II SA/Ol 1001/11

WyrokWSA w Olsztynie2012-01-24

Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Beata Jezielska, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaległe alimenty, które zostały wyegzekwowane przez komornika i wypłacone w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, powinny zostać wliczone do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaległe alimenty, które zostały wyegzekwowane i wypłacone w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, powinny zostać wliczone do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie z przepisami ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych, alimenty na rzecz dzieci są dochodem podlegającym wliczeniu. Brak jest podstaw prawnych do wyłączenia tej kwoty z dochodu, nawet jeśli dotyczy ona zaległości, a organ prawidłowo zastosował przepisy prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla L. Z. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ pierwszej instancji ustalił dochód rodziny na 908,61 zł na osobę, podczas gdy kryterium wynosiło 725 zł. Odwołująca się matka dziecka kwestionowała wliczenie do dochodu kwoty zaległych alimentów wyegzekwowanych przez komornika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że zaległe alimenty są dochodem podlegającym wliczeniu. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Sekretarz sądowy Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi L. Z. – reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" wydaną z upoważnienia Wójta Gminy K. przez Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. odmówiono przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną do ukończenia 18 roku życia L. Z., reprezentowaną przez matkę K. Z. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do alimentów do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole, szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Podano, iż dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 908,61 zł. W związku z przekroczeniem kryterium dochodowego świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują. Od decyzji tej odwołała się K. Z. Zakwestionowała fakt wliczenia do dochodu rodziny za 2010r. kwoty zaległych alimentów przekazanych przez komornika. Jednocześnie wyjaśniła, iż w 2011r. nie uzyskała żadnych alimentów. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż z treści art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ustawowym warunkiem dla uzyskania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest spełnienie kryterium dochodowego. Wskazano, iż w niniejszej sprawie należało ustalić dochód wnioskodawczyni w 2010r. gdyż zgodnie z art. 2 pkt 5 powołanej ustawy w związku z art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w związku z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych za dochód przyjmuje się mi.n przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym alimenty na rzecz dzieci. Z kolei utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ustalono, iż obliczając dochód rodziny uwzględniono fakt utraty dochodu z tytułu zatrudnienia, a także uzyskania dochodu z tytułu wyegzekwowania zaległych alimentów. Dochód ten na członka rodziny wniósł 908,61 zł i przekroczył kwotę kryterium dochodowego wynoszącego 725 zł, co skutkuje odmową przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wskazano, iż zaliczenie kwoty uzyskanych alimentów do dochodu rodziny jest zgodne z przepisami prawa. Natomiast obligatoryjny charakter norm regulujących kwestię ustalania dochodu na osobę w rodzinie nie pozwala na czynienie odstępstw. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła K. Z., ponownie kwestionując fakt doliczenia do dochodu rodziny kwoty zaległych alimentów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazano, iż strona skarżąca nie kwestionuje faktu uzyskania zaległych alimentów, ani ich wysokości, a jedynie fakt doliczenia tej kwoty do dochodu rodziny. Wyjaśniono, iż w świetle obowiązujących przepisów nie ma możliwości uwzględnienia oczekiwania skarżącej, iż zaległe alimenty nie zostaną zaliczone do dochodu rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Wskazać należy, iż słuszne jest stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, iż ustawa z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów osoba (Dz.U. z 2009r. Nr 1 poz. 7 ze zm.) szczegółowo reguluje warunki nabywania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w tym także sposób ustalania dochodu rodziny osoby uprawnionej do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie z art. 9 ust. 2 powołanej ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Przy czym stosownie do art. 2 pkt 5 tej ustawy przez dochód rodziny rozumie się dochód, o którym mowa w ustawie oświadczeniach rodzinnych. Z kolei art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139 poz. 992 ze zm.) określa jakie dochody podlegają wliczeniu do dochodu rodziny. W art. 3 pkt 1 lit. c wymienione są m.in. alimenty na rzecz dzieci. Zatem należy podzielić stanowisko organów orzekających, iż skoro alimenty zostały zaliczone do dochodu rodziny, to nie ma możliwości nieuwzględnienia tej kwoty, nawet jeśli dotyczy to zaległych alimentów. Skarżącej należy przy tym wyjaśnić, iż nie ma znaczenia fakt, iż kwotę zaległych alimentów otrzymała tylko w 2010r., zaś obecnie znów alimentów tych nie otrzymuje. Przede wszystkim fakt nieotrzymywania alimentów warunkuje w ogóle możliwość przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, gdyż osobą uprawnioną do takiego świadczenia jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja stała się bezskuteczna (ar. 2 pkt 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów), a przez bezskuteczność egzekucji rozumie się egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych (art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów). Natomiast kwoty zaległych alimentów wypłaconej w 2010r. nie można uznać za dochód utracony, gdyż w art. 2 ust. 17 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wyraźnie określono co rozumie się pod pojęciem utraty dochodu i wyraźnie określono, iż oznacza to jedynie utratę dochodu ze źródeł w tym przepisie określonych. Nie zaliczono jednak do tych źródeł utraty dochodu z tytułu alimentów. W związku z tym organy musiały wliczyć kwotę wypłaconych alimentów do dochodu rodziny. Natomiast prawidłowo dokonały odliczenia dochodu utraconego w związku z utratą zatrudnienia przez skarżącą w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej "Praktyka Rodzinna – Mój Lekarz" w B. Skarżącej należy wyjaśnić, iż decyzja w przedmiocie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie ma charakteru uznaniowego. W związku z tym organ nie może przyznać świadczenia, jeżeli dochód rodziny obliczony zgodnie z zasadami określonymi w powołanej ustawy przekracza ustawowe kryterium dochodowe, nawet jeśli sytuacja materialna strony jest trudna. Jednakże fakt nieprzyznania świadczenia zaskarżoną decyzją nie pozbawia strony skarżącej możliwości ubiegania się o to świadczenie na kolejny okres świadczeniowy, o ile zostaną spełnione przesłanki ustawowe. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło