II SA/Ol 1009/07

Dnia 17 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. G. – Przedsiębiorstwo "[...]" - Spółka A Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania wieży ciśnień na skutek wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wymierzył inwestorowi – Przedsiębiorstwu "[...]" Spółka A, karę z tytułu nielegalnego użytkowania budynku wieży ciśnień w wysokości "[...]". W wyniku odwołania H. G. od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w całości. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podniósł, że inwestor zgodnie z art. 55 ustawy Prawo budowlane, zobowiązany był uzyskać pozwolenie na użytkowanie. W związku z tym w myśl art. 57 ust. 7, w przypadku stwierdzenia przez organ nielegalnego użytkowania obiektu, nakłada on obowiązek wymierzenia inwestorowi kary administracyjnej, która została ustalona według wskazań z art. 59f w/w ustawy. Skargę na decyzję organu II instancji złożył pełnomocnik Przedsiębiorstwa "[...]" , Sp. A, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 57 ust. 7 oraz art. 55 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118) przez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w kwocie "[...]" i przyjęcie, że miał on obowiązek uzyskania zgodnie z przepisem art. 57 ust. 7 cyt. ustawy, pozwolenia na użytkowanie obiektu, podczas gdy obowiązek taki nie istniał, bowiem pozwolenie na budowę o jakim stanowi przepis art. 55 cyt. ustawy tworzy obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wzniesionego obiektu, na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem nie dotyczy robót budowlanych (przyłączy kanalizacji sanitarnej, miejsc postojowych oraz zmiany sposobu użytkowania wieży ciśnień na wieżę widokową z kawiarenką) wykonanych na podstawie pozwolenia na budowę w istniejącym już obiekcie. Skarżący podniósł również zarzut pogwałcenia art. 7 kpa poprzez naruszenie przy załatwieniu sprawy słusznego interesu strony. W uzasadnieniu skargi podniósł, że wykonane roboty budowlane, nie mieszczą się w obligatoryjnym uzyskaniu zezwolenia na użytkowanie. Natomiast zaskarżona decyzja oparta została na błędnej i rozszerzającej interpretacji przepisu art. 55 Prawa budowlanego. Przywołany został wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2006r. sygn. II OSK.1441/2005, w którym stwierdzono, że pojęcie wzniesienia obiektu budowlanego nie odnosi się do robót budowlanych polegających na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Przepis art. 55¹ Prawa budowlanego w brzmieniu przed nowelizacją z 16 kwietnia 2004r. stanowił, że uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane m. in. wtedy gdy właściwy organ nałożył taki obowiązek w wydanym pozwoleniu na budowę lub stwierdził, że zgłoszony przez inwestora obiekt został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Nowelizując ten przepis ustawodawca pominął dotychczasową treść ust. 1 pkt 1 i pkt 2, a tym samym wykluczył możliwość uznaniowego ustalania przez organ obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Ponadto obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a tym samym i stosowanie przewidzianej w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane sankcji w postaci kary za przystąpienie do użytkowania bez uzyskania tej decyzji, ograniczony został do obiektów wznoszonych na podstawie pozwolenia na budowę i zaliczonych do wskazanych ww. przepisie kategorii obiektów budowlanych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że decyzja z dnia "[...]", znak: "[...]" zmieniająca pozwolenie na budowę z 2003r. zmieniła pierwotne pozwolenie tylko i wyłącznie w zakresie wskazanym w przedmiotowej decyzji, pozostałe zaś pozostawiając w mocy. W ocenie organu zarzuty naruszenia art. 55 oraz art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, jak również art. 7 kpa nie są zasadne. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Ol 1009/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zawiesił postępowanie sądowe, albowiem uznał, iż w –przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności, które uprawniają pogląd, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wskazano, iż postanowieniem z dnia 18 września 2007r., sygn. akt II OSK 568/06, Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytania prawne: - czy art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) ustalający podstawę naliczenia wymiaru kary, o której mowa w tym przepisie jest zgodny z art. 2 w zakresie, w jakim narusza zasadę sprawiedliwości społecznej i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP., - czy art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w zakresie, w jakim przewiduje stawkę kary za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55 stanowiącą dziesięciokrotność kary, o której mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego jest zgodny z art. 2 w zakresie, w jakim narusza zasadę sprawiedliwości społecznej i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie powyższe zagadnienie będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i wobec tego uznał, iż zasadne jest zawieszenie postępowania w sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Pismem z dnia 7 marca 2008 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]", podając, iż nie jest w stanie uiścić bardzo wysokiej kary pieniężnej, bowiem dochody z prowadzonej działalności w wieży ciśnień osiąga tylko w sezonie letnim. Egzekucja należności pieniężnej nałożonej w skarżonej decyzji spowodowałaby skutki zbyt ciężkie tak dla skarżącego, jak i zatrudnionych u niego osób, których odwrócenie byłoby bardzo trudne - np. wstrzymanie wypłaty wynagrodzeń, konieczność licytacji majątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wniosek jest uzasadniony. W myśl art. 127 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Czynności podejmowane przez strony, a nie dotyczące tych przedmiotów, wywołują skutki dopiero od dnia podjęcia postępowania. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, wszystkie powyższe przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Wskazać, należy, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide: post. NSA z 20.12.2004 r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W kontekście powyższych uwag, zdaniem Sądu, skoro przedmiotem zaskarżenia jest decyzja nakładająca karę pieniężną w znacznej wysokości, należy podzielić stanowisko skarżącego, iż uiszczenie kary pieniężnej we wskazanej w decyzji kwocie – "[...]", może spowodować znaczną dla niego szkodę, a nawet doprowadzić do konieczności zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej, wywołałaby trudne do odwrócenia skutki. W tej sytuacji gdy wyegzekwowanie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania wieży ciśnień na obecnym etapie postępowania mogłoby doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody, a nawet spowodować trudne do odwrócenia skutki , na mocy przepisu art. 61 § 3 i 5 cytowanej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.