II SA/Ol 1008/13
PostanowienieWSA w Olsztynie2014-02-14
Skład orzekający: Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien zawiesić postępowanie sądowe w sprawie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczącego zgodności przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, w tym przed Trybunałem Konstytucyjnym. W niniejszej sprawie, kwestie poddane badaniu przez Trybunał Konstytucyjny, dotyczące zgodności przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją, wiążą się ściśle z sytuacją faktyczną i prawną sprawy, co uzasadnia zawieszenie postępowania do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał.Stan faktyczny
D.S. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na męża, argumentując, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki. Skarżąca wcześniej otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne, które utraciła z powodu zmian w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Sąd administracyjny zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyników postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczących zgodności przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Zawieszenie postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia zawiesić postępowanie sądowe. WSA/pos.1- sentencja postanowienia
D.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] o odmowie przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego wnioskowanego na męża. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą odmowy przyznania zasiłku było uznanie, że wnioskodawczyni nie spełnia jednej z przesłanek określonych w art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, ze zm.), a mianowicie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca wcześniej opiekowała się niepełnosprawnym mężem i w związku z tym otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne, przyznane decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], którą Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przyznało odwołującej się świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 520 zł miesięcznie z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem B.S., od dnia 1 marca 2012 r. na stałe.
Powyższe świadczenie skarżąca otrzymywała jednak tylko do dnia 30 czerwca 2013 r. i utraciła je w związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując w całości argumenty przedstawione w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), zwanej dalej: ustawą ppsa., sąd może z urzędu zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
W przedmiotowej sprawie zawieszenie postępowania sądowego uzasadnione jest wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowienia z dnia 12 grudnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Po 1026/13) o przedstawieniu Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego: "czy art. 16 a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
Nadmienić również należy, że przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła sprawa (sygn. akt K 38/13) z wniosku grupy posłów o stwierdzenie niezgodności między innymi art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy oświadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2012 r., poz. 1548) z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP w zakresie nieuzasadnionego pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podmiotów sprawujących opiekę nad osobami, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nie osiemnastego roku życia bądź w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej po ukończeniu 25 roku życia, czym naruszone zostały zasady demokratycznego państwa prawa, w szczególności zasada sprawiedliwości społecznej, oraz zasada równości wobec prawa i obowiązek zapewnienia osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczeniu egzystencji. Przy czym wyjaśnić należy, że w treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozostawiono zapis o niepodejmowaniu zatrudnienia w celu sprawowania opieki jako jednej z przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia.
W ocenie Sądu kwestie poddane badaniu przez Trybunał Konstytucyjny wiążą się ściśle z sytuacją faktyczną i prawną występującą w niniejszej sprawie i mają znaczenie dla jej rozstrzygnięcia.
Należy przy tym wyjaśnić, że powodem wydanego wcześniej w tej sprawie postanowienia z dnia 12 listopada 2013 r. o zawieszeniu postępowania było pytanie prawne skierowane do Trybunału Konstytucyjnego, na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 24 czerwca 2013 r., o zbadanie zgodności art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r. poz. 1548) z zasadą zaufania do państwa i prawa oraz zasadą ochrony praw nabytych, wynikającymi z art. 2 Konstytucji RP, zarejestrowane w Trybunale pod sygnaturą K 27/13. W tej sprawie, wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r., Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r. poz. 1548) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym, postanowieniem z dnia 10 stycznia 2014 r., Sąd musiał podjąć postępowanie sądowe. Jednakże w uzasadnieniu powołanego wyroku Trybunału stwierdzono, że decyzje o przyznaniu świadczenia alimentacyjnego na dotychczasowych zasadach wygasły z mocy prawa z dniem 1 lipca 2013 r., a w obowiązujących przepisach nie została przewidziana żadna procedura ani wskazany organ władzy publicznej właściwy do orzekania o ewentualnym "przywróceniu" prawa do tego świadczenia. W związku z tym, zrealizowanie wyroku Trybunału będzie wymagało zmiany prawa, a sam wyrok nie tworzy ani roszczeń o wypłatę utraconych korzyści za okres po 30 czerwca 2013 r., ani nie daje podstaw do ubiegania się o nowe świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, które przewiduje obowiązująca ustawa o świadczeniach rodzinnych.
Z uwagi jednak na wyżej wskazane, kolejne wnioski, skierowane do Trybunału Konstytucyjnego, dotyczące zmienionych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, Sąd uznał, że zaszła podstawa do kolejnego zawieszenia postępowania sadowego w niniejszej sprawie do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy ppsa. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło