II SA/Ol 1000/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2008 r. sprawy ze skargi J.Ś. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania I. oddala skargę; II. zasądza od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) na rzecz adwokata kwotę 240 zł. (słownie: dwieście czterdzieści) powiększoną o należny podatek VAT oraz kwotę 17 zł. (słownie: siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z dnia 26 czerwca 2007r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wniosła o wymeldowanie z pobytu stałego przy ulicy "[...]" w "[...]", J. S., E. S. i A. S., powołując się na wyrok eksmisyjny Sądu Rejonowego z dnia "[...]" i stwierdzając, że J.S. i E. S. zgodnie ze skierowaniem Urzędu Miasta otrzymali lokal socjalny w "[...]" przy ulicy "[...]". Wnioskodawca poinformował również, że J. Ś. i B. P. przekazali Spółdzielni lokal przy ulicy "[...]", w dniu 28 maja 2007r. Decyzją z dnia "[...]" Prezydenta Miasta, działającego na podstawie art. 15 ust. 2 w związku z art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993) oraz art. 104 kpa orzekł o wymeldowaniu E. i J. Ś. z pobytu stałego z lokalu nr "[...]" przy ulicy "[...]" w "[...]". W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia "[...]" E. i A. Ś. utracili prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr "[...]" przy ulicy "[...]" w "[...]". Wskazał, że wykonanie tego wyroku wstrzymano do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Stosowna oferta została złożona w dniu 5 kwietnia 2006r., a w dniu 11 października 2006r. J.Ś. zawarł z Zakładem Lokali i Budynków Komunalnych umowę najmu lokalu socjalnego przy ulicy "[...]" w "[...]". Organ stwierdził, że faktyczne przekazanie lokalu nr "[...]" przy ulicy "[...]" w "[...]" właścicielowi czyli Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nastąpiło w dniu 28 maja 2007r. Doszło więc do opuszczenia ww. lokalu przez wskazane w decyzji osoby, co umożliwiło wydanie decyzji o ich wymeldowaniu. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. Ś. zarzucając naruszenie prawa powszechnie obowiązującego oraz podnosząc, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jakoby był on zameldowany wraz z rodziną na pobyt stały przy ulicy A, tymczasem nigdy nie miało to miejsca. Podobnie podniósł, że nie podpisywał protokołu przekazania kluczy z mieszkania przy ulicy "[...]" w "[...]". Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że J. Ś. opuścił miejsce stałego zameldowania, a więc w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jego dalsze zameldowanie nie odzwierciedlałoby stanu faktycznego. Poza tym organ wyjaśnił, że ze skutecznej eksmisji skarżącego i jego żony z lokalu przy ulicy "[...]" w "[...]" wynika jednoznacznie fakt, że osoby te w przedmiotowym lokalu nie zamieszkują, co pozwoliło jak najbardziej słusznie wydać wobec nich decyzję o wymeldowaniu. Skargę na decyzję organu II instancji wywiódł J. Ś., zarzucając jej rażące naruszenie prawa. Skarżący zarzucił, że swoją decyzją Wojewoda podtrzymał błędną decyzję organu I instancji. Zdaniem skarżącego w decyzji Prezydenta Miasta dopuszczono się błędów dotyczących miejsca wymeldowania wskazanych w niej osób, danych osób wskazanych w wyroku eksmisyjnym Sądu Rejonowego poprzez umieszczenie osób, których ten wyrok nie dotyczył. Ponadto skarżący podważał wiarygodność protokołu na podstawie którego doszło do przekazania mieszkania przy ulicy "[...]". J. Ś. zażądał zbadania zgodności z prawem i wydanym w tej sprawie wyrokiem dokonanej wobec niego i jego rodziny eksmisji z lokalu mieszkalnego, którego był lokatorem oraz wyjaśnienia na jakiej podstawie został wraz z rodziną wymeldowany z pobytu stałego z tego lokalu. Zarzucił także, że Wojewoda uznał go za bezpaństwowca przekazując jego sprawę do rozpoznania Dyrektorowi Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Ponadto stwierdził, że postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone prawidłowo. Organ I instancji właściwie ustalił, że J. Ś. opuścił lokal przy ulicy "[...]" w "[...]", a obecnie mieszka w mieszkaniu przy ulicy "[...]". Tam też odbierana jest przez skarżącego korespondencja. Wobec takiej sytuacji dalsze utrzymywanie zameldowania skarżącego i jego rodziny w lokalu mieszkalnym przy ulicy "[...]" byłoby fikcją meldunkową. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał również, że Prezydent Miasta postanowieniem z dnia "[...]" nr "[...]" sprostował oczywistą omyłkę w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia "[...]" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), następuje jedynie wówczas, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przesłanki wymeldowania określone zostały w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2006r., nr 139, poz. 993, tekst jednolity), w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i trwającego ponad 3 miesiące, a także nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wymeldowanie jest więc potwierdzeniem określonego faktu, a wskazane w art. 15 ust. 2 ww. ustawy przesłanki jedynie umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. Okoliczność utraty uprawnień do przebywania w danym lokalu mieszkalnym w powiązaniu z wyprowadzeniem się z tego lokalu jedynie potwierdza fakt opuszczenia mieszkania, co skutkuje wymeldowaniem z danego lokalu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2005r., II OSK 322/2005). Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 2 b, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma potwierdzić fakt pobytu w tym lokalu. Analogicznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem ciążącej na organie administracji powinności dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2003r., V S.A. 1398/02, LEX nr 159189.) Warto zwrócić uwagę w tym miejscu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. (sygn. akt K 20/01, OTK-A2002/3/34). Z orzeczenia tego wynika, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie rozstrzyga zatem ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim. Przepisy meldunkowe nie mogą zatem służyć utrzymywaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa. Oceniając merytoryczną poprawność decyzji o wymeldowaniu zbadać należy czy skarżący J. Ś., opuścił miejsce pobytu, z którego został wymeldowany. Organy I i II instancji uznały, że skarżący wraz z rodziną opuścił lokal mieszkalny przy ulicy "[...]" w sposób uzasadniający jego wymeldowanie z tego lokalu. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący przestał zamieszkiwać w lokalu przy ulicy "[...]" definitywnie w dniu 28 maja 2007r. Potwierdza to protokół spisany w dniu 28 maja 2007r. Wynika z niego fakt przekazania w ww. dniu przez J. Ś. i B. P. jednego kompletu kluczy do mieszkania nr "[...]" przy ulicy "[...]" Ponadto protokół stwierdza, że mieszkanie zostało opróżnione z mebli, a zamki wymienione. Klucze zaś przekazano administracji właściwej Spółdzielni. Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest również, że prawomocnym wyrokiem z dnia 28 listopada 2001r. Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny nakazał m.in. J. S., aby wraz ze wszystkimi rzeczami opuścił i opróżnił lokal mieszkalny położony w "[...]" przy ulicy "[...]" i wydał ten lokal Spółdzielni Mieszkaniowej. Ponadto Sąd Rejonowy we wskazanym wyroku nadał uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego i nakazał wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia pozwanym przez gminę "[...]" oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Z akt sprawy wynika, że zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego, Urząd Miasta pismem z dnia 5 kwietnia 2006r. wystosował do E. i J. Ś. skierowanie do podpisania umowy najmu lokalu socjalnego przy ulicy "[...]" w "[...]". Na skierowaniu przedłożonym Spółdzielni Mieszkaniowej widnieje adnotacja, mówiąca o tym, że z przeprowadzonych przez Kierownika Referatu ustaleń w Zakładzie Lokali i Budynków Komunalnych w "[...]" wynika, że J. Ś. zawarł umowę najmu lokalu socjalnego w dniu 11 października 2006r. Z akt sprawy wynika także fakt kierowania korespondencji do J. Ś., łącznie z decyzjami organu I i II instancji, na nowy adres lokalu socjalnego położonego przy ulicy "[...]". Poza tym z korespondencji skarżącego można wywieść, że bezsprzecznie mieszka on z rodziną w przydzielonym mu lokalu socjalnym, o czym świadczy choćby, zamieszczona przez skarżącego w odwołaniu od decyzji I instancji i skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, krytyczna ocena warunków socjalnych i mieszkalnych tego lokalu. Ponadto skarżący na rozprawie w dniu 18 marca 2008r. przyznał, że już od 10 października 2006r. czyli od daty wykonania eksmisji przez komornika nie mieszka przy ulicy "[....]" W tym miejscu należy przytoczyć pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaprezentowany w wyroku z dnia 6 października 2005r. (II OSK 65/2005). Potwierdza on ugruntowane w orzecznictwie stanowisko, mówiące, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej. Ponadto jak wskazał w swoim wyroku z dnia 21 grudnia 2007r. Naczelny Sąd Administracyjny, prawomocny wyrok orzekający eksmisję skarżących stanowi wystarczający dowód utraty przez nich uprawnień do przebywania w lokalu. Wyrok ten wiąże na podstawie art. 365 § 1 kpc nie tylko sąd, który go wydał, ale także inne sądy. Sąd administracyjny nie może w konsekwencji poddawać ocenie trafności tego wyroku. W świetle wyraźnej treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych sąd administracyjny nie może też uzależniać wymeldowania od okoliczności, które spowodowały wystąpienie z powództwem o eksmisję. W przedmiotowej sprawie nie budzi więc wątpliwości kwestia utraty uprawnień skarżącego i jego rodziny do przebywania w danym lokalu mieszkalnym, co w powiązaniu z wyprowadzeniem się z tego lokalu potwierdza fakt opuszczenia mieszkania, a to z kolei musiało skutkować wymeldowaniem wskazanych osób z takiego lokalu. Skarżący oraz członkowie jego rodziny wobec których orzeczono eksmisję, opuścili przedmiotowy lokal, nie dopełniając przy tym obowiązku wymeldowania. Tymczasem jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z dnia 25 kwietnia 2003r. (V SA 3657/2002), dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy. Zdaniem Sądu więc organy administracji działały zgodnie z prawem i dokonały prawidłowej interpretacji przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wymeldowując na jego podstawie m.in. J. S. z pobytu stałego w mieszkaniu przy ulicy "[...]". Należy także podkreślić, że nawet gdyby przyjąć hipotetycznie, iż skarżący nie opuściłby dobrowolnie lokalu, tylko zostałby z niego usunięty, to okoliczność ta nie miałaby w sprawie istotnego znaczenia. Bowiem jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w swoim wyroku z dnia 25 października 2005r. (II OSK 127/2005), za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Natomiast odnosząc się do wskazanych przez skarżącego błędów w decyzji organu I instancji z dnia "[...]", należy podnieść, że zostały one sprostowane postanowieniem z dnia 3 września 2007r. Kierownika Referatu Ewidencji Ludności, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta. Samo zaś niepodpisanie protokołu przekazania mieszkania przy ulicy "[...]" przez skarżącego, nie może zaprzeczać prawdziwości zawartych w nim faktów, zwłaszcza, że zostały one potwierdzone innymi okolicznościami. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 z późn. zm).