II SA/Ol 1005/06
WyrokWSA w Olsztynie2007-02-13
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Alicja Jaszczak - Sikora, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, wydane w procedurze oceny oddziaływania na środowisko, narusza prawo materialne lub postępowania, jeśli skarżący podnoszą zarzuty dotyczące uciążliwości zapachowej i nierzetelności raportu o oddziaływaniu na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Postępowanie uzgodnieniowe dotyczy oceny oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji, a nie istniejących uciążliwości. Raport o oddziaływaniu na środowisko, uzupełniony aneksem, zawierał wymagane elementy. Brak jest przepisów prawnych określających dopuszczalny poziom zapachu, a istniejące regulacje dotyczące lokalizacji budowli rolniczych i zbiorników na gnojowicę zostały uwzględnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie obory i budowie otwartego zbiornika na gnojowicę. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów dotyczących Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Prawa ochrony środowiska, a także niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności. Podnosili kwestie uciążliwości zapachowej, nierzetelności raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz proponowali inne technologie hodowli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2007 roku sprawy ze skarg W. T. oraz I. i C. małżonków P. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" r. o nr "[...]" w przedmiocie uzgodnienia wymagań higienicznych i zdrowotnych realizacji przedsięwzięcia - oddala skargi.
W postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w zakresie rozbudowy obory na 64 DJP w systemie hodowli bezściółkowej oraz budowie otwartego zbiornika na gnojowicę o poj. 700 m3 w miejscowości Z., gm. P., prowadzonego na podstawie wniosku złożonego przez inwestora W. P., Burmistrz P. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z prośbą o uzgodnienie warunków realizacji wskazanego przedsięwzięcia w trybie art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. "a" w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P., postanowieniem z "[...]"r. uzgodnił w zakresie wymagań higienicznych i sanitarnych realizację ww. przedsięwzięcia, lecz na skutek zażalenia W. T., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż przedłożony do uzgodnienia materiał dowodowy wymaga uzupełnienia w znacznej części. Brak jest bowiem poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy wniosek - art. 46a ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli został on uchwalony - art. 48 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy. Wskazano, iż przedłożony raport o oddziaływaniu na środowisko dla niniejszej inwestycji wymaga uzupełnienia w zakresie wskazanym przez art. 52 ust. 1 i 3 ww. ustawy.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P., postanowieniem z dnia "[...]" r. nr "[...]" , po zapoznaniu się z przedłożoną przy wniosku dokumentacją uzupełnioną informacjami przekazanymi przez autorów raportu, uzgodnił w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na: rozbudowie obory na 64 DJP w systemie hodowli bezściółkowej oraz budowie otwartego zbiornika na gnojowicę o poj. 700 m3 w miejscowości Z., gm P. - działki nr "[...]" i "[...]". Organ określił uwarunkowania środowiskowe, które muszą zostać zachowane w trakcie realizacji przedsięwzięcia oraz jego eksploatacji: 1) poprzez zachowanie niezbędnych odległości od sąsiadującej zabudowy mieszkaniowej oraz budynków gospodarczych, 2) konieczności dokonania nasadzeń wzdłuż granic działki "[...]" i "[...]" pasem zieleni izolującej średniej i wysokopiennej, 3) konieczności zachowania wartości dla amoniaku i siarkowodoru na granicy działki inwestora oraz 4) nawożenie gruntów rolnych gnojowicą w sposób nie powodujący zagrożeń dla zdrowia ludzi i zwierząt oraz dla środowiska, zgodnie z ustawą z dnia 26 lipca 2000r. o nawozach i nawożeniu.
Zażalenie na to postanowienie wnieśli I. i C. P. oraz W. T. Państwo P. zakwestionowali pkt 2 uwarunkowań środowiskowych w trakcie realizacji przedsięwzięcia podając, iż Burmistrz P. oraz Inspektor Sanitarny dokonując analizy raportu oddziaływania na środowisko nie poruszyli problemu mieszania odchodów w oborze, która ma się znajdować w bliższej odległości niż 93 mb od sąsiedniej zabudowy mieszkaniowej. Skoro zwierzęta będą przebywały w oborze, w pomieszczeniu oddalonym od pojemnika na gnojowicę, to ich odchody będą przekazywane do pojemnika po uprzednim mieszaniu, a zatem nieprzyjemny zapach z tego procesu będzie się wydostawał. Podniósł, że przebywa na rencie chorobowej z tytułu rozległego zawału serca i niezbędna jest dla niego egzystencja w warunkach spokoju, świeżego powietrza i wypoczynku.
W. T. zarzucił, iż postanowienie zostało wydanej tylko w oparciu o materiały i twierdzenia podane przez inwestora, jak również producenta otwartego zbiornika na gnojowicę, co w jego ocenie jest krzywdzące i rażąco narusza przepisy prawa, gdyż nie uwzględnia negatywnych skutków stałej emisji uciążliwych zapachów na zdrowie osób zamieszkujących w sąsiedztwie. Podkreślił, iż jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji zamieszkującą najbliżej planowanego przedsięwzięcia. Podał, iż inspekcja sanitarna ma obowiązek przestrzegać przepisy określające wymagania higieniczne i zdrowotne w zakresie higieny środowiska. Wprawdzie rozporządzenie z 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie określa minimalne odległości, które muszą być zachowane od budynków mieszkalnych, lecz z § 1 ust. 1 pkt 8 tego rozporządzenia wynika, że muszą być uwzględnione także interesy osób trzecich. Nikt nie rozważył zaś wpływu codziennego przepompowywania nieczystości z obory do zbiornika na gnojowicę na powietrze atmosferyczne. Organ pominął także program Natura 2000 i nie odniósł się do jego wymagań przez projektowaną inwestycję.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpoznaniu zażaleń, postanowieniem z dnia "[...]" r. Nr "[...]", utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Wyjaśniono, iż uzgadniana inwestycja została zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla której raport o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany, co potwierdza postanowienie z dnia "[...]"r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., w którym został określony zakres tego raportu. Wojewódzki Inspektor Sanitarny zauważył wprawdzie, że w postanowieniu tym organ opiniujący zwolnił inwestora z obowiązku zawarcia w raporcie danych określonych w art. 52 ust. 1 pkt 4,5 i 8 ustawy Prawo ochrony środowiska lecz opinia ta nie była wiążąca dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie zakresu wymaganego raportu. Organ podał, iż wprawdzie pierwotnie raport nie zawierał wszystkich enumeratywnie wskazanych danych lecz na skutek wystąpienia o jego uzupełnienie dostarczony Aneks do raportu potwierdził, iż planowana inwestycja nie spowoduje ponadnormatywnych zagrożeń w zakresie oddziaływania na klimat areosanitarny i akustyczny.
Prognozowany rozkład stężeń amoniaku i siarkowodoru dla fermy i zbiornika na gnojowicę nie przekroczy standardów jakości powietrza na terenie i poza terenem gospodarstwa. Także oddziaływanie na klimat akustyczny otoczenia gospodarstwa nie ulegnie zmianie, gdyż źródłem hałasu będzie jedynie cysterna na mleko (tak jak dotychczas), zaś opróżnianie zbiornika na gnojowicę będzie następowało 2 razy w roku. Wyjaśniono, iż dodatkowo projektowany zbiornik na gnojowicę zmniejszy uciążliwość dotychczasowej hodowli, gdyż zastosowana w nim technologia skutecznie zabezpieczy środowisko przed uciążliwymi zapachami i florą bakteryjną. Brak jest natomiast podstaw prawnych do żądania zaprojektowania krytego zbiornika na gnojowicę.
Podano, iż lokalizacja zbiornika na gnojowicę od budynku W. T. nie budzi zastrzeżeń sanitarno-higienicznych, jest zgodna z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowania, a także z postanowieniem tego organu z dnia "[...]" r. Nr "[...]", w którym uzgodniono lokalizację tego zbiornika.
Podkreślono, iż poziom zoli mikrobiologicznych na terenie gospodarstwa nie będzie większy niż dotychczas, gdyż gospodarstwo nie zwiększa obsady bydła mlecznego lecz tylko modernizuje i unowocześnia jego hodowlę. Wyjaśniono, iż w zakresie uciążliwości zapachowej brak jest uregulowań prawnych, dlatego za kryterium oceny w tym zakresie przyjmuje się standardowo stężenia amoniaku i siarkowodoru, które w tej sprawie nie przekraczają granic gospodarstwa rolnego. Poza tym wyjaśniono, iż hodowla krów w liczbie 72 szt. nie stanowi dużej fermy, a jej uciążliwość jest znacznie mniejsza niż hodowla trzody chlewnej czy drobiu. Organ wyjaśnił, iż istniejąca ferma położona jest na obszarze Natury 2000 - "[...]"j, Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" lecz do jego kompetencji nie należy badanie oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia na przyrodę.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, W. T. oraz I. P. i C. P. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu kosztów postępowania.
Skarżący zarzucili postanowieniu:
- naruszenie prawa materialnego tj. art. 1 pkt 1 i art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej; art. 85 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska,
- oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w tej sprawie.
Skarżący podnieśli, iż wydane postanowienie jest dla nich, bezpośrednich sąsiadów wnioskodawcy, krzywdzące i narusza przepisy prawa. Podali, iż w toku postępowania wskazywali inne sposoby rozwiązania najbardziej dla nich dogodne tj. prowadzenie obory ściółkowej oraz przykrytego zbiornika na gnojowicę. Zarzucili, iż sporządzony raport oddziaływania na środowisko jest niekompletny, nierzetelny i nie może stanowić podstawy do wydania postanowienia.
Wskazali, iż art. 85 ustawy Prawo ochrony środowiska przewiduje ochronę powietrza, która polega na zapewnieniu jak najlepszej jego jakości poprzez utrzymanie poziomów substancji poniżej dopuszczalnych poziomów lub co najmniej na tych samych poziomach. Zarzucili, że skoro brak jest uregulowań prawnych co do uciążliwości zapachowej to sporządzony w tym zakresie raport jest nierzetelny, gdyż uciążliwe odory już istnieją na terenie gospodarstwa rolnego przy usuwaniu gnojowicy przy pomocy beczkowozów, co powoduje rozdrażnienie skarżących i brak możliwości wychodzenia na podwórko.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Organ dodatkowo wyjaśnił, iż nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia dotyczące nierzetelności raportu oddziaływania na środowisko, gdyż wraz z aneksem został on sporządzony w pełnym zakresie, o którym mowa w art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska. Nadto zapis art. 52 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy odnosi się generalnie do nowo projektowanych inwestycji natomiast w niniejszej sprawie uzgodnienie dotyczy rozbudowy istniejącej obory funkcjonującej w określonej technologii. Wskazano, iż planowana rozbudowa obory, funkcjonującej w technologii bezściółkowej, nie zwiększa obsady zwierząt a zatem brak jest podstaw prawnych do żądania zmiany hodowli w technologii ściółkowej, jak tego oczekują skarżący. Także obowiązek stosowania zamkniętych zbiorników na gnojowicę nie dotyczy podmiotów, które prowadzą tak mały chów, gdyż dotyczy on jedynie hodowli przekraczającej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 40.000 stanowisk drobiu. Wyjaśniono, iż w sprawie nie ma mowy do dodatkowej uciążliwości w postaci przemieszczania nieczystości z obiory do zbiornika na gnojowicę, gdyż będzie ona spływała kolektorem do tego zbiornika.
W odpowiedzi na skargę W. P. - inwestor - wniósł o jej oddalenie w całości. Podał, iż Burmistrz P. decyzją z dnia "[...]" r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącej obory bezściółkowej oraz budowy otwartego zbiornika na gnojowicę, w której określone zostały szczegółowe wymagania dotyczące odległości od budynków mieszkalnych. Powyższa decyzja była uzgodniona z inspekcją sanitarną i stała się prawomocna i ostateczna. Na tym etapie sąsiedzi nie wnosili żadnych uwag. Podniósł, iż zarzut dotyczący przepompowywania nieczystości z obory jest bezzasadny, gdyż właśnie w celu wyeliminowania opróżniania kanałów ściekowych beczkowozami będzie wybudowany zbiornik na gnojowicę. Poza tym odnośnie uciążliwości zapachowej inwestor przedstawił okoliczność, iż C. P. posiada także gospodarstwo rolne i zajmuje się chowem bydła lecz jak widać na załączonych zdjęciach opróżnianie obornika z własnej obory nie stanowi dla niego zapachowej uciążliwości. Takie postępowanie sąsiadów uznał za czystą złośliwość aby nie mógł unowocześnić swojego gospodarstwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone akty administracyjne pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej: ustawą ppsa.).
Wzruszenie postanowienia może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że narusza ono przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa.).
Rozpoznając skargi w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd były skargi na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia "[...]" r., którym utrzymano w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia "[...]" r. uzgadniające w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na: rozbudowie obory na 64 DJP w systemie hodowli bezściółkowej oraz budowie otwartego zbiornika na gnojowicę o poj. 700 m3 w miejscowości Z., gm P. - działki nr "[...]" i "[...]".
Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych tej sprawy zaskarżone postanowienie wydane zostało w wyniku prowadzonej przez Burmistrza P. procedury w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W dniu 17 stycznia 2006r. W. P. zam. Z. gm. P. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wskazanego wyżej przedsięwzięcia. Z informacji przekazanych organowi inspekcji sanitarnej wynika, iż w rzeczonej sprawie Burmistrz P., po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. i Wojewody, postanowieniem z dnia "[...]" r. zobowiązał inwestora do sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który został wraz z aneksem załączony do akt niniejszej sprawy.
W tym miejscu skarżącym należy wyjaśnić, iż postanowienie określające zakres raportu, który winien być przedłożony przez inwestora nie jest przedmiotem kontroli Sądu, gdyż akt ten nie został w drodze instancyjnej zaskarżony i postanowienie to stało się ostateczne i prawomocne. Inwestor zaś stosownie do wydanego postanowienia zlecił opracowanie raportu w zakresie wynikającym z postanowienia Burmistrza P. Dla rozpoznania niniejszej sprawy dotyczącej procedury uzgodnieniowej, w ramach której zostało wydane skarżone postanowienie pozytywnie uzgadniające planowaną inwestycję okoliczność zakresu raportu oddziaływania na środowisko w wersji pierwotnej nie ma znaczenia z uwagi na fakt, iż organy inspekcji sanitarnej uznały za konieczne wezwanie inwestora do uzupełnienia raportu oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji, który został uzupełniony o brakujące elementy przedstawione przez autorów raportu w jego aneksie. Mając powyższe na uwadze zarzut skarżących, iż przedłożony raport jest niekompletny i nierzetelny jest chybiony, bowiem raport pierwotnie zawierał wszystkie elementy określone w postanowieniu Burmistrza P. z dnia "[...]" r., a następnie został uzupełniony o pozostałe brakujące elementy. W momencie jego oceny przez inspekcję sanitarną w ramach procedury uzgodnieniowej zawierał zatem wszelkie elementy, o których mowa w art. 52 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U z 2006r. Nr 122, poz. 851, ze zm. zwanej dalej: ustawą p.o.ś.).
Skarżący nadto nie wskazali żadnych merytorycznych zarzutów do treści zawartych w raporcie poza ogólnikowym stwierdzeniem, że jest on stronniczy i nie zawiera wszystkich elementów.
Podstawę prawną do działania organu inspekcji sanitarnej w zakresie uzgodnienia warunków realizacji inwestycji przed wydaniem decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowaniach stanowi art. 48 ust. 2 pkt 1a ustawy p.o.ś., zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ, o którym mowa w ust. 1, uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2, 2a, 4, 5, 8 i 9 - z organem, o którym mowa w art. 57. Zgodnie z art. 57 ust. 1 organem właściwym do dokonania uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz wydania opinii w zakresie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust,. 1 pkt 1, jest państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, a organem właściwym do dokonania uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz wydania opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu i jego zakresu w odniesieniu do przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 , jest państwowych powiatowy inspektor sanitarny.
Ponieważ planowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 właściwym organem w zakresie uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P.
Skarżący podnieśli w istocie zarówno w zażaleniu, jak i skardze zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 1 pkt 1 i art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. Nr 122, poz. 851, ze zm.) i art. 85 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska oraz drugi proceduralny dotyczący niewyjaśnienia wszystkich okoliczności tej sprawy.
Odnośnie zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego w skargach brak jest uzasadnienia wskazującego na naruszenie ww. przepisów prawa. Odnośnie zarzutu dotyczącego ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej można wywnioskować ze skarg, iż organ naruszył te normy prawa, gdyż wbrew obowiązkom wynikającym z powołanych przepisów ustawy uzgodnił planowaną inwestycję polegającą na rozbudowie obory oraz budowie zbiornika na gnojowicę.
W tym miejscu należy wyjaśnić, iż wskazany przepis art. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi określenie generalnej kompetencji organów inspekcji sanitarnej do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny środowiska, przy czym warunki te wynikają z odrębnych aktów prawnych oraz przepisów wykonawczych wydawanych na podstawie delegacji ustawowych zawartych w tych aktach prawnych. Skarżący nie wskazali w jaki sposób zakwestionowane postanowienie narusza ten przepis prawa materialnego, Sąd zaś z urzędu nie stwierdził naruszenia tego przepisu prawa.
Art. 3 pkt 2 a ustawy o Państwowej Inspekcji sanitarnej stanowi natomiast, iż do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy w szczególności: uzgadnianie dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących budowy oraz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych, statków morskich, żeglugi śródlądowej i powietrznych. W uzasadnieniu skarg również brak jest uzasadnienia dla postawionego zarzutu naruszenia skarżonych postanowieniem powołanego przepisu prawa. Należy natomiast wyjaśnić, iż ta norma prawa nie może mieć w ogóle zastosowania do procedury uzgodnieniowej w rzeczonej sprawie, bowiem nie dotyczy ona uzgodnienia dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczącej budowy oraz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych, gdyż obecna procedura uzgodnieniowa dotyczy postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która jest etapem poprzedzającym możliwość wystąpienie o pozwolenie na budowę. Zatem ten zapis prawa nie mógł być naruszony w rozpoznawanej sprawie, skoro nie dotyczy obecnego postępowania lecz innego, które nie było przedmiotem rozpoznania w tej sprawie.
Kolejny podniesiony zarzut dotyczy naruszenia art. 85 ustawy p.o.ś. zgodnie z którym ochrona powietrza polega na zapewnieniu jak najlepszej jego jakości, w szczególności przez: 1) utrzymanie poziomów substancji w powietrzu poniżej dopuszczalnych poziomów lub co najmniej na tych poziomach; 2) zmniejszenie poziomów substancji w powietrzu co najmniej do dopuszczalnych, gdy nie są one dotrzymane. Skarżący podali, iż organ inspekcji sanitarnej naruszył powołany przepis, gdyż wskazał na brak uregulowań prawnych w zakresie uciążliwości zapachowej, w związku z czym za kryterium oceny w tym zakresie przyjął stężenia (średnioroczne i godzinowe) dla amoniaku i siarkowodoru, co oznacza, iż w pozostałym zakresie organ nie ma możliwości kontroli tych przepisów i norm. Skarżący zarzucają natomiast, iż uciążliwe odory istnieją już obecnie, co powoduje ich rozdrażnienie i niechęć do wychodzenia z domu, natomiast organ inspekcji sanitarnej ma ich chronić przed uciążliwościami środowiska.
Wyjaśnić należy skarżącym, iż zarzut ten wynika z niezrozumienia roli i funkcji toczącego się powstępowania ugodnieniowego. Skarżący podnoszą bowiem okoliczność dotyczącą, w ich ocenie istniejącej aktualnie uciążliwości, wynikającej z opróżniania obory z gnojowicy przy użyciu beczkowozu, co skutkuje nieprzyjemnym zapachem. Jednakże prowadzona procedura uzgodnieniowa nie dotyczy istniejącej obecnie "ewentualnej uciążliwości zapachowej" lecz możliwości rozbudowy obory przy jednoczesnym rozwiązaniu problemu nieprzyjemnego zapachu poprzez składowanie gnojowicy w zbiorniku na gnojowicę z zastosowaniem określonej technologii, która ograniczy te zapachy. Wskazać należy, iż pomimo wynikającego z art. 85 ustawy p.o.ś. generalnego obowiązku ochrony powietrza ustawodawca nie przewidział możliwości ochrony powietrza przed zapachami, a jedynie przed określonymi substancjami w powietrzu. Zapach nie stanowi substancji, jak również na gruncie polskiego prawa nie istnieje norma prawa określająca dopuszczalny poziom zapachu oraz kategorii pozwalającej na określenie, co stanowi zapach przyjemny a co też uciążliwy. Nieporozumieniem zatem jest stawianie z tego tytułu zarzutu organowi administracji publicznej, że nie chroni ludzi przed takimi zapachami skoro brak jest podstawy prawnej do określenia co stanowi taki zapach nieprzyjemny, czy tez szkodliwy.
Mimo braku normy prawnej określającej dopuszczalny poziom zapachów ustawodawca w sposób pośredni określił dopuszczalność lokalizowania budowli rolniczych od obiektów służących zamieszkaniu i w niniejszej sprawie organ uzgadniający w skarżonym postanowieniu wymogi te uwzględnił. Z § 1 ust. 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz.U. NT 132, poz. 877, ze zm.) wynika, iż określone tym rozporządzeniem warunki, które przy zachowaniu przepisów prawa budowlanego oraz odrębnych przepisów zapewniają ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Oznacza to, iż zastosowanie określonych rozporządzeniem wymogów zapewnia ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich przy lokalizowaniu nowych obiektów rolniczych. W § 6 rozporządzenia przewidziano wymogi zachowania odległości dla zamkniętych i otwartych zbiorników na płynne odchody zwierzęce, przy czym odległość od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich w przypadku otwartych zbiorników na odchody o pojemności do 200 m3 powinna wynosić co najmniej 30 m, zaś w przypadku większych zbiorników odległość od granicy działki sąsiedniej określa się indywidualnie w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w uzgodnieniu z właściwym inspektorem sanitarnym. W rozpoznawanej sprawie taka odległość została określona w postanowieniu Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]"r. Nr "[...]" określając wymóg odległości wynoszącej 93 m od najbliższej sąsiadującej zabudowy mieszkalnej na działce nr "[...]" i w przedłożonym do uzgodnienia projekcie lokalizacji zbiornika na gnojowicę wymóg ten został zachowany. Brak jest zatem podstaw do powoływania się na nadmierną uciążliwość, która będzie występowała w związku z mieszaniem gnojowicy w obiekcie obory i przesyłaniem jej do zbiornika, bowiem z przedłożonego do uzgodnienia wniosku oraz załączonych dokumentów nie wynika aby takie mieszanie miało miejsc.
Nadto należy także wskazać, iż w toku prowadzonego w tej sprawie postępowania uzgdonieniowego nie doszło, wbrew zarzutom zawartym w skargach, do naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności. Z akt sprawy wynika bowiem, iż wszystkie wymagane art. 48 ust. 3 ustawy p.o. ś. dokumenty zostały dołączone do wniosku o dokonanie uzgodnienia w trybie art. 48 ust. 2 w. ustawy. Skarżący nie wskazali natomiast jakie inne czynności w ramach prowadzonego postępowania winny być przeprowadzone, skoro kwestionowane postanowienie uwzględnia wszelkie aspekty dotyczące wymagań higienicznych i zdrowotnych przy realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie obory na 64 DJP w systemie hodowli bezściółkowej oraz budowie otwartego zbiornika na gnojowicę o poj. 700 m 3 we wsi Z., gm. P., działki nr "[...]" i "[...]".
Należy także wskazać, iż żądania skarżących dotyczące zastosowania innej technologii prowadzonej hodowli bydła mlecznego - w systemie ściółkowym - jak również żądanie budowy zamkniętego zbiornika na gnojowicę nie znajdują podstaw w obowiązujących przepisach prawa. Z art. 11 b ust. 1 w zw. z art. 11 a ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2000r. o nawozach i nawożeniu (Dz.U. Nr 89, poz. 991, ze zm.) wynika bowiem, iż budowa zamkniętych zbiorników na gnojowicę dotyczy tylko hodowli drobiu powyżej 40.000 stanowisk lub hodowli świń powyżej 2.000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior. Oznacza to, iż każda znacznie mniejsza hodowla nie wymaga lokalizowania zamkniętych zbiorników na gnojowicę. Poza tym planowana do realizacji inwestycja ma na celu usunięcie dotychczasowej niedogodności polegającej na wywożeniu beczkowozami gnojowicy od posiadanych w gospodarstwie krów, których liczba nie ulegnie zmianie po rozbudowie istniejącej obory, gdyż zostaną w niej umieszczone wszystkie zwierzęta, które aktualnie przetrzymywane są w innym pomieszczeniu gospodarczym.
Reasumując podnoszone w skargach zarzuty dotyczące wydanego postanowienia uzgonieniowego w istocie zmierzają do wykazania, iż wobec aktualnych uciążliwości istniejących w przekonaniu skarżących dla ich rodzin z tytułu prowadzonej hodowli krów w gospodarstwie inwestora wszelkie jego przyszłe zamierzenia mające na celu modernizację prowadzonej hodowli oraz budowę zbiornika na gnojowicę będzie stanowiło nadal ogromną uciążliwość zapachową, przy czym swojego przekonania nie poparto żadnymi merytorycznymi dowodami w sprawie. .
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło