II SA/Ol 1008/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Asesor WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę. Komendant Powiatowy Policji rozkazem personalnym Nr "[...]" z dnia "[...]", wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 7, poz.58 ze zm.), zwolnił ze służby w Policji nadkomisarza W. O. - Naczelnika Sekcji "[...]" Komendy Powiatowej Policji, z dniem 31 sierpnia 2006 r., z powodu upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, tj od dnia 15 czerwca 2005 r. Decyzji tej nadany został na podstawie art.108 Kpa rygor natychmiastowej wykonalności, z powołaniem się na interes społeczny wyrażający się tym, iż po ponad roku niewykonywania obowiązków służbowych przez W. O. zaistniała konieczność powierzenia jego obowiązków innemu policjantowi i dokonania natychmiastowych przesunięć etatowych służących zapewnieniu sprawnej realizacji zadań jednego z wiodących pionów Policji. W odwołaniu od powyższej decyzji W. O. podniósł, iż w sprawie nie wystąpiła podstawowa przesłanka warunkująca zwolnienie ze służby w zakresie 12 - miesięcznego okresu zaprzestania służby z powodu choroby, przy czym przepisowi art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji bezprawnie nadany został status obligatoryjności. Zarzucił, iż brak było podstaw prawnych do nadania decyzji rygor natychmiastowej wykonalności oraz, że wydany rozkaz był niewykonalny w dniu jego wydania i "jego wykonalność ma charakter trwały". W odczuciu odwołującego się organ I instancji nie wyjaśnił jak długo będzie trwało jego leczenie i od kiedy możliwe byłoby podjęcie przez niego obowiązków służbowych. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji przytoczono treść pisma Komendanta Powiatowego Policji z dnia "[...]", przekazującego odwołanie W. O. do rozpatrzenia przez organ odwoławczy, w którym Komendant Powiatowy Policji ustosunkował się do zgłoszonych w odwołaniu zarzutów. Następnie wskazano, iż z przepisu art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, stanowiącego materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, wynika, iż policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Organ II instancji uznał za bezsporne, iż w przypadku odwołującego się zaprzestanie służby z powodu choroby nastąpiło z dniem 15 czerwca 2005 r. i od tego terminu wymieniony nieprzerwanie do 31 stycznia 2006 r., a następnie od dnia 2 lutego 2006 r. był niezdolny do służby z powodu choroby, co potwierdziły przedłożone przez stronę zwolnienia lekarskie za ten okres do dnia 1 lipca 2006 r. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w opisanej sytuacji nie doszło do przerwania rocznego zaprzestania służby z powodu choroby. Faktycznie w dniu 1 lutego 2006 r. policjant nie podejmował żadnych czynności służbowych i służby nie wykonywał. Wykonaniem służby nie jest bowiem wyjazd do sądu celem złożenia zeznań w charakterze świadka. Złożenie zeznań w tym przypadku wynika i jest związane z obowiązkiem stawienia się na wezwanie sądu, którego podstawą są uprawnienia wymiaru sprawiedliwości. Takie stawienie się na wezwanie sądu nie może być zatem traktowane jako wykonywanie służby, nawet wtedy, gdy ma ono związek z wcześniejszym wykonywaniem obowiązków służbowych przez policjanta. Przepisy prawa nie pozwalają na dopuszczenie do służby policjanta, który przebywał na zwolnieniu lekarskim trwającym ponad 30 dni - do czasu poddania się kontrolnym badaniom lekarskim, na które kierują przełożeni. Podstawą dopuszczenia do czynności służbowych w takiej sytuacji jest przedłożenie zaświadczenia lekarskiego o zdolności do służby i strona miała obowiązek stosowania się do tej regulacji prawnej. Ustosunkowując się do podniesionego w odwołaniu zarzutu bezprawności nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności stwierdzono, iż organ I instancji trafnie rozstrzygnął w tej kwestii, przedstawiając w sposób jasny i zasadnie podstawy nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz jego niezbędności. Zgłoszony w odwołaniu zarzut niewykonalności decyzji organu I instancji w dniu jej wydania organ odwoławczy uznał za bezzasadny i nie poparty żadnym argumentem. Zauważono, iż jednocześnie strona czyni rozkazowi personalnemu zarzut przeciwny, "jego wykonalności o charakterze trwałym". Podsumowując Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, iż z podanych powyżej względów, w oparciu o treść art. 41 ust. 2 pkt 7 cytowanej ustawy o Policji, nie ma podstaw do uwzględnienia zarówno sugerowanego przez stronę odwołującą się zarzutu niespełnienia przesłanki ciągłości 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby stanowiącej podstawę zwolnienia ze służby, jak i sugestii o potrzebie ustalenia przewidywanego czasu leczenia i możliwego terminu podjęcia obowiązków służbowych przez stronę odwołującą się. Powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji W. O. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się uchylenia decyzji obu instancji i wnosząc o zażądanie z Komendy Powiatowej Policji oryginału listy obecności funkcjonariuszy w służbie KPP za miesiąc luty 2006 r. Skarżący ponowił podnoszone w odwołaniu zarzuty, zarzucając dodatkowo, iż rozkaz personalny o zwolnieniu go ze służby wydano podczas, gdy nie był jeszcze prawomocny rozkaz nr "[...]", na mocy którego przywrócony został na wyższe stanowisko służbowe. Zarzucił także, iż w rozkazie personalnym nr "[...]" zwalniającym go ze służby nie wypowiedziano się w zakresie przyznania nagrody rocznej za rok 2006. Kolejny zarzut wskazywał na to, iż przy wydawaniu decyzji "brano po rozwag dokumenty pozyskane nielegalnie, w działaniach pozaprawnych", podejmowanych wobec jego osoby. W uzasadnieniu skargi W. O. podniósł między innymi, że w okresie niezdolności do służby w dniu 1 lutego 2006 r. był zdrowy i zdolny do czynności służbowych, w dniu tym nie był na zwolnieniu lekarskim. Powiadomił też przełożonego o stawieniu się do służby i posiadaniu wezwania do Sądu Okręgowego jako świadek. W dniu 1 lutego 2006 r. stawił się do służby w godzinach rannych i powiadomił pełniącego służbę dyżurnego, że udaje się do Sądu Okręgowego na wezwanie do stawiennictwa w charakterze świadka. Skarżący zarzucił organom błędną interpretację art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji wywodząc, iż przepis ten ma charakter fakultatywny, wobec czego oprócz ciągłości 12 - miesięcznego okresu niezdolności do służby z powodu choroby muszą zaistnieć też inne okoliczności, fakty, dowody, mające związek z tym przepisem i dające właściwemu przełożonemu możliwość podjęcia ostatecznej decyzji. Zdaniem skarżącego bezpodstawne nadanie decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 Kpa przejawia się w tym, że przepis ten dotyczy sytuacji ekstremalnych, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Rozwijając zarzut dotyczący niezbadania i niewyjaśnienia przez organy jak długo pędzie trwało jego leczenie rehabilitacyjne Skarżący podniósł, iż w prowadzonym postępowaniu złożył żądanie zakończenia postępowania po zakończeniu leczenia jego skomplikowanej kontuzji stawu kolanowego, a także poinformował o zamiarze niezwłocznego podjęcia obowiązków służbowych po zakończeniu tegoż leczenia. Podał, iż leczenie zakończył z dniem 1 września 2006 r. W dalszej części skargi W. O. wywodził, iż w sprawie wykazuje się, że powiadamiano go o terminach wezwań na komisje lekarskie, nie dążąc jednak do wyjaśnienia co było przyczyną niestawiennictwa na te wezwania, czym naruszono art. 7 Kpa. Podnosząc, iż przy wydawaniu decyzji brano pod rozwagę dokumenty pozyskane nielegalnie, Skarżący wskazał, że w aktach sprawy znajduje się stanowisko radcy prawnego Komendy Wojewódzkiej Policji stanowiące odpowiedź na pismo z dnia 1 czerwca 2006 r., co wskazuje, że podejmowano bezprawne działania w stosunku do jego osoby, jeszcze przed wszczętym w dniu 13 czerwca 2006 r. postępowaniem administracyjnym, a ten stan sprawy, zdaniem strony skarżącej, stwarza wadę kwalifikowaną zaskarżonej decyzji. W przekonaniu Skarżącego decyzja o zwolnieniu go ze służby z dniem 31 sierpnia 2006 r. była niewykonalna w dniu jej wydania z tego względu, że w dacie jej wydania nie był jeszcze prawomocny rozkaz personalny z dnia 19 sierpnia 2006 r. dotyczący przywrócenia go na stanowisko Naczelnika Sekcji "[...]" Komendy Powiatowej Policji. Zdaniem strony dopiero po uprawomocnieniu się tego rozkazu możliwe było wydawanie dokumentów personalnych dotyczących stanowiska Naczelnika Sekcji "[...]". Skarżący uważa, iż tej przyczyny został błędnie zinterpretowany interes społeczny, stanowiący niezbędną przesłankę nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zarzucił nadto, iż nie doręczono mu karty zwolnienia, stanowiącej podstawę do rozliczenia się przez zwalnianego ze służby funkcjonariusza. Ponadto z faktu, iż do dnia 31 sierpnia 2006 r. był niezdolny do podjęcia obowiązków służbowych wywodzi, iż był także niezdolny do rozliczenia się z zadań służbowych. Kroki takowe mógłby podjąć dopiero od dnia 1 września 2006 r., ponieważ z tą datą zakończył leczenie. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu powoływane przez skarżącego "jednodniowe" przerwanie biegu 12-sto miesięcznego okresu niespełnienia służby w dniu 1 grudnia 2006 r. (powinno być w dniu 1 lutego 2006 r. ) nie zasługuje na uwzględnienie i stanowić może co najwyżej błędnie założoną już uprzednio przez Skarżącego koncepcję umożliwiającą mu dalsze pozostawanie w służbie, pomimo jej niewykonywania. Wskazano, iż w powołanym wyżej dniu 1 lutego 2006 r. Skarżący nie wykonywał czynności służbowych, nie zgłosił gotowości do służby. W ocenie organu wezwanie do Sądu celem złożenia zeznań w charakterze świadka, nawet jeśli zeznania pozostawały w związku z wcześniejszymi czynnościami służbowymi policjanta. Wezwanie do sądu nie jest elementem służby i nie świadczy o podjęciu służby, a jest jedynie wykonaniem obowiązku stawienia się osoby na wezwanie organu wymiaru sprawiedliwości opartym na pewnej procedurze, nie zaś na pragmatyce zawodowej policjantów, co próbuje łączyć skarżący. Zdaniem organu II instancji, twierdzenia w skardze, iż w ciągu łącznego ponad 12-sto miesięcznego okresu niezdolności do służby, akurat w jednym dniu Skarżący był w jego ocenie zdrowy i udał się do sądu, pozostają zdaniem organu bez doniosłości, ponieważ w tym dniu W. O. służby nie wykonywał. Zwrócono uwagę, iż taki kierunek rozumowania prowadziłby w istocie do stworzenia możliwości niewykonywania służby poprzez nieprzedstawianie zwolnienia lekarskiego na jeden dzień w roku, po czym okres 12 miesięcy miałby biec na nowo. Za sprzeczne z ogólnymi zasadami doświadczenia życiowego organ uznaje także to, iż zdolność pojawiać się miałaby po ponad półrocznej chorobie na jeden dzień, po czym następowałaby dalej niezdolność na kolejny okres do sierpnia 2006 r. W ocenie organu II instancji nie budzi też wątpliwości zasadność zastosowania w sprawie rygoru natychmiastowej wykonalności, a co do pozostałych zarzutów skargi stwierdzono, iż nie stanowią one o zasadności rozstrzygnięcia będącego przedmiotem zaskarżenia. W piśmie procesowym z dnia 29 stycznia 2007 r. W. O. podjął polemikę z argumentacją organu zaprezentowaną w odpowiedzi na skargę, stwierdzając, iż nie są one poparte żadną wykładnią konstytucyjnych organów państwa. Skarżący zarzucił, iż pełnomocnik organu powołuje się na doświadczenie życiowe, z którego należałoby domniemywać, iż posiada wiedzę specjalistyczną z zakresu medycyny, którą potrafi poprzeć stosownym dyplomem uczelni medycznej, a który to dokument uprawniałby go do formułowania twierdzeń "życiowych". Nie negując wywodów organu, sprowadzających się do stwierdzenia, iż zaprzestanie pełnienia służby oznacza jej faktyczne niewykonywanie i przyznając, że w jego przypadku taka sytuacja rzeczywiście zaistniała, Skarżący zarzucił pełnomocnikowi organu, iż bezprawnie poszerzył pojecie "niewykonywanie służby" o każdy rodzaj, podczas gdy pojęcie to ustawodawca zawężył tylko i wyłącznie do choroby. Pełnomocnik organu, wykonując zarządzenie Sądu, przedłożył potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię listy obecności funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji za miesiąc luty 2006 r., a następnie załączył oryginał tejże listy. Jednocześnie w piśmie procesowym z dnia 14 lutego 2007 r. stwierdził, iż nie znajduje potwierdzenia stanowisko Skarżącego stwierdzające, iż podpisał on listę obecności w dniu 1 lutego 2006 r. Zdaniem organu z analizy listy obecności wynika, iż w tym dniu widnieje jedynie wpis "S.O." oraz nadpisane nad tym stwierdzeniem "Nn", co może oznaczać jedynie to, że ten dzień należy traktować jako nieusprawiedliwioną nieobecność w służbie. Takie stwierdzenie świadczyć może także o braku wiedzy organu, iż Skarżący w tym dniu stawiał się w Sądzie, na wezwanie Sądu. W przeciwnym razie pracodawca usprawiedliwiłby ten dzień. Pełnomocnik jest zdania, iż niezależnie jednak od przyczyny wpisania na listę obecności "Nn" oczywiste jest, iż w dniu 1 lutego 2006 r. Skarżący ani nie pełnił służby, ani nie zgłosił do niej gotowości. Zamierzał jedynie w sposób świadomy dokonać w swoim rozumieniu przerwania biegu okresu 12 miesięcy faktycznego zaprzestania służby, celem uniemożliwienia zwolnienia go ze służby na tej podstawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, jeżeli mogło mieć to wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jeżeli zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd obowiązany jest skargę oddalić. Sąd nie jest natomiast właściwy do oceniania decyzji z punktu widzenia słuszności czy też celowości rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej. Skarga W. O. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do uznania jej za niezgodną z prawem. Ocena legalności zaskarżonej decyzji zależy przede wszystkim od stwierdzenia, czy w przypadku skarżącego zaistniała przesłanka uprawniająca do zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, iż udokumentowana czasowa niezdolność W. O. do służby spowodowana chorobą trwała od dnia 15 czerwca 2005 r. do dnia 1 lipca 2006 r. Funkcjonariusz nie przedstawił zwolnienia jedynie na dzień 1 lutego 2006 r. Z faktu tego wywodził, iż 12 –sto miesięczny okres zaprzestania służby z powodu choroby został w tym dniu przerwany, ponieważ podjął obowiązki związane ze służbą, polegające na stawieniu się w Sądzie w charakterze świadka. Z takim stanowiskiem Sąd zgodzić się nie może, bo nie można utożsamiać spełnienia obowiązku świadka wynikającego z przepisów o postępowaniu karnym z wykonywaniem czynności służbowych funkcjonariusza Policji. Sam fakt, że Skarżący nie przedłożył na dzień 1 lutego 2006 r. zwolnienia lekarskiego o niezdolności do służby z powodu choroby nie świadczy jeszcze o odzyskaniu tej zdolności, tym bardziej, że przedkładane przez W. O. zwolnienia lekarskie pochodzą od lekarza tej samej specjalności, a Skarżący w uzasadnieniu skargi sam potwierdza, że leczenie zakończył we wrześniu 2006 r. Skoro Skarżący po okresie kilkumiesięcznej nieobecności w pracy nie przedłożył zwolnienia lekarskiego na jeden dzień, a następnie otrzymywał zwolnienia lekarskie dające łącznie okres 12 miesięcy, to nie można uznać, że ten jeden dzień, na który strona nie przedłożyła zwolnienia lekarskiego, przerwał bieg terminu, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Trzeba bowiem zauważyć, iż skarżący nie przedłożył także zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego odzyskanie zdolności do służby, a wezwania komisji lekarskiej w celu poddania się badaniom lekarskim ignorował. Wobec takiego zachowania Skarżącego niezasadnymi staje się zarzut skargi zmierzający do wykazania, iż organy nie dążyły do wyjaśnienia kiedy Skarżący odzyska zdolność do pełnienia służby. Odnosząc się do podnoszonej przez Skarżącego kwestii podpisania listy obecności należy wskazać, iż skoro funkcjonariusz nie podjął w dniu 1 lutego 2006 r. obowiązków służbowych, to fakt podpisania listy obecności pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z akt sprawy administracyjnej wynika bowiem, że W. O. od 15 czerwca 2005 r. nie pełnił służby, a dzień 1 lutego 2006 r. nie przerwał ciągłości niezdolności do służby. Ustosunkowując się do argumentacji W. O., iż organy nie wskazały dodatkowych przesłanek, jakimi kierowały się decydując o zwolnieniu go ze służby, zauważyć należy, iż motywy te wynikają z tej części uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, w której w Komendant Powiatowy Policji wskazuje na niezbędność nadania swojej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Z argumentacji organu Policji wynika bowiem, iż nieobecność W. O. w służbie przez okres ponad 12 miesięcy zdezorganizowała pracę podstawowego pionu Policji do tego stopnia, że należało zwolnić go ze służby, aby dokonać przesunięć kadrowych i jak najszybciej powierzyć obowiązki Skarżącego innemu funkcjonariuszowi Policji w celu zapewnienia sprawnego działania Policji. W ocenie Sądu takie zdecydowane posunięcie kadrowe było jak najbardziej uzasadnione, zwłaszcza że braki w pełnej obsadzie Policji spowodowane długotrwałą nieobecnością skarżącego (nawet gdy nieobecność policjanta w służbie nie była przez niego zawiniona) utrudniają właściwy proces organizacji tej służby, a w konsekwencji godzą w bezpieczeństwo mieszkańców zamieszkałych na terenie działania Komendy Powiatowej Policji. Bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia pozostaje eksponowana w skardze okoliczność, iż w dacie wydania przez organ I instancji decyzji o zwolnieniu ze służby, nie był jeszcze prawomocny rozkaz personalny nr "[...]" o przywróceniu skarżącego na stanowisko Naczelnika Sekcji "[...]" Komendy Powiatowej Policji, zwłaszcza, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie było korzystne dla strony skarżącej. Przy czym w dacie orzekania przez organ II instancji ów rozkaz personalny posiadał już przymiot orzeczenia ostatecznego. Niezrozumiały jest też zarzut skargi, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji brano pod rozwagę dokumenty pozyskane nielegalnie. Zauważyć należy, iż organy orzekające nie powoływały się w uzasadnieniach swoich decyzji na żadne dokumenty, które w mniemaniu Skarżącego należy traktować jako "nielegalnie pozyskane". Nie powoływano się także na okoliczności wskazujące, iż wydane decyzje oparto na materiale dowodowym pozyskanym w sposób nielegalny. Brak rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji co do nagrody rocznej za rok 2006 r. nie może być uznany za wadliwość skutkującą koniecznością uchylenia kwestionowanych przez stronę decyzji. W kwestii tej organy Policji mogą wypowiedzieć się bez konieczności eliminowania z obrotu prawnego decyzji rozstrzygających w przedmiocie zwolnienia Skarżącego ze służby. Ponadto, takie argumenty, jak nieotrzymanie karty zwolnienia ze służby, czy też niemożność rozliczenia się z zadań służbowych z tego względu, że w dacie wydania decyzji o zwolnieniu ze służby Skarżący był niezdolny do jej pełnienia z powodu choroby, nie są uchybieniami powodującymi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanych decyzji i przywrócenia Skarżącego do służby w Policji. Reasumując, stwierdzić należy, iż organy Policji orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz reguł prowadzenia postępowania dowodowego i wykazały istotne dla sprawy okoliczności. Wnioski organów wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza granice uznania administracyjnego, a zatem nie stanowią naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).