[...]"). Organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 29 ust. l Prawa geodezyjnego i kartograficznego, rozgraniczenie nieruchomości służy ustaleniu przebiegu granic między nimi przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie i sporządzenie odpowiednich dokumentów. W sprawie dokonano już ustalenia granic nieruchomości oraz utrwalono te granice. Strona nie wnosi o ustalenie zmiany granic działki, lecz o ustalenie, iż jej sąsiad zajmuje większą powierzchnie niż 0,02 ha, stanowiących jego własność, poprzez objęcie w posiadanie części działki stanowiącej własność strony. W ocenie kolegium jest to spór dotyczący naruszenia prawa własności, ma jako taki charakter cywilny i nie może być rozstrzygany w postępowaniu administracyjnym. Zarzucając organom obu instancji uchylanie się od uregulowania stanu prawnego, L. O. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Prócz okoliczności wskazanych w odwołaniu skarżąca podniosła, iż w ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzja Prezydium P.R.N. w P. z 27 maja 1968 r. o wykonaniu aktu nadania Nr "[...]" z dnia 14 grudnia 1962 r., którą w swoim postanowieniu przywołał Sąd Rejonowy, powinna być unieważniona, co w konsekwencji powodowałoby, iż postanowienie sądu nie miało by urnocowania prawnego w postępowaniu cywilnym i administracyjnym. Przytaczając argumentację zawartą w swej decyzji, organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wskazał ponadto, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 listopada 1999 r., na którą powołuje się skarżąca, została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2000 r. (sygn. akt II SA 2584/99), który stwierdził m.in., że prawomocne orzeczenia sądowe, a więc i postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 3 października 1977 r. (sygn. akt "[...]") i Sądu Wojewódzkiego z dnia 24 stycznia 1978 o zniesieniu współwłasności działki siedliskowej, w myśl art. 365 kpc wiązanie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz i inne sądy i organy państwowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późniejszymi zmianami). Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w związku z art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/). Tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Została ona oparta na trafnym przekonaniu, iż istotą sprawy jest spór o charakterze własnościowym, który nie może być rozstrzygany w ramach postępowania administracyjnego. Uzasadnienie organu odwoławczego niedostatecznie wyraźnie odcina się jednak od stanowiska organu I instancji, zgodnie z którym wyodrębnienie przedmiotowych działek, w wyniku dokonania geodezyjnego podziału nieruchomości, której współwłasność została zniesiona postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 3 października 1977 r., wyklucza prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego . Problematykę rozgraniczenia nieruchomości regulują przepisy rozdziału 6. ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2000r.Nr 100, póz. 1086 ze zm.) oraz odnośnie do postępowania przed sądami powszechnymi - przepis art.153 Kodeksu Cywilnego. Żaden z przepisów nie stoi na przeszkodzie wystąpieniu z ponownym wnioskiem o rozgraniczenie, gdyż ustalenie stanu prawnego granicy i jej utrwalenie w terenie nie eliminuje na przyszłość sporów między właścicielami sąsiednich gruntów co do jej przebiegu. Szereg zdarzeń o charakterze faktycznym może bowiem sprawić, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania, przykładowo : zasiedzenie przygranicznych pasów gruntu czy zniszczenie znaków granicznych mogące stanowić przeszkodę w określeniu przebiegu granicy w terenie. Jeżeli spór między właścicielami sąsiednich nieruchomości nie ogranicza się tylko do usunięcia lub zniszczenia znaków granicznych, to ani art. 39 Pr. geod. i kart., ani też żaden inny przepis nie stoi na przeszkodzie wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie. Przeszkody takiej nie stanowi także wcześniej wydane postanowienie o rozgraniczeniu. Znaczenie tego postanowienia sprowadza się bowiem do tego, że uczestnicy postępowania, w którym ono zapadło, nie mogą kwestionować wynikającego z niego stanu własności, o ile ten nie uległ zmianie w wyniku późniejszych zdarzeń. Rozgraniczenie zaś ze swej istoty polega na skonfrontowaniu aktualnego stanu faktycznego władania z tytułem prawnym do władania. Wcześniej wydane postanowienie o rozgraniczeniu, ze swego charakteru będące postanowieniem ustalającym, przesądza tylko o stanie prawnym granicy dzielącej sąsiednie nieruchomości w dacie wydania go. W kolejnym postępowaniu o rozgraniczeniu przedmiotem rozstrzygnięcia nie jest więc stan rzeczy leżący u podstaw wydania tego pierwszego postanowienia, a stan istniejący w dacie kolejnego orzekania o przebiegu granicy (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 marca 2002r. w sprawie IV CKN 809/00). Wskazać jednak należy, że z twierdzeń zawartych w pismach skarżącej znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż nie tyle domaga się ona ponownego rozgraniczenia nieruchomości, ile wydania części nieruchomości stanowiącej jej własność a bezprawnie zajętej przez sąsiada. Cywilnoprawny charakter tego sporu oznacza jednak, iż konfrontacji istniejącego stanu faktycznego władania z tytułem prawnym do władania dokonywać może jedynie sąd powszechny. Jest to spór o własność i sąd powszechny w toku postępowania o wydanie części nieruchomości w razie potrzeby ustali przebieg granicy i dokona rozgraniczenia. Brak kompetencji organu administracji w tego rodzaju sprawie musiał więc skutkować umorzeniem prowadzonego przez niego postepowania, stosownie do art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.). Mając na uwadze powyższe, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.