II SA/Ol 1/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 stycznia 2007r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", znak: "[...]" w przedmiocie rozbiórki obiektu - zwrotu grzywny w celu przymuszenia postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (słownie sto złotych). WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku A. R., powołującego się na wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku oraz wiaty na działce o nr ew. "[...]" w miejscowości "[...]" gm. "[...]", na podstawie art. 126 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 229 póz. 1954 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.), odmówił zwrotu ściągniętej grzywny w celu przymuszenia w kwocie 39.056,83 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wyraził zgody na zwrot ściągniętej grzywny. Organ pouczył wnioskodawcę, iż na postanowienie zażalenie nie przysługuje. Pismem z dnia 20 października 2006r. A. R. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, podnosząc, iż nie został pouczony o możliwości zaskarżenia postanowienia do sądu administracyjnego oraz powołując się na art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 126 kpa w zw. z art. 112 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając przedmiotowemu postanowieniu obrazę art. 7, 10 i 125 § 3 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 126 u.p.e.a. W odpowiedzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 21 listopada 2006r. poinformował A. R. o treści art. 3 § 2 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.). W dniu 21 grudnia 2006r. A. R. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia w związku z naruszeniem art. 7, 10 § 1, 125 § 3 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a oraz art. 126 u.p.e.a w zw. z art. 7 kpa i w zw. z art. 18 u.p.e.a. Podniósł, iż zaskarżone postanowienie powinno być kwalifikowane jako akt organu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt. 4 p.p.s.a., ponieważ dotyczy bezpośrednio jego uprawnień wynikających z ustawy, tj. prawa do wnioskowania o zwrot grzywny, natomiast pkt 3 tej regulacji ma zastosowanie wyłącznie do postanowień wydanych w toku postępowania egzekucyjnego o charakterze zaskarżalnym. Podkreślił, iż skarga spełnia wymogi Sygn. akt II SA/Ol 1/07 2 formalne, ponieważ stosownie do art. 52 § 3 p.p.s.a. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych, poddanych kognicji tego Sądu jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż przedmiotem skargi mogą być tylko postanowienia na które przysługuje zażalenie., a contrario skarga jest niedopuszczalna, gdy postanowienie jest niezaskarżalne. W postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym obowiązuje zasada, że organ egzekucyjny wydaje postanowienia wówczas, gdy ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tak stanowi, a zaskarżeniu zażaleniem podlegają tylko te postanowienia, co do których ustawa ta lub kodeks postępowania administracyjnego tak stanowią (art. 17 § 1 u.p.e.a.). Podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia stanowił art. 126 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części. O zwrocie grzywny postanawia organ egzekucyjny. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia. Z unormowania tego wynika wprost, iż organ egzekucyjny rozstrzyga w kwestii zwrotu grzywny postanowieniem. Bezspornym jest też, iż od postanowienia wydanego w trybie art. 126 u.p.e.a. zażalenie wnioskodawcy nie przysługuje. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna z mocy art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Sygn. akt II SA/Ol 1/07 3 Należy zauważyć, iż skoro prawodawca pewne akty i czynności zabezpieczył możliwością zaskarżenia, innym zaś takiego przywileju odmówił, to brak jest podstaw prawnych do podejmowania działań, które z takim rozwiązaniem byłyby sprzeczne. Natomiast działanie skarżącego w istocie zmierza do obejścia prawa. Wbrew stanowisku A. R. zaskarżone postanowienie nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego mogą być inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zatem zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie tego przepisu podlegają akty i czynności inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3, a więc przede wszystkim niemające charakteru decyzji lub postanowień (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Zakamycze, 2005). Przez akty lub czynności organu administracji publicznej, o jakich mowa w cytowanym przepisie, należy rozumieć głównie działania materialno-techniczne organów administracyjnych, wywołujące określone skutki prawne. Wobec powołanych w skardze argumentów, zasadnym jest również wskazać, choć nie ma to wpływu na treść rozstrzygnięcia, iż termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu. Jego upływ wyłącza zatem możliwość zaskarżania do sądu administracyjnego aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, wyd. LexisNexis 2006, str. 149) Zauważyć należy ponadto, iż postanowienie wydane w trybie art. 126 u.p.e.a. może być poddane kontroli na zasadzie art. 54 u.p.e.a. (tak R. Hauser, Z. Leoński i A. Skoczyłaś, Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz, wyd. C.H.Becka, Warszawa 2005, str. 541). Zgodnie z § 1 tego przepisu, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej (§ 3 i 4). W myśl § 5 komentowanego przepisu, w sprawie skargi postanowienie wydaje organ nadzoru. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. Sygn. akt II SA/Ol 1/07 4 Zatem sąd administracyjny mógłby zweryfikować postanowienie w przedmiocie zwrotu grzywny ściągniętej w celu przymuszenia dopiero rozpoznając skargę na postanowienie wydane przez organ nadzoru w trybie art. 54 u.p.e.a. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270, z późn. zm.), skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.