II SA 623/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimierz Jarząbek (Spr.) Sędziowie WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie wysokości zasiłku przedemerytalnego - oddala skargę. 2 II SA 623/03 UZASADNIENIE Wojewoda decyzją Nr "[...]" z dnia 23 stycznia 2003 r., na podstawie art. 138 § l pkt l Kpa, po rozpatrzeniu odwołania H. K. od decyzji Starosty Nr "[...]" z dnia 5 grudnia 2002 r. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano, że H. K. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. dnia 2 listopada 1999 r. Udokumentowała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 23 lata, 3 miesiące i 15 dni. Decyzją z dnia 29 listopada 1999 r. znak "[...]" Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S., na podstawie art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, póz. 128 ze zm.) przyznano bezrobotnej prawo do zasiłku od dnia 10 listopada 1999 r. H.K. dostarczyła do PUP w S. świadectwo pracy z dnia 03 grudnia 1999 r., wystawione przez Gospodarstwo Skarbu Państwa w K., dokumentujące 7 lat, 11 miesięcy i l dzień stażu pracy. Po przeliczeniu, udokumentowany okres uprawniający do zasiłku wynosi 31 lat, 2 miesiące i 16 dni. Decyzją z dnia 10 grudnia 1999 r. znak: "[...]" Kierownika PUP w S., przyznano w/w prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 10 grudnia 1999 r. (od dnia przedłożenia dodatkowego świadectwa pracy). Decyzją Starosty z dnia 24 marca 2000 r., znak "[...]" uchylono w całości decyzję Kierownika PUP w S. z dnia 29 listopada 1999 r. w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych i orzeczono o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 03 listopada 1999 r., tj. od dnia następnego po zarejestrowaniu się zainteresowanej w PUP w S.. Starosta decyzję swoją uzasadnił tym, że H. K. w dniu rejestracji spełniała warunki art. 37j do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Za okres od 3 listopada 1999 r. do 31 października 2000 r. PUP w S. wypłacał zawyżoną kwotę zasiłku przedemerytalnego, ponieważ nie zastosował się do postanowień art. 37 j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i nie pomniejszył przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia H. K., osiągniętego w ostatnich 12 miesiącach poprzedzających miesiąc zgłoszenia wniosku, o naliczone i potrącone od tego wynagrodzenia składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe. Na skutek tej pomyłki w w/w okresie zasiłek przedemerytalny był wypłacany H. K. w wysokości ustalonej kwotowo, wyższej od 120% kwoty zasiłku podstawowego. Powiatowy Urząd Pracy w S. nie zażądał zwrotu nadpłaconej kwoty 1278,40 złotych, uznając powstałą nadpłatę za własną pomyłkę. W dniu 19 lipca 2002 r. zainteresowana złożyła do Wojewody wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 24 marca 2000 r., z powodu rażącego naruszenia prawa. Stwierdziła w nim, że posiada uprawnienia do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty zasiłku podstawowego. Decyzją z dnia 4 listopada 2002 r. znak: "[...]" Wojewoda, na podstawie art. 156 § l pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził nieważność decyzji Starosty z dnia 24 marca 2000 r. znak: "[...]" oraz z dnia 10 grudnia 1999 r. znak: "[...]", z powodu rażącego naruszenia prawa stwierdzając, że decyzja z dnia 24 marca 2000 r. rozstrzygnęła sprawę uprawnień do zasiłku przedemerytalnego, wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną, bez uprzedniego uchylenia tej pierwszej decyzji. Natomiast decyzja z dnia 10 grudnia 1999 r. o przyznaniu H. K. prawa do zasiłku przedemerytalnego bez określenia wysokości przyznanego świadczenia nie zawierała uzasadnienia faktycznego i prawnego, wymaganego art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 grudnia 2002 r. znak: "[...]", Starosty, wydaną na podstawie art. 37j ust. l i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, obowiązującego w dniu rejestracji bezrobotnej, orzeczono o przyznaniu jej prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego od dnia 3 listopada 1999 r. w wysokości 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych. Starosta decyzję swoją uzasadnił tym, że wysokość zasiłku nie może przekroczyć 90 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z 12 miesięcy i być niższa od 120 % kwoty zasiłku podstawowego. We wniesionym do Wojewody odwołaniu H. K. wnosi o uchylenie lub zmianę w/w decyzji i przyznanie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty zasiłku dla bezrobotnych. Uważa, że spełniła wszystkie warunki art. 37j ustawy do przyznania prawa do zasiłku w tej wysokości. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy stwierdził, że H. K., co jest bezsporne w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, legitymowała się wymaganym okresem 30 lat uprawniającym do uzyskania zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 37j ust. l pkt l w/w ustawy. Spełniała również warunki uprawniające do naliczenia zasiłku przedemerytalnego według zasad określonych art. 37j ust. 3 i następne, bowiem powiat szczycieński w dniu 30 czerwca 1998 r. był uznany za powiat zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, a stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Ust. 3 art. 37j nie można rozpatrywać w oderwaniu od ust. 6 tego przepisu. Ust. 6, który obowiązywał do 22 grudnia 2000 r. stanowił, że naliczona w ten sposób kwota nie może być większa od 90% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, w okresie 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc zgłoszenia wniosku o zasiłek przedemerytalny i być niższa od 120 % kwoty zasiłku, o którym mowa wart. 24 ust. l. W przypadku zainteresowanej zachodzi taka sytuacja, że 90% jej przeciętnego wynagrodzenia z okresu ostatnich 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku wynosi 475,55 zł i stanowi mniej niż 120% kwoty zasiłku podstawowego wynoszącego w dniu jej rejestracji 483,12 zł. Dlatego organ I instancji ustalił prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty zasiłku podstawowego, a. W odwołaniu H. K. stwierdza, że "odmówiono mi prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160%". Należy podkreślić, że kwestię tę przesądza cytowany już art. 37j ust. 6 ustawy, który nie pozwala organowi na ustalenie prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości przekraczającej 90% przeciętnego wynagrodzenia, który w/w uzyskała w ostatnich 12 miesiącach swojej pracy. Nadto, za odmową uwzględnienia żądania odwołującej się przemawiają także względy wykładni funkcjonalnej art. 37j ust. 6 w/w ustawy. Gdyby bowiem przyjąć stanowisko wnioskującej (160% x 402,60 zł = 644,16 zł) wówczas, wbrew założeniom omawianej ustawy, a w szczególności art. 37j ust. 6, wysokość zasiłku przedemerytalnego przekroczyłaby wysokość miesięcznego wynagrodzenia (528,39 zł) za pracę H. K.. Spowodowałoby to sytuację, że wypłacane świadczenia z Funduszu Pracy byłyby wyższe od dochodów uzyskiwanych z pracy zarobkowej, z czym trudno byłoby się zgodzić. Organ odwoławczy mając powyższe na uwadze orzekł jak w sentencji. H.K. wniosła skargę na decyzję Wojewody z dnia 23 stycznia 2003 r. zarzucając rażące naruszenie prawa, polegające na odmowie przyznania jej zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% zasiłku dla bezrobotnych, mimo iż spełnia wszelkie przesłanki określone w art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Podnosząc ten zarzut domagała się zmiany decyzji i przyznania zasiłku w wysokości 160% lub uchylenia decyzji przekazania sprawy do ponownego rozpoznania W uzasadnieniu skargi podniosła, że w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania, zamieszkiwała w gminie uznanej za zagrożoną szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, a stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, a zatem ma pełne i bezsporne prawo do zasiłku w wysokości 160%. Zdaniem skarżącej z przepisów ustawy wyraźnie wynika że zasiłek przedemerytalny nie może być niższy niż 120 % zasiłku dla bezrobotnych lub 160 % jeżeli bezrobotny mieszka w rejonie zagrożonym szczególnie wysokim bezrobociem. Skarżąca spełniła wszelkie warunki do tego by zostało przyznane jej prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości podwyższonej. Starosta wbrew postanowieniom wynikającym z art. 37 j. ust. 3 w/w ustawy przyznał jej prawo do zasiłku przedemerytalnego tylko w wysokości 120 %, przy czym decyzję swoją uzasadnił tym, że wysokość zasiłku nie może przekraczać 90 % przeciętnego minimalnego wynagrodzenia z 12 miesięcy i być niższe od 120 % kwoty zasiłku podstawowego. Ponieważ kwota z 90% wynagrodzenia skarżącej była niższa od 120% zasiłku, przyznano jej tylko 120%, pomijając przy tym znaczenie art. 37 j. ust. 3 ustawy, a zatem doszło do ewidentnego naruszenia prawa. Skarżąca zwracała się do różnych organów o wyjaśnienie w jakiej wysokości powinna otrzymywać w/w świadczenie, zawsze otrzymywała odpowiedź, że w wysokości 160%. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zadaniem Sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania a nie orzekania pod względem merytorycznym. Jeżeli zaskarżona decyzja prawa nie narusza Sąd obowiązany jest skargę oddalić. W sprawie spór toczy się o to, czy wysokość wypłaconego skarżącej zasiłku przedemerytalnego winna wynosić 160% zasiłku określonego w art. 24 ust. l ustawy, czy też winna być określona na podstawie ust. 6 art. 37 j. Z treści art. 37 ust. 2 cytowanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wynika i zasadą jest, że wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 120% kwoty zasiłku o którym mowa w art. 24 ust. l z zastrzeżeniem art. 3-6. W art. 3 - 6 ustawodawca ustanowił wyjątki dotyczące wysokości tego zasiłku - zasiłek wynosi 160% zasiłku podstawowego - oraz określił granice maksymalnych, minimalnych wysokości zasiłku, których przekroczyć nie można. W myśl ust. 3 art. 37 j. "wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 160% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. l, dla osoby zamieszkałej - w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania - w powiatach (gminach) uznawanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Zasiłek ten przysługuje również w przypadku, gdy w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego rejon został wykreślony z wykazu powiatów (gmin) uznanych za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym". Nie oznacza to jednak, że osoba o której mowa w ust. 3, a także 4 i 5 otrzyma zasiłek w wysokości 160 % -określonej na podstawie zwykłych działań arytmetycznych. A wynika to z treści postanowień zawartych w ust. 6 art. 37 j. Wedle tego przepisu "wysokość zasiłku przedemerytalnego nie może przekroczyć 90% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, w okresie 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc zgłoszenia wniosku o zasiłek przedemerytalny i być niższa od 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. l". Chodzi tu o wynagrodzenie bezrobotnego, które otrzymywał w okresie 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc zgłoszenia wniosku o zasiłek przedemerytalny. Nie jest to jedyne ograniczenie wysokości zasiłku przedemerytalnego, albowiem dalsze ograniczenie tej wysokości przewidziane jest w ust. 7 art. 37 j. Przepis ten stanowi, że "przeciętne miesięczne wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 6, wypłacane za okres po 31 grudnia 1998 r. pomniejsza się o naliczone i potrącone od tego wynagrodzenia składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe". Z powyższego wynika, że o tym w jakiej wysokości bezrobotny otrzyma zasiłek przedemerytalny (o którym mowa w ust. 3) decyduje wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia jakie otrzymywał w okresie 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa do świadczenia. A zatem należy przyjąć, że w świetle wyżej wymienionych uregulowań prawnych, bezrobotnym o których mowa w ust. 3, 4 i 5 wypłaca się zasiłki w różnej wysokości tzn. od 90% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia do kwoty nie niższej niż 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. l. Inne rozumienie tych przepisów prowadziłoby do sytuacji, że bezrobotni, którzy otrzymywali najniższe wynagrodzenie po 31 grudnia 1998 r. w przypadku przyznania im prawa do zasiłku w wysokości 160 % bez ograniczeń, o których mowa w ust. 6 i 7, otrzymywaliby zasiłek przedemerytalny w wysokości wyższej niż otrzymywali wynagrodzenie za pracę, po naliczeniach i potrąceniach o których mowa wyżej. Byłoby to odstępstwem od zasad ustalania wysokości świadczenia przedemerytalnego (art. 37k ust. 2) lub emerytury na podstawie art. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy zaznaczyć należy, że skarżąca od l stycznia 1999 r. do 31 października 1999 r. otrzymywała wynagrodzenie brutto 650,- zł miesięcznie, zaś po potrąceniu zaliczki podatku, składki rentowej, ubezpieczenia chorobowego i ubezpieczenia zdrowotnego otrzymywała wynagrodzenie w kwocie 478,48 zł. Z oświadczenia skarżącej wynika, że w listopadzie oraz grudniu 1998 r. otrzymywała wynagrodzenie w kwocie 478,48 zł. Wobec tego od l listopada 1998 r. do 31 października 1999 r. skarżąca otrzymywała wynagrodzenie w kwocie 650,- zł, z którego potrącono składki: na ubezpieczenie emerytalne 63,44 zł, na ubezpieczenie rentowe 42,25 zł, na ubezpieczenie chorobowe 15,93 zł (k. 21) czyli razem 121,62 zł. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie wyliczone w oparciu o postanowienia zawarte w ust. 7 art. 37j wynosi 528,38 zł, a 90% tej kwoty wynosi 475,54 zł. Wobec tego stosownie do treści ust. 6, wysokość zasiłku przedemerytalnego stanowiąca 90 % przeciętnego wynagrodzenia skarżącej wynosi 475,54 zł, a zasiłek o którym mowa w art. 24 ust. l, w listopadzie 1999 r. wynosił 402, 50 zł, to 120 % tego zasiłku wynosiło 483,30 zł. Skoro w myśl ust. 6 art. 37j, wysokość zasiłku przedemerytalnego nie może być niższa niż 120% zasiłku o którym mowa w art. 24 ustawy, to przyznany jej w 1999 r. zasiłek przedemerytalny w wysokości 120 %, kwotowo był wyższy niż wynosiło 90% jej przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w okresie, który był oceniany dla potrzeb ustalenia wysokości tego świadczenia. Z przyczyn wyżej przytoczonych stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.