II SA/Ol 1002/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki części obiektu budowlanego – zarzutów do postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić przyznania J.H. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku z dnia 6 lutego 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu, J.H. powołując się na brak dochodów wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", Nr "[...]", oddalonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Ol 1002/07. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Wszystkie składniki jego majątku zajęte są przez komornika sądowego, prokuratora, banki i ZUS. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi dochodu. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia 12 marca 2008 r., w którym oświadczył m.in., iż obecnie utrzymuje się z niezapłaconych składek ZUS. Z uwagi na posiadane zadłużenie, wszystkie jego nieruchomości obciążone są hipotekami bankowymi, a sprzęt i maszyny zajęte są przez komornika. Do przedmiotowego pisma skarżący załączył m.in. odpis zeznania podatkowego za 2007 r. wraz z załącznikiem, bilans za styczeń 2008 r. oraz oświadczenie o braku osiągnięcia dochodu w lutym 2008 r., a ponadto dokumenty potwierdzające fakt prowadzenia egzekucji z jego majątku oraz posiadania zaległości podatkowych. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że w sprawie występuje przesłanka uzasadniająca zwolnienie od kosztów sądowych. To strona ma zatem przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, uzasadniającej otrzymanie prawa pomocy. Prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi bowiem instytucję wyjątkową i z tego też powodu, nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Z uwagi na wyjątkowy charakter tej instytucji prawo pomocy powinno być przyznawane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a mianowicie wtedy gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby istniała przesłanka, uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Zauważyć należy, iż skarżący, pomimo znacznego zadłużenia, a w konsekwencji tego objęcia składników jego majątku egzekucją, prowadzi działalność gospodarczą. Działalność ta nie przynosi generalnie dochodu. Zgodnie z zeznaniem podatkowym za 2007 r. skarżący poniósł w tym roku stratę, dochodu nie uzyskał również w miesiącach styczniu i lutym 2008 r. Zauważyć jednak należy, iż przychód w 2007 r. wyniósł 789.189,84 zł, a w styczniu 2008 r. – 8.010,04 zł. Powyższe oznacza natomiast, że skarżący dysponuje w ciągu roku znacznymi środkami pieniężnymi, z których mógłby zabezpieczyć koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie, w tym koszty sądowe, związane z ewentualnym zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej wyroku. Zauważyć jednocześnie należy, iż skarżący, pomimo wezwania, nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, a to w istocie uniemożliwia stwierdzenie jak kształtuje się jego sytuacja finansowa i czy rzeczywiście nie dysponuje on aktualnie środkami pieniężnymi, które mogłyby być przeznaczone na sfinansowanie jego udziału w sprawie. Niezależnie od tego, stwierdzić należy, że skoro pomimo trwających już od kilku lat trudności finansowych i osiągania strat, możliwe jest stałe prowadzenie przez skarżącego działalności gospodarczej i to mając na uwadze wskazane wyżej przychody – działalności gospodarczej znacznych rozmiarów, to trudno tym samym uznać, aby w tych warunkach skarżący nie był w stanie wygospodarować środków pieniężnych na uiszczenie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania i bez znacząco negatywnego wpływu na prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.