II SA/Ol 10/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, H. R. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". W rubrykach nr 5 i 11 podniosła, iż jest schorowana, od "[...]" lat leczy się na wymienione we wniosku choroby. Z ich powodu znajduje się w ciężkich warunkach materialno-bytowych. Stwierdziła: "po wykupieniu systematycznie leków mało zostaje mi na życie." Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. W rubryce nr 7.1 "Nieruchomości" wykazała "½ domu "[...]"" oraz nieruchomość rolną o powierzchni "[...]" ha, natomiast w rubryce nr 10 "Dochody" – dochód z tytułu emerytury w kwocie "[...]" netto. Do przedmiotowego wniosku, skarżąca załączyła kopie wyników badań i karty informacyjnej leczenia szpitalnego. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, pismem z dnia "[...]", skarżąca wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do wykazanej w formularzu wniosku nieruchomości rolnej, w tym aktualnego sposobu jej wykorzystania i ewentualnego dochodu, jaki przynosi; działek nr A, nr B i nr C, położonych w P., które zgodnie z załączonym do skargi szkicem granicznym stanowią odpowiednio własność i współwłasność skarżącej, w tym ich powierzchni, aktualnego sposobu wykorzystania i ewentualnego dochodu, jaki przynoszą; działek nr B, nr C i nr D, położonych w P., które zgodnie ze znajdującym się w aktach administracyjnych szkicem podstawowym (k. 62) są przez skarżącą użytkowane, w tym tytułu prawnego przysługującego skarżącej do działki nr D, sposobu użytkowania działek i dochodu, jaki osiąga z tego tytułu) oraz finansowej (w zakresie odnoszącym się do dochodu skarżącej z tytułu emerytury oraz ponoszonych wydatków, a także wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przedmiotowe wezwanie doręczone zostało skarżącej w dniu "[...]". W wyznaczonym terminie skarżąca nie przedłożyła żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Uiściła natomiast wymagany wpis od skargi. Zauważyć należy, iż w świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać sąd, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych, ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Stwierdzić natomiast należy, że brak przedłożenia jakichkolwiek żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w tym w zakresie odnoszącym się do posiadanego majątku, dochodu oraz ponoszonych wydatków, a także wyciągów z rachunków bankowych, przy jednoczesnym braku przedłożenia jakiegokolwiek pisma wyjaśniającego przyczyny braku ich złożenia rodzi wątpliwości co do rzetelności złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Przedmiotowe oświadczenie nie może stanowić tym samym podstawy przyznania prawa pomocy. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie jest bowiem właściwą podstawą dla dokładnej i rzetelnej oceny rzeczywistej sytuacji materialnej strony. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. W warunkach niniejszej sprawy nie jest natomiast możliwe stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, czy skarżąca spełnia przesłankę uzasadniającą zwolnienie jej od kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. Brak przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych we wskazanym wyżej zakresie nie pozwala bowiem ustalić, jak w rzeczywistości kształtuje się sytuacja materialna skarżącej oraz, czy rzeczywiście nie posiada ona i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania, szczególnie że w trakcie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie prawa pomocy skarżąca uiściła wpis od skargi, co oznacza, że zdobycie środków pieniężnych na ten cel jest jednak w pewnym zakresie możliwe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.