II SA/Ol 1008/10

Dnia 18 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 roku sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego - wznowienia postępowania - oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że pismem z dnia 8 sierpnia 2009r. A. T. wniosła do Wojewody o unieważnienie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1970r. w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa w całości i bez odszkodowania. Strona wskazała, że jest spadkobiercą majątku jej ojca P. W., który nie brał nawet udziału w postępowaniu, na skutek którego pozbawiono go wspomnianego majątku rolnego. W piśmie z dnia 10 maja 2010r. A. T. zwróciła się o potraktowanie ww. pisma jako wniosku o wznowienie postępowania i uchylenie wskazanej w nim decyzji. Następnie Wojewoda przekazał wniosek strony o wznowienie postępowania według właściwości Staroście. Organ ten zaś decyzją z dnia "[...]" odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1970r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego bez odszkodowania i obciążeń, położonego we wsi A, gmina A, opuszczonego przez spadkobierców po zmarłym właścicielu I. W. Organ podniósł w uzasadnieniu, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, dalej kpa (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wynosi 1 miesiąc i biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W piśmie zaś z dnia 12 lipca 2010r. A. T. poinformowała organ o dacie – przełom czerwca i lipca 2007r., kiedy dowiedziała się o istnieniu przedmiotowej decyzji. Biorąc to pod uwagę w ocenie organu należało przyjąć, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie został przekroczony i tym samym niemożliwe jest wznowienie takiego postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. T., zwracając się o jej uchylenie i wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej wskazaną we wniosku o wznowienie decyzją. W ocenie odwołującej organ I instancji błędnie ustalił datę dowiedzenia się przez stronę o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. W odwołaniu podkreślono, że strona nie mogła wcześniej wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania, gdyż nie posiadała legitymacji procesowej. Uzyskała ją bowiem dopiero po zakończeniu postępowań spadkowych i uprawomocnieniu się postanowień sądu o nabyciu przez stronę spadku. Tym samym organ błędnie ocenił, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie minął w 2007r. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Kolegium podtrzymało stanowisko Starosty, iż strona uchybiła terminowi do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1970r. Organ odwoławczy podniósł, że A. T. wyjaśniła, że wiadomość o istnieniu wspomnianej przedmiotowej decyzji powzięła na przełomie czerwca i lipca 2007r., podczas porządkowania dokumentów w domu matki. Tak więc trzeba przyjąć, że termin do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie minął najpóźniej dnia 31 sierpnia 2007r. Zwrócono również uwagę, że w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 20 sierpnia 2007r. Z. T. – pełnomocnika A. T., o skserowanie akt osiedleńczych na nazwisko I. W., jako potrzebnych dla uzyskania prawa do spadku. Zaznaczono, że organ I instancji przedłożył uwierzytelnione kserokopie akt osiedleńczych wraz z decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1970r. Ponadto organ odwoławczy uznał wyjaśnienia A. T. - jakoby nie mogła ona złożyć wcześniej wniosku wznowieniowego zanim zakończono sprawę o stwierdzenie nabycia spadku po jej dziadku I. W., za niezasadne. Bezspornym jest bowiem w ocenie organu, że strona była w posiadaniu postanowienia o nabyciu spadku po jej ojcu P. W. w roku 1998r. i wiedziała, że P. W. był spadkobiercą I. W. Skargę na powyższą decyzję wywiodła A. T., wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca podniosła, że jej ojciec P. W. uzyskał spadek po swoim ojcu na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z 30 marca 2009r. i dopiero wówczas skarżąca uzyskała możliwość ubiegania się o spadek po dziadku, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku po jej ojcu z dnia 28 października 1998r. Tak więc w ocenie strony skarżącej legitymację procesową uprawniająca ją do złożenia wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania uzyskała ona dopiero w dniu 30 marca 2009r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim trzeba podnieść, że wniosek strony z dnia 8 sierpnia 2009r. jakkolwiek początkowo budzący pewne wątpliwości co do tego jaki tryb nadzwyczajny postępowania administracyjnego miał uruchomić, został słusznie potraktowany przez organ jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1970r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego będącego pierwotnie własnością I. W. czyli dziadka wnioskodawczyni. Potwierdza to pismo pełnomocnika strony (wnioskodawczyni) z dnia 10 maja 2010r., w którym jednoznacznie zwrócono się do Wojewody o potraktowanie wspomnianego pisma z dnia 8 sierpnia 2009r. jako wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną w nim decyzją, przez co organ został związany jego zakresem i słusznie podjął postępowanie w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto jakiekolwiek wątpliwości co do takiej kwalifikacji organu rozwiewa powołanie się przez stronę na jedną z przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, a mianowicie tą, że poprzednik prawny strony czyli P. W. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją, której dotyczy wniosek. W związku z tym istotnym jest wskazać, że zgodnie z art. 148 kpa, strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a gdy żąda wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Należy pamiętać, że strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 19 maja 2000r., I SA/Wr 1038/97). Organ administracji może przyjąć oświadczenie złożone w tym względzie przez stronę, poparte w razie potrzeby i możliwości innymi dowodami. Jeżeli organ uzna to oświadczenie oraz inne dowody przedstawione przez stronę za niewystarczające lub niewiarygodne, to przeprowadza we własnym zakresie postępowanie dowodowe umożliwiające ustalenie, czy rzeczywiście termin nie został przez stronę zachowany (por. wyrok NSA z 16 października 1998r., III SA 2802/97). Nie można zaś odmówić wznowienia postępowania, jeżeli żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę w ustawowym terminie i jeżeli została wskazana ustawowa podstawa wznowienia (zob. teza pierwsza wyroku NSA z 30 września 1999r., IV Sa 1532/97). Na gruncie przedmiotowej sprawy bezsporne jest, że A. T. dowiedziała się o okoliczności będącej podstawą jej wniosku o wznowienie postępowania czyli o decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1970r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego jej dziadka, na przełomie czerwca i lipca 2007r. Wynika to wprost z jej pisma z dnia 12 lipca 2010r. skierowanego do Starosty (akta adm., k. – 73). Potwierdził to także na rozprawie przed tut. Sądem mąż i pełnomocnik skarżącej – Z. T.. W związku z tym organ słusznie przyjął (zakładając pewien korzystny dla strony margines czasowy), że wnioskodawczyni mogła skutecznie, bez uchybienia terminowi, wywieść taki wniosek najpóźniej do 31 sierpnia 2007r. Tymczasem stosowny wniosek został przedłożony dopiero w sierpniu 2009r., a więc z uchybieniem terminowi do jego wniesienia. A. T. podniosła w skardze, że nie mogła złożyć stosownego wniosku o wznowienie postępowania w sprawie, gdyż dopiero na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 30 marca 2009r., które potwierdziło prawo jej ojca do nabycia spadku po dziadku, uzyskała legitymację prawną do wniesienia takiego podania i ubiegania się o spadek po dziadku. Nie można zgodzić się z taką argumentacją. Przede wszystkim strona dysponowała już od 1998r. postanowieniem Sądu Rejonowego, stwierdzającym, że wraz z innymi osobami nabyła spadek po jej ojcu P. W.. Natomiast to, że do 30 marca 2009r. nie funkcjonowało jeszcze w obrocie prawnym postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po I. W. przez P. W., w żadnym razie nie stanowiło przeszkody do złożenia przez skarżącą wniosku o wznowienie postępowania w sprawie. Gdyby takie postanowienie było istotne dla sprawy organ miałby przecież możliwość zawieszenia na tej podstawie postępowania wznowieniowego. Trzeba jeszcze raz podkreślić, że przepis art. 148 § 2 kpa jest klarowny i jasny - ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. Odnosząc się natomiast do zaprezentowanych na rozprawie przed tut. Sądem twierdzeń pełnomocnika skarżącej jakoby sporne gospodarstwo rolne nie było porzucone tylko cały czas użytkowane, trzeba stwierdzić, że kwestia ta nie może być badana przez Sąd w niniejszym postępowaniu. Taka okoliczność mogłaby być ewentualnie przesłanką wniesienia kolejnego wniosku, np. o stwierdzenie nieważności spornej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1970r. Strona ma możliwość złożenia kolejnego wniosku i nie stoi temu na przeszkodzie wcześniejsze złożenie wniosku w niniejszej sprawie i wydanie przez organ zaskarżonej decyzji. Przesłanka powołana na rozprawie nie mogła być rozpatrywana na gruncie przedmiotowej sprawy, gdyż wniosek o wznowienie postępowania opierał się na innych twierdzeniach strony niż przywołane na rozprawie, a co najistotniejsze wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie, co wykazano wyżej. Biorąc powyższe pod uwagę, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną, należało oddalić.