II SA/Ol 1007/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku X. Y. o zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł w sprawie ze skargi X. Y. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – X. Y., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł (kwota 200 zł uiszczona została tytułem tego wpisu przy wnoszeniu skargi). W uzasadnieniu wskazano, że skarżący jest jednostką gospodarującą mieniem Skarbu Państwa, "[...]". "[...]" realizuje "[...]" szereg inwestycji, których wartość tylko w ubiegłym roku wyniosła "[...]" (stan na 30.10.2017 r.), zaś zobowiązania dotyczące realizowanych inwestycji do dnia 31.12.2017 r. wynoszą łącznie "[...]", a w 2018 r. wyniosą łącznie "[...]". Na poparcie tych okoliczności załączono do wniosku "wykaz wartości zrealizowanych inwestycji oraz zaciągniętych zobowiązań" na 2018 r. Dodano, że koszty związane z realizacją inwestycji nie stanowią jedynych wydatków skarżącego, wśród których uwzględnić należy również wydatki związane z bieżącym funkcjonowaniem jednostki. Zauważono, że w ostatnim czasie doszło do istotnego zmniejszenia liczy sprzedaży nieruchomości wchodzących w skład gospodarowanego mienia, co spowodowało zmniejszenie w stosunku do lat poprzednich budżetu, "[...]". Na poparcie powyższego załączono do wniosku "zestawienie sprzedaży w latach 2012-2017". W świetle powyższego, stwierdzono, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Istnieje zatem podstawa do zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł. W tym kontekście dodano, że w zaskarżonej decyzji znalazło się błędne pouczenie o wysokości tego wpisu, wskazujące kwotę 200 zł. Skarżący opierając się na tym pouczeniu zabezpieczył na ten cel odpowiednie środki, będąc przekonany, że to kwota właściwa. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, fundusz własny skarżącego wynosi "[...]", wartość środków trwałych: "[...]", strata (za ostatni rok): "[...]". Środki pieniężne zgromadzone na czterech rachunkach bankowych (na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) wynoszą łącznie "[...]", a w kasie - "[...]". Wykazano ponadto dochód w wysokości "[...]", zobowiązania - "[...]" i wydatki - "[...]". Wskazać należy, iż w świetle art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie m.in. od opłat sądowych w całości lub w części, może być przyznane, gdy osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Przytoczony przepis stanowi bowiem wyjątek od zasady, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy, w której wpis od skargi wynosi 671 zł, skarżący nie wykazał, że spełnia przesłankę, uzasadniającą zwolnienie go od tego wpisu ponad uiszczoną przez niego kwotę 200 zł. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niego obiektywnie niemożliwe. Wskazać należy, że z wniosku wynika, iż środki pieniężne pozostające do dyspozycji skarżącego zgromadzone na jego rachunkach bankowych wynoszą łącznie "[...]", a w kasie - "[...]". Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe środki przeznaczone są przede wszystkim na finansowanie podstawowej działalności skarżącego, niemniej jednak oczywistym jest, że decydując się na wnoszenie skarg do sądu skarżący powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych i z koniecznością gromadzenia w tym celu odpowiednich środków finansowych. W procedurze planowania wydatków powinien zatem uwzględnić także odpowiednie środki niezbędne do realizowania swoich praw przed sądem. Powołany fakt zmniejszenia przychodów w 2018 r. nie może stanowić przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy skarżący stale prowadzi sprzedaż/dzierżawę nieruchomości [o czym świadczą harmonogramy przetargów na miesiąc styczeń ("[...]") i luty ("[...]") 2018 r., dostępne na stronie internetowej skarżącego] oraz w sytuacji, gdy w ramach prowadzanej działalności ponosi inne wydatki i zaciąga zobowiązania nieporównywalnie wyższe od wymaganego wpisu od skargi. Jak wskazano we wniosku same zobowiązania zaciągnięte w związku z planowanymi przedsięwzięciami na ten rok wyniosą "[...]". W tym kontekście stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w istocie, dlaczego w planie finansowym nie zabezpieczono stosownych środków na prowadzenie spraw sądowych, dlaczego inne wydatki przedkładane są nad wydatkami na prowadzenie spraw sądowych i dlaczego nie jest możliwe pozyskanie środków na pokrycie pozostałej kwoty wpisu od skargi stanowiącej nieznaczny ułamek kwoty środków finansowych i majątkowych skarżącego, także w trybie odpowiednich przeniesień. Dodać jednocześnie należy, że fakt błędnego pouczenia skarżącego przez organ co do wysokości wpisu od skargi nie może stanowić uzasadnienia dla przyznania prawa pomocy, szczególnie w sytuacji, gdy korzystając z profesjonalnej pomocy prawnej, mógł zweryfikować prawidłowość wskazanej kwoty wpisu. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.