II SA 815/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimierz Jarząbek (Spr.) Sędziowie WSA Marzenna Glabas Asesor WSA Beata Jezielska Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie nagrody rocznej - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymanej nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. 2 II SA 815/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 20 grudnia 2002 r. Dyrektor Zakładu Karnego w K. odmówił przyznania J. P. nagrody rocznej za rok 2001. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z obowiązującymi w 2001 r. przepisami, brak było podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku J. P. o wypłatę nagrody rocznej. Jako podstawę prawną decyzji przytoczono art. 106 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 ze zm.) oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie delegacji ustawowej przez Ministra Sprawiedliwości. Organ I instancji rozstrzygając sprawę powołał się na rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000 r. w sprawie warunków przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 119, poz. 1266). Podniesiono mianowicie, że nagrody roczne należne funkcjonariuszom w 2001 r. wypłaca się zgodnie z § 11 tegoż rozporządzenia na podstawie przepisów wcześniej obowiązującego aktu prawnego regulującego tę kwestię, a mianowicie zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 r. w sprawie określania warunków przyznawania nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg funkcjonariuszom Służby Więziennej (Dz. Urzędowy Ministerstwa Sprawiedliwości Nr 4, poz. 37).W decyzji wskazano, że zgodnie z w/w zarządzeniem w 2001 r. funkcjonariuszowi wypłacono w kwietniu nagrodę roczną w pełnej wysokości. Natomiast wypłata nagrody rocznej należnej za 2001 r., była realizowana dopiero w 2002 r., kiedy to J. P. nie był funkcjonariuszem Służby Więziennej, dlatego też, zdaniem organu I instancji, nagroda ta już mu nie przysługiwała. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł J. P. podnosząc, że za rok 2001 należy mu się nagroda roczna. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 27 stycznia 2003 r. Nr "[...]", utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając argumentację przedstawioną przez Dyrektora Zakładu Karnego w K.. Organ II instancji wskazał dodatkowo, że zgodnie z zasadą zawartą w § 5 ust. 3 powołanego wyżej zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 1997 r., funkcjonariuszom zwolnionym ze służby, którzy posiadają uprawnienia do renty inwalidzkiej, nagrodę roczną przyznaje się w pełnej wysokości w dniu zwolnienia ze służby. Argumentowano dalej w uzasadnieniu decyzji, że regulacja powyższa dotyczyła przede wszystkim sytuacji, gdy funkcjonariusza zwolniono przed terminem wypłaty nagród rocznych (26 kwietnia) lub też, gdy otrzymał w kwietniu nagrodę pomniejszoną (z powodów wymienionych w zarządzeniu), a następnie był zwolniony ze służby, spełniając warunki zawarte w § 5 zarządzenia. Wówczas w dniu zwolnienia nagrodę roczną "wyrównywano" do pełnej wysokości. Organ wskazał, że jest to odstępstwo od ogólnej zasady zawartej w § 2 ust. 2 zarządzenia, które stanowi, iż w razie pełnienia służby przez część roku kalendarzowego przyznaje się część nagrody rocznej, proporcjonalnie do liczby dni pełnienia służby. Organ II instancji podniósł także, iż w roku 2001 przyznano J.P. nagrodę roczną w pełnej wysokości. Organ wskazał również, że nagrody roczne w 2002 r. wypłacane były na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 15, poz. 145). Nagrody w 2002 r. były wypłacane jedynie funkcjonariuszom, a w tym okresie J. P. funkcjonariuszem już nie był. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J.P. Skarżący stwierdził, iż za rok 2001 należy mu się nagroda roczna. Nagroda ta należy mu się na podstawie § 11 obowiązującego w 2001 r. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000 r. w Sprawie przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wcześniejsze stanowisko, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie z art. 97 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Rozpoznając skargę Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Dlatego też Sąd, nie jest związany przytoczoną przez skarżącego podstawą prawną, w oparciu o którą sprawa winna być według niego rozpoznana. W sprawie sporne jest między stronami, czy za rok 2001, przysługuje skarżącemu prawo do nagrody rocznej. Organy administracji słusznie ustaliły, że sprawę wypłaty funkcjonariuszom nagród rocznych reguluje art. 106 powołanej ustawy o Służbie Więziennej. Niewłaściwie jednak zastosowały w niniejszej sprawie przepisy wykonawcze wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w tejże ustawie. Po pierwsze organy obu instancji błędnie przyjęły, że w odniesieniu do skarżącego w kwestii wypłaty nagrody rocznej zastosowanie będą miały przepisy zarządzenia z 1997 r. Po drugie organy w sposób oczywiście błędny zinterpretowały przepisy znajdujące się w tym zarządzeniu, jak i w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000 r. Nietrafne jest stanowisko organów stwierdzające, że zgodnie z § 11 ust. l rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2000 r. do nagród rocznych należnych funkcjonariuszom za rok 2001 i ze względu na szczególne okoliczności określone w rozporządzeniu, wypłacanych w tym roku, zastosowanie mają przepisy zarządzenia Ministra Sprawiedliwości. W tym okresie bowiem zarządzenie to już nie obowiązywało, a to ze względu na treść § 12 rozporządzenia z 2000 r. Jedyny wyjątek dotyczący stosowania uchylonego zarządzenia stanowił ów § 11 ust. l rozporządzenia, ale odnosił się on tylko i wyłącznie do wypłaty nagrody rocznej w 2001 r., do której prawo powstało z tytułu służby pełnionej w 2000 r. Przepis ten nie określał podstawy nabycia prawa do nagrody rocznej za 2001 r., która wynika z § l rozporządzenia, a regulował wyłącznie zasady wypłaty świadczeń w 2001 r. Również powoływane przez organ zarządzenie z 1997 r. w § l określało materialne przesłanki nabycia prawa do nagrody rocznej. W myśl tego przepisu warunkiem uzyskania prawa do tej nagrody było nienaganne pełnienie służby przez okres roku kalendarzowego, oczywistym jest zatem, że nagroda ta była świadczeniem spełnianym w roku następującym po spełnieniu warunku w postaci pełnienia służby w roku poprzedzającym jej wypłatę. Natomiast, aby uzyskać prawo do nagrody rocznej za rok 2001, należało spełnić wymogi określone w § l rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2000 r. Zgodnie z § l ust. l tego rozporządzenia funkcjonariusz Służby Więziennej, pełniący służbę przez okres roku kalendarzowego nabywa prawo do nagrody rocznej w wysokości określonej w art. 106 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej. Nagrodę taką przyznaje się nie później niż w ciągu pierwszych czterech miesięcy kalendarzowych następujących po roku, za który przysługuje nagroda (§7 rozporządzenia). Od tej ogólnej zasady przewidziano wyjątki powodujące możliwość wcześniejszej wypłaty nagrody. I tak funkcjonariusz, który w związku z nabyciem prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej, pełnił w danym roku służbę przez część roku kalendarzowego, nabywa prawo do nagrody rocznej w wysokości 1/12 jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, za każdy miesiąc kalendarzowy pełnienia służby. Jednakże funkcjonariuszowi, który na skutek wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą nabył prawo do renty inwalidzkiej, przysługuje nagroda roczna za ostatni rok służby w wysokości określonej w § l ust. l rozporządzenia, bez względu na okres służby pełnionej w tym roku. Oczywistym jest że w stosunku do skarżącego, w związku z jego wcześniejszym odejściem ze służby, wypłata nagrody rocznej winna nastąpić jeszcze w 2001 r., ale nie zmienia to faktu, że jest to nagroda należna za rok 2001, nie zaś za rok 2000 i wypłacona powinna być w oparciu o § 7 rozporządzenia z 19 grudnia 2000 r. w ostatnim dniu służby. Brak jest równocześnie przepisu, który stanowiłby, że funkcjonariuszowi nie mogą być przyznane i wypłacone w jednym roku kalendarzowym dwie nagrody roczne, z których jedna będzie należna za rok ubiegły, a druga za rok w którym funkcjonariusz odchodzi ze służby (o ile spełni tylko przesłanki do jej uzyskania). Dlatego też w sprawie niniejszej skarżącemu przysługuje nagroda roczna należna za rok 2001 na zasadach określonych w § l ust. 4 lub 6 (w zależności od stanu faktycznego sprawy) rozporządzenia. Nagroda przysługuje od dnia zwolnienia skarżącego ze służby (§7 rozporządzenia). Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien ustalić, czy wypłata nagrody rocznej winna nastąpić w oparciu o przepis § l ust. 4 rozporządzenia, czy też o przepis § l ust. 6 rozporządzenia. Ponieważ zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § l lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).