II SA 4171/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia NSA Kazimierz Jarząbek Asesor WSA Beata Jezielska (sprawozdawca) Protokolant Karolina Alboszta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2004 r., sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]" r., Nr "[...]", w przedmiocie odmowy wypłaty nagrody rocznej - - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. 2 II SA 4171/02 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją nr "[...]" z dnia 26 listopada 2002r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w B. nr "[...]" z dnia 8 listopada 2002r. w przedmiocie odmowy wypłaty nagrody rocznej za rok 2001. W uzasadnieniu podano, iż M. F. był zatrudniony w charakterze funkcjonariusza Służby Więziennej w Zakładzie Karnym w B. do dnia 30 maja 2001 r. Został zwolniony ze służby z powodu orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby. W dniu 25 października 2002r. wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego w B. z żądaniem wypłaty nagrody rocznej za 2001 r. Organ pierwszej instancji odmówił uwzględnienia jego wniosku ze względu na brak podstaw prawnych. Wyjaśniono, iż w kwietniu 2001 r. M. F. otrzymał nagrodę roczną przysługującą w 2001 roku, zgodnie z treścią § 11 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000r. w sprawie przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 116 poz. 1266), na zasadach określonych w obowiązującym do 31 grudnia 2000r. zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997r. w sprawie warunków przyznawania nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg funkcjonariuszom Służby Więziennej (Dz.Urz. Min. Sprawiedl. Nr 4 poz. 37). Natomiast w 2002r. nagrody były wypłacane wyłącznie "czynnym" funkcjonariuszom Służby Więziennej na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 15 poz. 145), które weszło w życie w marcu tego roku. Od decyzji tej odwołanie wniósł M. F., podtrzymując swoje żądanie wypłaty nagrody rocznej za 2001 r. Powołując się na zapis § l ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000r. wskazał, iż funkcjonariuszowi, który na skutek choroby pozostającej w związku ze służbą nabył prawo do renty inwalidzkiej przysługuje nagroda roczna za ostatni rok służby bez względu na okres służby pełnionej w danym roku. Podał przy tym, iż nagroda otrzymana w 2001 r. była nagrodą za rok 2000r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej nie uwzględnił odwołania, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Dodatkowo wyjaśniono, iż nagrody roczne od roku 1997, tj. daty ich wprowadzenia były wypłacane funkcjonariuszom z "góry" za dany rok. Na poparcie tej tezy przywołano treść § 5 ust. 2 w związku z ust. 3 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997r. zgodnie z którym jeżeli okoliczności, o których mowa w ust. 3 zaszły po przyznaniu nagrody w danym roku kalendarzowym, okresów tych nie wlicza się do okresów stanowiących podstawę do przyznania nagrody rocznej w następnym roku kalendarzowym. Wskazano, iż nagroda roczna w 2001 r. także była wypłacana "z góry", gdyż § 11 ust. l rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2000r. odsyła do zasad określonych we wcześniejszym zarządzeniu. Na decyzje obydwu instancji skargę wniósł M. F., zarzucając im rażące naruszenie prawa poprzez uznanie, iż brak jest podstaw do wypłacenia mu nagrody rocznej za 2001 r. oraz wnosząc o ich uchylenie. W uzasadnieniu skargi przyznał, iż otrzymał nagrodę roczną w dniu 19 kwietnia 2001 r., lecz była to nagroda za 2000r. Z dniem l stycznia 2001 r. obowiązywało już bowiem rozporządzenie z dnia 19 grudnia 2000r., które w § 11 ust. l nakazywało wypłatę nagrody za rok 2000 na zasadach określonych w dotychczas obowiązującym zarządzeniu z dnia 5 września 1997r. Skarżący podniósł jednak, iż nie otrzymał nagrody za 2001 r. należnej mu stosownie do § l ust. 6 rozporządzenia z 19grudnia2000r. Zarzucił przy tym, iż niezasadne jest powoływanie się przez organy obydwu instancji na § 11 ust. l rozporządzenia z 19 grudnia 2000r., gdyż przepis ten regulował jedynie kwestie techniczne, dotyczące wypłaty nagrody rocznej w 2001r., a nie należnej za 2001 r. Podniósł ponadto, iż przytaczanie przepisów dotyczących nagród należnych w 2002r. jest w niniejszej sprawie w ogóle bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie w niniejszej sprawie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Odnosząc się do oceny zaskarżonych decyzji uznać należy, iż zostały one wydane z naruszeniem prawa. Stosownie do art. 106 ust. l ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U. Nr 61 poz. 283 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie zwolnienia skarżącego ze służby funkcjonariuszowi mogą być przyznane nagrody roczne, nagrody uznaniowe i zapomogi. Przy czym warunki ich przyznawania miały określić przepisy wykonawcze wydane przez Ministra Sprawiedliwości. Skarżący został zwolniony ze służby w dniu 30 maja 2001 r. W tej dacie kwestię warunków przyznawania nagrody rocznej funkcjonariuszom Służby Więziennej regulowało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000r. w sprawie warunków przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 119 póz. 1266), które weszło w życie z dniem l stycznia 2001 r. Przy czym zgodnie z § 11 ust. l powołanego rozporządzenia wypłata nagrody rocznej w roku 2001 r. miała nastąpić na zasadach określonych w zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997r. w sprawie określenia warunków przyznawania nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg funkcjonariuszom Służby Więziennej (Dz.U. MS Nr 4 poz. 37). W związku z tym organy obydwu instancji orzekające w niniejszej sprawie uznały, iż wypłata nagrody rocznej, którą skarżący otrzymał w kwietniu 2001 r. stanowiła realizację jego uprawnienia do tej nagrody za 2001 r. Swoje stanowisko uzasadniły tym, iż zgodnie z powołanym zarządzeniem z 1997r. nagrody były przyznawane z "góry", tzn. nagroda była wypłacana w roku, za który ją przyznawano. Taka interpretacja przepisów powołanego zarządzenia nie znajduje jednak uzasadnienia. Wprawdzie § 5 ust. l stanowił, iż nagrodę roczną przyznaje się z dniem 26 kwietnia, nie określając czy dotyczy to roku, w którym następuje jej nabycie, czy też roku następnego, jednakże zgodnie z § 2 tegoż zarządzenia warunkiem nabycia prawa do nagrody rocznej w pełnej lub ograniczonej wysokości było wykonywanie obowiązków służbowych przez okres roku kalendarzowego lub co najmniej jego części. W tej sytuacji trudno było uznać, aby wypłata nagrody rocznej mogła nastąpić przed nabyciem uprawnień do jej otrzymania. Nawet jednak, gdyby podzielić interpretację organów, iż wypłata nagrody w oparciu o przepisy zarządzenia z 5 września 1997r. następowała "z góry", to sytuacja ta uległa zmianie z dniem l stycznia 2001 r. Z tą bowiem datą weszło w życie powołane wyżej rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000r., uchylające jednocześnie dotychczasowe zarządzenie z 1997r. Nabycie prawa do nagrody za 2001 r. następowało zatem w oparciu o przepisy powołanego rozporządzenia z 2000r., a te w § 7 stanowiły iż nagrodę roczną przyznaje się nie później niż w ciągu pierwszych czterech miesięcy kalendarzowych następujących po roku, za który przysługuje nagroda, z tym że funkcjonariuszowi zwalnianemu ze służby nagrodę roczną przyznaje się nie później niż w ostatnim dniu służby. Z uwagi na fakt, iż skarżący został zwolniony ze służby z dniem 30 maja 2001r., z tym dniem nabył prawo do nagrody rocznej za 2001 r. w oparciu w przepisy powołanego rozporządzenia z 2000r. Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem organów obydwu instancji odnośnie interpretacji § 11 ust. l rozporządzenia z 19 grudnia 2000r. Przede wszystkim przepis ten określa zasady wypłat nagród rocznych w 2001 r., a nie za 2001 r. Ponadto nie można go odczytywać w oderwaniu od pozostałych regulacji zawartych w powołanym rozporządzeniu. Przede wszystkim należy zważyć, iż § 11 ust. l stanowił, iż wypłata nagród w 2001 r. następuje według zasad określonych w zarządzeniu z 5 września 1997r., z zastrzeżeniem ust. 2. W ustępie tym uregulowano zaś kwestię wypłaty nagród rocznych za 2000r. w odniesieniu do funkcjonariuszy w służbie przygotowawczej, którym na podstawie zarządzenia z 1997r. prawo do nagrody rocznej w ogóle nie przysługiwało. Skoro zatem ustęp 2 formułował odstępstwo od zasady wyrażonej w ustępie l, a odnosiło się to do wypłaty nagród za 2000 rok, to nie może ulegać wątpliwości iż ustęp l także dotyczył nagród wypłacanych za rok 2000r. Podnieść także należy, iż przepisy rozporządzenia z 19 grudnia 2000r. weszły w życie z dniem l stycznia 2001 r. Przyjmując zatem za organami obydwu instancji, iż do nagród za 2001 r. miały zastosowanie regulacje zawarte w zarządzeniu z 1997r. należałoby uznać, iż w odniesieniu do tego roku obowiązywały dwie różne regulacje: zarządzenie z 1997r. i rozporządzenie z 2000r.. Kłóci się to z zasadą racjonalnego ustawodawcy. O ile bowiem intencją Ministra Sprawiedliwości byłoby stosowanie przepisów zarządzenia z 1997r. także w odniesieniu do nagród za 2001 r., to określiłby datę wejścia w życie rozporządzenia z 2000r. z datą o rok późniejszą. Zresztą zważyć należy, iż zasadę stosowania dotychczasowych przepisów w odniesieniu do nagród za rok poprzedzający datę wejścia w życie przepisów wykonawczych zachowano także w kolejnym 2002r., w którym zaczęło obowiązywać rozporządzenie z dnia 30 stycznia 2002r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 15 poz. 145). § 11 tegoż rozporządzenia stanowi bowiem, iż wypłata nagrody rocznej za 2001 r. następuje na zasadach dotychczasowych. Wobec powyższego uznać należy, iż słuszne jest stanowisko skarżącego, iż nagroda wypłacona mu w dniu 19 kwietnia 2001 r. w oparciu o - jak przyznały same organy -przepisy zarządzenia z 5 września 1997r. stanowiła nagrodę za 2000r. Pozostając jednak w służbie do 30 maja 2001r. skarżący nabył prawo do nagrody rocznej za 2001r. stosownie do przepisów rozporządzenia z 19 grudnia 2000r. Przy czym przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić, w jakim rozmiarze jest mu ta nagroda należna. Z tego względu na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.